Sosyolog Feyza Akınerdem: “Hangi eve girseniz bir tutuklu var, Meryem’le bir kahve içmek isteriz”
Sosyolog Feyza Akınerdem, Bir Başkadır dizisinin ikinci sezonu üzerinden Türkiye’deki toplumsal ve siyasi atmosferi değerlendirdi. 15 Temmuz sonrası yaşananlardan cezaevlerindeki tutuklu sayısına, düşünce suçlarından toplumsal çaresizliğe kadar birçok konuya dikkat çeken Akınerdem, “Hangi eve girseniz aslında bir yara var. Ya bir yakını tutuklu ya bir yakınını bir felakette kaybetmiş ya da Türkiye’deki dönüşüm ve ekonomik sorunlardan çok yılmış insanlarla karşılaşıyoruz.” dedi.

Sosyolog Feyza Akınerdem, senarist ve yönetmen Berkun Oya’nın Bir Başkadır dizisinin ikinci sezonunu değerlendirirken Türkiye’de son yıllarda yaşanan siyasi ve toplumsal gelişmelerin toplumda derin yaralar açtığını söyledi.
15 Temmuz 2016 sonrasında başlayan süreç, pandemi, deprem, seçimler ve belediye başkanlarına yönelik operasyonların toplumda büyük bir çaresizlik yarattığını belirten Akınerdem, yaşananların öfke, kaygı ve yas duygusunu derinleştirdiğini anlattı.
T24’ten Candan Yıldız’ın sorularını cevaplayan Akınerdem, “Neresinden tutsanız hikâyenin olumsuz bir yere gittiği, hangi eve girseniz aslında bir yaranın olduğu bir Türkiye’de yaşıyoruz. Ya bir yakını tutuklu, ya bir yakınını bir felakette kaybetmiş ya da Türkiye’deki dönüşüm ve ekonomik sorunlardan çok yılmış insanlarla karşılaşıyoruz.” ifadelerini kullandı.
Özellikle 2023 sonrasında gençlerin umutsuzluğunun arttığını belirten Akınerdem, ülkeden ayrılabilen ya da ayrılamayan pek çok insan için gitmenin tek çare olarak görülmeye başlandığını söyledi.
“HİÇ BAŞINA GELMEYECEK DEDİĞİMİZ İNSANIN BAŞINA GELİYOR”
Dizide imam Hilmi karakterinin düşünce suçlusu olarak cezaevine gönderilmesini değerlendiren Akınerdem, bu karakterin özellikle seçilmesinin tesadüf olmadığını vurguladı.
Muhafazakâr ve dindar bir ailenin de siyasi baskıların hedefi olabileceğini belirten Akınerdem, dizinin kimin daha fazla mağdur olduğunu anlatmaktan ziyade, insanları mağdur eden koşulları gösterdiğini söyledi.
“Hiç başına bu gelmeyecek dediğiniz insanın başına geliyor olması” ifadesini kullanan Akınerdem, insanların ideolojik geçmişleri ve aidiyetleri nedeniyle kolaylıkla suçlu ya da terörist ilan edilebildiğine dikkat çekti.
Dizide imamın çektiği videoların içeriğinin izleyiciye gösterilmediğini hatırlatan Akınerdem, şunları söyledi:
“Biz hiçbir zaman videolarını izlemedik. İçeriklerini hiç görmedik. Aslında konularına dair hiçbir şey bilmiyoruz. Sadece ima ediliyor. İmadan anlıyoruz ki iktidarla hiç gitmeyen bir şey söylemiş bu adam.”
Akınerdem, küçük bir olayın veya CİMER’e yapılan bir şikâyetin bile bir insanın hayatını tamamen değiştirebilmesinin, imam karakterinin hikâyesini önemli kıldığını ifade etti.
“CEZAEVİ ARTIK HER AİLENİN HAYATINA GİRDİ”
Meryem’in eşi Hilmi’nin tutuklanması üzerine yaşadığı çaresizliğe dikkat çeken Akınerdem, bu sahnenin Türkiye’de çok geniş bir toplumsal kesimin yaşadıklarını yansıttığını söyledi.
Meryem’in, “Ne yapmış kocam? Para mı çalmış, insan mı öldürmüş? Altı saat Edirne’ye nasıl gidip geleceğim? Çocuğum var, nasıl bakacağım, nasıl geçineceğim?” sözlerinin çok sayıda kadının yaşadığı mağduriyete dokunduğunu belirtti.
Akınerdem, cezaevlerindeki hükümlü ve tutuklu sayısının yaklaşık 437 bine ulaştığının da söyleşide hatırlatıldığını belirterek, cezaevlerinin artık toplumun çok geniş kesimlerinin hayatında yer aldığını anlattı.
“Ülkenin doğusunda da batısında da, yoksul evinde de zengin evinde de, sağcısında da solcusunda da yaşanan bir durum bu.” diyen Akınerdem, tutuklamaların düşünce ve siyasi suçları da kapsayan geniş bir alana yayıldığını ifade etti.
Meryem’in “Ne yapmış ki benim kocam?” sorusunun çok sayıda kadına dokunduğunu söyleyen Akınerdem, Edirne Cezaevi göndermesinin de Selahattin Demirtaş’ı hatırlattığını belirtti.
“HEPİMİZ O KARANLIK BULUTUN İÇİNDEYİZ”
Akınerdem, dizideki karakterlerin farklı toplumsal konumlarda olmalarına rağmen aynı güç ve iktidar yapısı içinde çaresiz kaldıklarını belirtti.
Türkiye’nin üzerine adeta gri ve karanlık bir bulut çöktüğünü ifade eden Akınerdem, “Hepimiz o bulutun, o karanlık bulutun içindeyiz. Ona nüfuz edemiyoruz, etkileyemiyoruz, dağıtamıyoruz.” dedi.
Akınerdem’e göre Meryem’in eşini kurtarmaya çalışması, psikiyatrist Peri’nin mesleki sınırları ve başkomiser Muzaffer’in içinde bulunduğu iktidar ilişkileri, farklı biçimlerde yaşanan aynı çaresizliğin yansımaları.
“Ne yaparsak yapalım, ne kadar iyi insanlar olursak olalım, boyun da eğsek, dirensek de o karanlığın içinde istediğimizi yapamıyoruz, harekete geçemiyoruz.” diyen Akınerdem, dizinin ilk sezonundan farklı olarak ikinci sezonda yaşanan sorunlara herhangi bir çözüm önermediğine dikkat çekti.
Akınerdem, “Aksine iki kadını yine iki düşünce suçlusu erkeği dışarıda bekleyecek kadın haline getirdi.” ifadelerini kullandı.
“MERYEM’LE BİR KAHVE İÇMEK İSTERİZ
Dizinin finalinde Meryem’in, “Nasıl bu hale geldik? Bu iş nasıl buralara geldi? En çok da bizim insanımıza yazık.” sözlerini de değerlendiren Akınerdem, karakterin adeta bütün Türkiye toplumunun sözcüsü haline geldiğini söyledi.
Başörtülü, muhafazakâr, yoksul ve temizlik işlerinde çalışan bir kadın olan Meryem’in toplumun çok geniş kesimlerini temsil ettiğini belirten Akınerdem, şu ifadeleri kullandı:
“Meryem’in bütün toplumun sözcüsü haline gelmesi son sahnede bence en büyük hem başarı hem çelişki, hem zorlayıcı hem duygulandırıcı bir sahne.”
Meryem’in herhangi bir eğitim veya toplumsal statüye ihtiyaç duymadan yaşananları derinden anlayıp anlatabilmesinin izleyiciyi etkilediğini belirten Akınerdem, şöyle devam etti:
“Bütün zayıflıklarımızla bizi temsil ediyor. Güçlü taraflarımızla da aslında bu hayatı okumak, Türkiye’yi, toplumu, yaşadığımızı en derininden anlayabilmesi, anlatabilmesi bence bizi çok etkiledi. Bir çay kahve içmek isteriz sanki Meryem’le illaki. Ya da gerçekten ‘Biz nasıl bu hale geldik?’ cümlesini hepimiz kullanırız.”
“BU HİKAYENİN SÖZCÜSÜ PERİ DEĞİL, MERYEM OLUYOR”
Meryem’in temsil ettiği toplumsal kesimlerin aynı zamanda Türkiye’de mevcut iktidarın oluşumunda önemli rol oynadığına işaret eden Akınerdem, buna rağmen insanların siyasi ve kültürel aidiyetlerinin zamanla değişebileceğini söyledi.
Meryem’in yaşadığı mağduriyetlerin ve gözlemlerinin onu farklı bir noktaya taşıdığını belirten Akınerdem, “Bu hikâyenin sözcüsü Peri olmuyor. Bu hikâyenin sözcüsü Meryem oluyor.” dedi.
Meryem’in yaşananları açıkça dile getirmesini önemli bulan Akınerdem, toplumdaki ortak acıların ve çaresizlik duygusunun ancak birlikte hareket etme iradesine dönüşmesi halinde umut yaratabileceğini vurguladı.
Akınerdem, “O harekete geçme, o kolektiflik, o özdeşleşme duygusunu ancak alıp başka bir yere götürürsek umut vaat edebileceğini düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.
TR724 Patreon
Bağımsız haberciliğe destek olun
TR724, okurlarının katkısıyla yayın yapıyor. Patron olarak bu haberi ve yenilerini mümkün kılın.















