Fatma Betül Kaya’nın talimatıyla İzmir’de gözaltına alınan 30 çocuğun hikayesi

SEVİNÇ ÖZARSLAN – HABER YORUM

Bu sarsıcı olayı, aradan sekiz yıl geçtikten sonra öğrendim. AKP’li eski Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya’nın tutuklanmasının ardından DM kutuma düşen bir mesaj, bugüne kadar kamuoyuna yansımayan bir olayın kapısını araladı.

Yıllardır KHK’lıların ve ailelerinin yaşadıkları hak ihlallerini haberleştirmeye çalışıyorum. Ancak ilk kez böyle bir olay duyuyordum. Ne 2018 yılında, ne de sonraki yıllarda bu çocukların yaşadıkları herhangi bir medya kuruluşunda haber olmuştu.

Mesajı gönderen kişiyle daha sonra bire bir görüştüm. Kimliğini ve anlattığı olayla bağlantısını teyit ettim. Kendisi de KHK mağduru olan ve bugün Avrupa’da yaşayan kadın, gözaltına alınan çocuklardan birinin yakınıydı. Ailenin kimliğini ve çocuğun kişisel bilgilerini, güvenlik ve mahremiyet gerekçesiyle paylaşamıyorum.

10’LU YAŞLARDAKİ ÇOCUKLARA “DARBE GECESİ NEREDEYDİN? DİYE SORDULAR

Olay, 2018 Temmuz’da yaşandı. İzmir’in farklı ilçelerinde yaşayan 30’dan fazla çocuk, sabahın erken saatlerinde polis araçlarıyla götürüldü. En küçüğü 11, en büyüğü 16 yaşında olan çocuklar, akşam saatlerine kadar İzmir Emniyeti’nde tutuldu.

Çocuklara, 15 Temmuz darbe girişimi sırasında nerede oldukları, ne yaptıkları, ailelerinden kimlerin gözaltına alındığı ve haklarında yakalama kararı bulunan akrabalarının nerede olduğu soruldu.

Darbe girişimi sırasında henüz 9 yaşında olan çocuk, önce hangi geceden söz edildiğini anlamadı. Ardından ailesiyle tatilde olduğunu, tatilde zamanını oyun oynayarak geçirdiğini anlattı.

Çocukların sorgularında çocuk savcısı veya psikolog yoktu, çocukların anlatımına göre polislerin sert ve korkutucuydu.

Bazı çocuklara cezaevindeki yakınları hatırlatılarak, “Zaten sizin hayatınız bitti. Bundan sonra Türkiye’de bir hayatınız olacak mı? Teyzen nerede, halan nerede, zaten kuzenin de hapiste” bile denildi.

Çocukların tamamı akşam saatlerinde serbest bırakıldı. Ancak ailelerin yaşadığı korku ve belirsizlik bununla sınırlı kalmadı.

BİR AY SONRA BU KEZ SOSYAL HİZMETLER KAPILARINI ÇALDI

Gözaltı olayından yaklaşık bir ay sonra, çocukların hepsinin evine Sosyal Hizmetler görevlisi gitti. Ailelere, dönemin Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya’nın talimatıyla hareket ettikleri söylendi.

Görevliler, çocuklarının adının soruşturma dosyalarına girdiğini, bu nedenle yakından takip edileceklerini ve gerektiğinde devlet korumasına alınabileceklerini söyledi. Yaşananlar çocukların eğitim hayatına bile yansıdı. Okullarında ayrımcılığa uğradılar.

KAYA’NIN TALİMATIYLA 40 KORUYUCU AİLENİN ELİNDEKİ ÇOCUKLAR ALINDI

Fatma Betül Sayan Kaya’nın Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı olduğu dönemde yaşanan bir başka olay da koruyucu aileleri ve onların yanında büyüyen çocukları etkiledi.

15 Temmuz darbe girişiminin ardından KHK ile kamu görevinden ihraç edilen bazı koruyucu ailelerin yanındaki çocuklar, ailelerin ihraç edilmiş olması gerekçe gösterilerek geri alındı. Görüştüğüm bir koruyucu babanın aktardığına göre, 23 Ağustos 2017’de çıkarılan genelge doğrultusunda Türkiye genelinde 40’tan fazla ailenin yanındaki çocuklar bu uygulamadan etkilendi.

O ailelerden de biriyle görüştüm. Bir baba ile. Hâlâ bu olayın acısını yaşıyordu. Kendisi bir devlet kurumundan ihraç edilen baba, iki kez koruyucu aile statüsü kazanmıştı. İlki 15 Temmuz’dan önce olmuştu.

İlk koruyucu çocuklarını, biyolojik babası ve babaannesinin ortaya çıkarak bakımını üstlenmek istemesi üzerine teslim etmek zorunda kalmışlardı.

Daha sonra yeniden başvurarak ikinci kez koruyucu aile oldular. Bu kez kendilerine, babası tarafından öldürülen bir annenin iki yaşını geçmiş erkek çocuğu verildi.

29 Ekim 2016’da çıkarılan KHK ile kamu görevinden ihraç edilen baba, çocuğun artık ailelerine iyice alıştığı bir dönemde Sosyal Hizmetler görevlilerinin evlerine geldiğini anlattı.

Görevliler, aileyi yakından tanıdıklarını, çocuğa çok iyi baktıklarını bildiklerini ancak yeni düzenleme nedeniyle çocuğu geri almak zorunda olduklarını söylediler. Babanın anlatımına göre, bazı görevliler bu kararı aileye bildirirken gözyaşlarını tutamadı.

Anne ve babaya çocukla vedalaşmaları için birkaç gün süre verildi.

Aile, çocuğun alınmasını önlemek için çok sayıda yetkiliyle görüştü. Ancak bütün girişimleri sonuçsuz kaldı. Henüz iki yaşını geçmişken evlerine aldıkları ve kendi çocukları gibi büyüttükleri küçük çocuk ellerinden alındı.

Üstelik hem anne hem de baba, KHK ile ihraç edilmelerine gerekçe gösterilen suçlamalardan daha sonra beraat etti.

Ancak beraat kararları, aileden koparılan çocuğu geri getirmedi.

Baba, yaşanan ayrılığın kendisinde derin bir travma bıraktığını, evliliklerinin sona ermesinde de bu olayın etkisi olduğunu anlattı.

Aradan yıllar geçmesine rağmen hâlâ o çocuğun acısını taşıyor.

2018 yılında İzmir’de gözaltına alınan çocuklar… 2017 yılında koruyucu ailelerinden koparılan küçük çocuklar…

İki ayrı olay, iki ayrı yıl. Ama geride bırakılan acılar, dağılan aileler ve çocukların hayatında açılan yaralar aynı.

Bugün Fatma Betül Sayan Kaya’nın kendisi cezaevinde. Onun da bir ailesi, çocukları var. Yıllarca nice ailelerin canı yandı, nice annelerin yüreği parçalandı. Nice çocuk anne babasından, nice anne baba çocuğundan koparıldı. Geride gözyaşları, kırgınlıklar ve ahlar kaldı.

İnsanın adaletinden kaçmak belki mümkün. Ama ilahi adaletten kaçmak mümkün mü? Mazlumun ahı yerde kalır mı? Kaderin hükmünü elbette biz bilemeyiz. Ama insanın aklına ister istemez o eski söz geliyor: Alma mazlumun ahını, çıkar aheste aheste…