Milyon dolarlık uçaklar neden çölde bekletiliyor?

Dünyanın çeşitli noktalarında bulunan ve kamuoyunda “uçak mezarlığı” olarak bilinen alanlar, havacılık sektörünün hizmet dışı kalan dev araçlarına ev sahipliği yapıyor. Yolcu ve savaş uçaklarının yan yana sıralandığı bu merkezlerde binlerce hava aracı muhafaza ediliyor.

Uçakların depolanması için özellikle yağışın ve nem oranının düşük olduğu bölgeler tercih ediliyor. Kurak iklim koşulları, uzun süre kullanılmayan uçakların gövde ve parçalarının korunmasına yardımcı oluyor.

ABD’de binlerce uçak depolanıyor

Dünyanın en büyük askerî uçak depolama merkezlerinden biri, ABD’nin Arizona eyaletindeki Davis-Monthan Hava Üssü’nde bulunuyor. Burada binlerce askerî uçak ve farklı türlerde hava aracı muhafaza ediliyor.

Kaliforniya’daki Mojave Hava ve Uzay Limanı ise ağırlıklı olarak ticari yolcu uçaklarının depolandığı merkezler arasında yer alıyor. Kullanımdan kaldırılan uçakların bir bölümü gelecekte yeniden uçurulmak üzere korunurken diğerlerinden yedek parça elde ediliyor.

Arizona’daki Pinal Airpark ve Kingman Havalimanı da önemli depolama alanları arasında bulunuyor. Kingman, özellikle İkinci Dünya Savaşı sonrasında binlerce askerî uçağın sökülerek hurdaya ayrılmasıyla tanınıyor.

Dev yolcu uçakları çöllerde bekliyor

ABD’nin Kaliforniya eyaletinde bulunan Victorville’deki Güney Kaliforniya Lojistik Havalimanı, geniş gövdeli yolcu uçaklarının depolandığı merkezlerden biri olarak faaliyet gösteriyor.

New Mexico eyaletindeki Roswell Hava Merkezi’nde ise ticari uçaklara yönelik depolama, bakım ve söküm işlemleri gerçekleştiriliyor.

Avrupa’da da uçak mezarlıkları var

Uçak depolama alanları yalnızca ABD ile sınırlı değil. İspanya’nın Teruel kentindeki havalimanı, Avrupa’nın önemli uçak depolama ve bakım merkezlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Fransa’daki Tarbes-Lourdes-Pyrénées Havalimanı çevresinde de uçakların korunması, bakımı ve geri dönüşümüne yönelik faaliyetler yürütülüyor.

İngiltere’nin Cotswold Havalimanı ise kullanım ömrünü tamamlayan yolcu uçaklarının söküldüğü merkezler arasında bulunuyor. Burada uçaklardan elde edilen parçalar değerlendirilirken bazı gövdeler farklı amaçlarla yeniden kullanılıyor.

Pandemi döneminde uçaklar Avustralya’ya gönderildi

Avustralya’nın iç kesimlerindeki Alice Springs uçak depolama alanı, Asya-Pasifik bölgesindeki havayolu şirketleri tarafından kullanılıyor.

Özellikle COVID-19 salgını sırasında hava ulaşımının büyük ölçüde durması üzerine çok sayıda yolcu uçağı bu bölgeye gönderildi. Kurak iklim koşulları, uçakların uzun süre depolanabilmesine olanak sağlıyor.

Her uçak hurdaya ayrılmıyor

Uçak mezarlıklarına gönderilen hava araçlarının tamamı kullanım ömrünü doldurmuş değil. Bazıları geçici olarak hizmetten çekiliyor ve gerekli bakım işlemlerinin ardından yeniden uçuşa hazırlanıyor.

Ekonomik veya teknik nedenlerle yeniden kullanılmayacak uçaklar ise sökülüyor. Kullanılabilir parçaları ayrılan hava araçlarının kalan bölümleri geri dönüşüm süreçlerine dahil ediliyor.

Böylece milyonlarca dolar değerindeki uçakların bir kısmı yeniden gökyüzüne dönerken diğerleri havacılık sektörüne yedek parça ve malzeme sağlamaya devam ediyor.