Greta Thunberg: Filistin soykırımını, Türkiye’den yapılan enerji sevkiyatları körüklüyor

Antalya’da düzenlenen COP31 iklim konferansında İsveçli aktivist Greta Thunberg, Türkiye üzerinden yapılan enerji sevkiyatlarının ‘Filistin soykırımını doğrudan körüklediğini’ söyledi. İktidarın sözde ambargosu sırasında Türkiye limanlarından İsrail’e 77 petrol sevkiyatının yapıldığını ortaya koyan raporun ardından aktivistler Erdoğan yönetimimin söylem ve eylemleri arasındaki ‘rahatsız edici çelişkiye’ dikkat çekiyor.

Aktivist Greta Thunberg, Ankara’nın enerji ambargosunu ihlal ederek Türkiye limanlarından İsrail’e 77 ham petrol sevkiyatı yapıldığını ortaya koyan yeni bir raporun ardından, Antalya’da düzenlenen COP31 iklim konferansında Türkiye üzerinden İsrail’e yapılan yakıt sevkiyatlarına son verilmesi çağrısında bulundu.

Perşembe günü Nepal, Avustralya, Filistin ve Kanada’dan aktivistlerle birlikte kalabalık bir basın toplantısında konuşan Thunberg, Ankara’ya “Filistin soykırımını doğrudan beslediğini” söylediği “topraklarından İsrail’e yönelik petrol ve enerji transferini durdurma” çağrısı yaptı.

Thunberg’in bu sözleri, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın konferansın açılış konuşmasında Gazze’nin “sadece bir soykırıma değil, aynı zamanda bir ekokırıma (çevre kıyımına) da maruz kaldığını” ilan etmesi ve savaşın yıktığı bölgeye yardımların derhal ulaştırılması çağrısında bulunmasından kısa bir süre sonra geldi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum ise bu hafta başında Türk medyasına yaptığı açıklamada, Gazze’de Filistinlilerin kitlesel olarak öldürülmesi nedeniyle İsrail liderlerinin zirveye katılmak üzere davet edilmediğini söylemişti.

Filistin İçin Enerji Ambargosu (EFFP) adlı kampanya grubu ise bu açıklama ve adımları memnuniyetle karşıladıklarını belirtmekle birlikte, “COP boyunca Türkiye’nin peşini bırakmayan rahatsız edici bir çelişkinin” varlığını sürdürdüğünü söylüyor.

Grup sözcüsü yaptığı açıklamada, “Toprakları, Filistinlilere yönelik soykırımcı saldırıları sırasında İsrail’e petrol sağlayan tedarik zincirlerinin temel bir unsuru olmaya devam ederken, bir hükümet kendisini nasıl iklim lideri olarak sunabilir?” ifadelerini kullandı.

Bu yılki iklim konferansına ev sahipliği yapan Türkiye, Azerbaycan’dan Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattı aracılığıyla pompalanan ve Türkiye’nin Ceyhan limanından sevk edilen Azerbaycan ham petrolünün devam eden sevkiyatları nedeniyle eleştirilerin hedefinde olmayı sürdürüyor.

EFFP, Filistin Gençlik Hareketi ve İlerici Enternasyonal (Progressive International) tarafından ortaklaşa hazırlanan güncellenmiş bir rapor, geçen hafta Mayıs 2024 ile Haziran 2026 arasında toplam yaklaşık 6.463 kiloton ağırlığında 77 ham petrol sevkiyatının Türkiye’nin Ceyhan limanından İsrail’e doğru yola çıktığını ortaya koydu.

Ankara, Mayıs 2024’te İsrail’e karşı ticaret ambargosu ilan etmişti.

Gizli sevkiyatlar

Son bulgular, aynı gruplar tarafından ocak ayında yayımlanan ve Mayıs 2024 ile Aralık 2025 arasında 57 Azerbaycan ham petrolü sevkiyatının Türkiye limanlarından İsrail limanlarına gittiğini tespit eden önceki bir araştırmaya dayanıyor.

Rapora göre yakıt transferleri, gemilerin sahte varış noktaları bildirmesi ve tespit edilmekten kaçınmak için takip sistemlerini kapatması yoluyla gizlice gerçekleştirildi.

Araştırmacılar yolculukları bir araya getirerek uydu görüntüleri ve denizcilik verileri aracılığıyla gemilerin İsrail’e demirlediğini doğruladı.

Araştırmacılar, BTC boru hattı üzerinden pompalanan petrolün, Gazze’deki soykırım süreci boyunca İsrail’in toplam petrol ithalatının yüzde 40’ından fazlasını oluşturduğunu ve bu petrolün rafine edilerek İsrail’in savaş uçakları, tankları ve askeri araçları için yakıt olarak kullanıldığını belirledi.

Türkiye ise BTC üzerinden pompalanan petrolün nereye satıldığını kontrol etmediğini savunuyor. Boru hattı Türkiye’nin devlet enerji şirketi BOTAŞ tarafından işletiliyor ancak mülkiyeti Azerbaycan devlet şirketi SOCAR’a ait bulunuyor.

Kasım 2024’te Türkiye Enerji Bakanı, Ceyhan’ı kullanan ihracatçıların “İsrail ile ticareti sonlandırma kararına saygı duyduğunu” ve varış noktası olarak İsrail’i gösteren gemilere petrol yüklenmediğini söylemişti.

Ancak gemi takip firması Kpler’den elde edilen veriler, İsrail’e yapılan Azerbaycan ham petrolü ihracatının 2025 yılında yüzde 31 artarak 2022’den bu yana en yüksek seviyesine ulaştığını gösterdi.

İlk raporun ardından EEFP, Türk hükümet bakanlıklarının verilerini incelediğini ve İsrail limanlarına giden sevkiyatlar için sahte varış noktası bildirmekle suçlanan denizcilik acentelerine karşı yasal işlem başlatacaklarını belirttiklerini ifade etti.

Ancak güncellenen veriler, 2 Aralık 2025 ile 30 Haziran 2026 tarihleri arasında Türkiye’den İsrail’e tahmini toplam 2.411 kiloton ağırlığında en az 20 sevkiyatın yapıldığını göstererek, bu taahhütten sonra da sevkiyatların devam ettiğine işaret ediyor.