COP31’de son gün: Ülkeler taslak metinde henüz uzlaşamadı

BM’nin COP31 iklim müzakereleri bugün son aşamasına girdi. Ülkeler, gezegeni ısıtan fosil yakıtlara hiç yer vermeyen taslak anlaşma metni konusunda keskin biçimde bölünmüş durumda; bu da müzakerelerin uzatması ihtimalini doğuruyor.
Antalya’da, yaklaşık 200 ülkeden müzakereciler iki haftalık yoğun görüşmelerin ardından aralarındaki görüş ayrılıklarını gidermekte zorlandı. Görüşmeler hafta sonuna sarkabilir.
Brezilya İklim Değişikliği Ulusal Sekreteri Aloisio Lopes Pereira de Melo, konferansın resmi bitişine yalnızca birkaç saat kala gazetecilere yaptığı açıklamada, “Bu noktada kimse memnun değil” dedi.
Müzakereler, Avrupa’daki sıcak hava dalgalarından Nepal’deki yıkıcı sellere, dünyanın dört bir yanında daha fazla tahribata yol açan rekor kıran El Nino’ya uzanan, iklim eyleminin aciliyetini çarpıcı biçimde hatırlatan bir dizi gelişmenin gölgesinde yürütülüyor.
Ancak ülkeler petrol fiyatlarındaki şokla ve İran’daki savaştan kaynaklanan jeopolitik gerilimlerle uğraştığı için COP31’den büyük bir atılım beklentisi düşük.
Bu haftanın başında yayımlanan kapsamlı ilk taslak anlaşma metni, finans ve iklim bilimi gibi diğer tartışmalı başlıkların yanı sıra fosil yakıtlardan çıkışın hızlandırılması çağrılarını da içeriyordu.
Taslak metinde petrol, gaz ve kömür yok
Ancak COP31’in ev sahiplerinden Avustralya’nın perşembe günü yayımladığı yeni ve daha kısa versiyon, iklim değişikliğinin ana nedenleri olan petrol, doğal gaz ve kömürden hiç söz etmedi. Bu durum çevre örgütlerinin tepkisine yol açtı.
İsmini vermek istemeyen bir AB yetkilisi AFP’ye yaptığı açıklamada, son taslağın “kabul edilebilir olmadığını ve yeterince iddialı olmadığını” söyledi. Yetkili, “Bu COP’un bir ‘fosil’ COP’a dönüşmesini istemiyoruz” dedi.
Bazı ülkeler ayrıca, karbon yakalama, kullanma ve depolama (CCUS) teknolojisinin yaygınlaştırılmasına yönelik çağrıya da itiraz etti. Maliyetli ve hâlâ gelişmekte olan bu teknolojinin, eleştirmenlere göre kirleticilerin fosil yakıt yakmayı sürdürmesine olanak tanıdığı belirtiliyor.
COP’lardaki kararlar uzlaşıyla alınmak zorunda. Panama ise, diğer taleplerinin yanı sıra küresel petrol üretimine sınır getirilmesini içermeyen hiçbir anlaşmayı engelleyeceğini açıkladı.
Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro, COP31 başkanlığıyla yapılacak toplantıya girmeden önce AFP’ye yaptığı açıklamada, “Her görüşe ve her heyete büyük saygı duyuyoruz. Kendi tutumumuza da eşit saygı gösterilmesini talep ediyoruz” dedi.
COP31 ev sahipleri, delegasyonlara gönderdikleri mektupta, “ana kararların” üçüncü taslağının “daha sonra” yayımlanacağını bildirdi.
Ülkeler, 2023’te Dubai’deki COP28’de fosil yakıtlardan uzaklaşma konusunda anlaşmış, ancak hedef veya takvim belirlememişti.
Petrol üreticisi ülkeler konunun yeniden masaya getirilmesine şiddetle direniyor. Geçen yıl Brezilya’da düzenlenen zirve de fosil yakıtlara tek bir atıf yapılmadan sona ermişti.
COP31 ev sahibi Türkiye ise bunun yerine, küresel nihai enerji talebinde elektriğin payını 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarmayı hedefleyen gönüllü bir taahhüde ülkelerin katılması için çaba gösteriyor.
Taslak anlaşma, Türkiye’nin bu girişimine de değiniyor ve küresel ekonominin elektrifikasyonuna yönelik adımların enerji güvenliğini güçlendirme ve gezegeni ısıtan sera gazı emisyonlarını azaltma açısından “önemli faydalar” sağlayabileceğini belirtiyor.
Bazı ülkeler ise metnin mevcut haliyle, ilave elektriğin kömür veya gaz yerine temiz enerjiyle üretilmesini açıkça şart koşmamasından endişe duyuyor.
TR724 Patreon
Bağımsız haberciliğe destek olun
TR724, okurlarının katkısıyla yayın yapıyor. Patron olarak bu haberi ve yenilerini mümkün kılın.















