İNCELEME | İllüzyon çöktü; fon mağdurlarına 1 milyon TL garanti değil
Tasfiye edilen fonlardaki yatırımcılara yapılacağı açıklanan 1 milyon TL’ye kadar ara ödemenin garanti olmadığı ortaya çıktı. Teklife göre ödeme, yatırımcının net yatırım tutarını aşamayacak ve her fonun kendi mal varlığından karşılanacak. Fonun elindeki nakit yetersizse 1 milyon TL’nin altında ödeme yapılabilecek; bu durumda en küçük yatırımcılardan başlanacak.
HABER-İNCELEME | İLKER DOĞAN
Sermaye piyasası tarihinin en büyük sarsıntılarından biri olan fon vurgununa ilişkin hazırlanan kanun teklifi, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda muhalefetin sert usul tartışmaları ve sarsıcı protestoları eşliğinde görüşülmeye başlandı. Vurgunun baş sorumluları arasında gösterilen SPK Başkanı Mustafa Sütçü’nün “hastalık” gerekçesiyle katılmadığı komisyonda, iktidar kanadı günlerdir yürüttüğü “1 milyon liraya kadar olan tüm küçük alacaklar ödenecek!” algısının arkasındaki teknik ve mali imkansızlıkları bizzat kendi ağzıyla tescil etti.
Meclis tutanaklarına yansıyan veriler ve bütçe dökümleri, kamuoyuna sunulan tasfiye takviminin aslında gerçek bir ödeme planı olmadığını, aksine likidite açığını zamana yayan yasal bir oyalama modeli olduğunu ortaya koyuyor…
İlgili Haberler
Sistemin ayrıntıları netleşmeye başladı. Teklifin ilk imza sahibi AKP Samsun Milletvekili Ersan Aksu, ara ödemenin yatırımcı başına otomatik olarak 1 milyon TL anlamına gelmediğini açıkladı. Ödemeler her fonun kendi mal varlığından yapılacak. Fonun elindeki para yeterli değilse yatırımcıya düşen ara ödeme de daha düşük olacak.
Net yatırım tutarı, yatırımcının fona fiilen koyduğu ve çektiği para dikkate alınarak hesaplanacak. Bu tutar tasfiye tarihine kadar TÜFE ile Yİ-ÜFE değişim oranlarının aritmetik ortalaması üzerinden güncellenecek. Aksu, “Net yatırım tutarı, sanal değer üzerinden değil fona fiilen koyduğu para girişi ve çıkışlar üzerinden hesaplanacaktır. Üstelik bu tutar, tasfiye tarihine kadar Tüketici Fiyat Endeksi ve Yurtiçi Üretici Fiyat Endeksi değişim oranlarının aritmetik ortalamasıyla güncellenecektir. Fonların tasfiyesi gerçekleştirilirken her bir fonun yatırımcılarının ödemeleri, kendi fon malvarlığı üzerinden yapılacaktır. Fonların tasfiyesinde para çıkışları da ‘ilk giren ilk çıkar’ yöntemine uygun bir sırayla gerçekleştirilecek. Yatırımcılarımızın nihai tasfiyeyi beklerken mağdur olmamaları için belirlenen net yatırım tutarını aşmamak kaydıyla kişi başına 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilmesine teklifimizle imkân sağlanmaktadır. Bu bir ara ödemedir. Net yatırım tutarı 1 milyonun altında olan vatandaşlarımıza tutarın tamamı ödenebilecek, mevcut nakdin yetersiz olması halinde ise net yatırım tutarı en düşük olan, en küçük yatırımcılardan başlanarak ödemeler gerçekleştirilecektir.” dedi.
1 milyon TL otomatik ödeme değil
Düzenlemedeki kritik nokta “1 milyon TL’ye kadar” ifadesinde. Yani 1 milyon TL, devlet tarafından garanti edilen bir ödeme değil; ara ödemenin üst sınırı. Fonun varlığı ve mevcut nakdi yeterliyse yatırımcının net yatırım tutarı kadar, en fazla 1 milyon TL ara ödeme yapılabilecek. Ancak fonda yeterli para yoksa ödeme daha düşük seviyede kalabilecek.
Özgür Karabat da komisyonda bu noktaya dikkat çekerek kamuoyunda her yatırımcıya 1 milyon TL’ye kadar ödeme yapılacağı algısı oluşturulduğunu söyledi: “Herkes 1 milyona kadar alacaklar ödenecek biliyor. Herkese böyle propaganda yaptınız, 1 milyona kadar ödeyecek misiniz herkese?”
Karabat, teklifin uygulanmasını somut bir örnekle şöyle anlattı: “Bu kanun teklifinde ara ödeme o günkü fonun hesaplandığı değer üzerinden yazıyor. Dördüncü maddede net bir şekilde diyor ki ‘O günkü fon değeri üzerinden 1 milyona kadar ara ödeme yapılacak.’ Ama fon değeri 1 milyon yatırım yapmışsa 1 milyon 400’e çıkmışsa sonra o günkü fon değeri, 400’e inmişse 400 ödeyeceksiniz. Hatta fondan topladığınız değerler de o 400’ü karşılamıyorsa 200’ü karşılıyorsa 200 ödeyeceksiniz. Böyle manşet atarak yasa yapmak olmaz. Yasa yapmak ciddi iştir.”
İlgili Haberler
Bu durumda, örneğin net yatırım tutarı 1 milyon TL olan bir yatırımcı için fonda yalnızca 400 bin TL karşılık bulunuyorsa ara ödeme 400 bin TL’de kalabilecek. Fonun mevcut nakdi bunun da altında kalırsa ödeme daha da düşebilecek.
Para yetmezse küçük yatırımcıya öncelik
Teklife göre fondaki mevcut nakit bütün yatırımcıların ara ödemelerini karşılamaya yetmezse ödemelerde öncelik küçük yatırımcıya verilecek. Net yatırım tutarı en düşük olanlardan başlanacak ve fonun elindeki para bu sıraya göre dağıtılacak. Dolayısıyla “1 milyon TL’ye kadar ara ödeme” ifadesi, her yatırımcının bu tutarı kesin olarak alacağı anlamına gelmiyor.
“Kamu kaynağı kullanılmayacak” tartışması
Komisyondaki bir diğer tartışma ise tasfiye sürecinde kamu kaynağı kullanılıp kullanılmayacağı konusunda yaşandı. İktidar daha önce ödemelerin kamu kaynaklarından yapılmayacağını, fonların kendi varlıklarının kullanılacağını açıklamıştı. Karabat ise tasfiye sürecinde alınacak danışmanlık hizmetlerinin kamu kaynağından karşılanacağını belirterek bu açıklamaya itiraz etti: “Dolayısıyla kamu kaynağı harcayacaksınız.”
Hükümetin “Tasfiye sürecinde kesinlikle kamu kaynağı ve Hazine bütçesi kullanılmayacak” yönündeki savunması, Plan ve Bütçe Komisyonu’nda tamamen yalanlanıyor. Özgür Karabat, bugüne kadar hiçbir resmi makamın yalanlayamadığı devasa bir gizli kamu transferini komisyon salonunda ifşa etti.
İddiaya göre, bir kamu bankası olan Emlak Katılım, Katılımevim’in hisselerini satın almak için tek kalemde 12 milyar TL harcıyor. Hemen peşinden Pusula Portföy’ün içindeki batık hisseleri fonlamak için bir 12 milyar TL daha, yani toplamda 24 milyar liralık devasa bir kamu kaynağı el altından bu batık şirketlerin enkazını kaldırmak için piyasaya akıtılıyor. Rejim, halkın vergisini gizli kanallarla bu soygunun delillerini örtmek için kullanıyor ve “kamu kaynağı harcanmıyor” manşetiyle milleti yanıltmaya devam ediyor.
İlgili Haberler
Özgür Karabat, bu konuyu da göndeme getirdi: “Peki, iki gündür bir iddia var. İddia şu; diyorlar ki, bunu yalanlamadı kimse: Katılımevim’in hisseleri Emlak Katılım tarafından alındı, 12 milyar, sonra Pusula’daki de alınacak, bir 12 milyar daha, 24 milyar. Peki, Emlak Katılım ne arkadaşlar? Emlak Katılım kamu değil mi? O zaman giden 24 milyar kamu harcaması değil mi? Dolayısıyla milleti yanıltmaya devam ediyorsunuz.”
Bugüne kadar kamuoyunda en çok öne çıkan ifade, fon mağdurlarına “1 milyon TL’ye kadar ara ödeme” yapılacağıydı. Komisyon görüşmeleri ise bunun bir ödeme garantisi değil, yalnızca üst sınır olduğunu ortaya koydu. Yatırımcının ne kadar para alacağı, kendi fonunun elindeki varlığa ve nakde bağlı olacak. Fonun parası yetmezse 1 milyon TL’nin çok altında ödeme yapılması mümkün. Bu nedenle asıl belirleyici soru artık şu: Tasfiye edilen her bir fonda yatırımcılara dağıtılabilecek ne kadar para var?
Bilmiyoruz ve bu konuda henüz hiçbir açıklama yapılmadı…
TR724 Patreon
Bağımsız haberciliğe destek olun
TR724, okurlarının katkısıyla yayın yapıyor. Patron olarak bu haberi ve yenilerini mümkün kılın.
