SPK neyi gizliyor?

BÜLENT KORUCU | YORUM
Türkiye’yi sarsan ve Erdoğan rejimini zor durumda bırakan fon vurgunu ile ilgili atılmak zorunda kalınan adımlar kadar, atılmayan ve eksik atılan adımlar da dikkat çekiyor. Uzmanlar bilhassa Sermaye Piyasası Kurulu’nun, hakkında işlem yapılan fon ve şirketlerle ilgili inceleme tarihlerinin açıklanmamasına dikkat çekiyor. Teamüllere aykırı bu uygulamayla yükselme ve düşme zamanları tespit edilemiyor. Böylece hem işlem yapanların manipülasyon zamanları hem de denetleyeci ve düzenleyici mekanizmaların müdahale anları gizleniyor.
Riskin 2025 sonunda bilindiği, kapsamlı rehberin ise Ağustos 2026’da açıklandığı SPK’nın kendi kronolojisinde yer alıyor. Bu aralıkta takas ve değerleme değişiklikleri yapılmış olsa da, riskli fon ve hesaplara yönelik hedefli incelemelerin hangi tarihlerde başlatıldığı bilinmiyor. Geçiş süresi tanınırken fonların ne kadar daha büyüdüğü ve yatırımcı girişlerinin hangi bilgilendirmeyle sürdüğü açıklanmıyor. Düzenleme hazırlığının devam etmesi, mevcut gözetim yetkilerinin nasıl kullanıldığı sorusunu ortadan kaldırmıyor.
Ercan Urkan ve diğer yöneticilerin Haziran’da görevden alınması, riskin fark edilmesiyle toplu tasfiye arasına denk geliyor. Görev devri sırasında hangi incelemelerin açık olduğu, hazırlanan raporların nereye aktarıldığı ve görev değişikliğinin incelemeleri etkileyip etkilemediği de aydınlatılmalı.
3 Kasım’da eski SPK Başkanvekili Enver Usca, eski kurul üyesi Bülent Murat Haholu, Ercan Urkan, Kürşat Sait Babuçcu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) yöneticisi Mustafa Alper Taş ve Tera yöneticisi Ümit Sincanlı hakkında gözaltı kararı verildi. Usca ile Haholu’nun kurul görev sürelerinin 31 Ekim’de sona erdiği basında yer aldı.
9 Mayıs 2026’da Mahmut Sütçü SPK Başkanı oldu. 18 Haziran’da Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesi Başkanı Ercan Urkan, Ortaklıklar Finansmanı Dairesi Başkanı Kürşat Sait Babuçcu, Aracılık Faaliyetleri Dairesi Başkanı Aşkın Alıcı ve Başkan Yardımcısı Ender Kurtulan’ın görevden alındığı Bloomberg HT tarafından haberleştirildi. Urkan’ın yerine Gökhan Narin’in vekâleten görevlendirildiği bildirildi. Bu değişiklikler, fonların tasfiyesinden yaklaşık üç ay ve Urkan’ın tutuklanmasından yaklaşık beş ay önceydi.
Denetim geçmişi olmayan ve aslında avukat olan Ercan Urkan’ın Piyasa Gözetim ve Denetim Dairesi Başkanı olması da, görevden alınması da iki kırılma noktası olarak görülüyor. SPK, fatura tamamen kendisinde kalmaması için kriz patladıktan sonra daha dikkatli davranıyor. Uzmanlar anında alınan tedbirlerin bir hazırlık gerektirdiğini, bunun da önceden bazı şeylerin fark edilmiş olması anlamına geldiğini belirtiyor.
Tasfiye sürecinin üç aydan altı aya çıkarılmasına da dikkat çeken uzmanlar, bunun dokuz aya çıkarılacağı tahmininde bulunuyor. Gerekçe olarak da zamana yayarak tepkiyi ve acıyı hafifletme zikrediliyor. Zamana yayma sebebi olarak da kamu otoritesinin yatırımcı zararını telafi etme imkan ve ihtimalinin düşüklüğü gösteriliyor.
Ödemeye kaynak oluşturmak için hisse senedi satışlarıyla birlikte, büyük değer kayıpları yaşanacak. Zirve noktasında bir trilyon lira civarında olduğu tahmin edilen suça konu fonların toplam değerinde yaşanacak astronomik düşüşler, normal olarak yatırımcının mağduriyetini büyütecek. Manipülasyon nedeniyle oluşan zarar ile fon tasfiyelerinden doğacak nihai kayıp için ayrı ayrı doğrulanmış toplamlar henüz çıkarılamıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 18 Kasım açıklamasına göre 455 bin 758 yatırımcının 444 bin 987’sine en az bir ödeme ulaştırılmış, 371 bin 21 yatırımcı net yatırım tutarını veya anaparasını almış. İlk 131 fonun 110’unda bir milyon TL’ye kadar ara ödeme süreci tamamlanmış. Erdoğan, aynı açıklamada, yatırımcılara yapılan toplam ödemenin yaklaşık 161 milyar TL’ye ulaştığını, yaklaşık 41 milyar TL haksız kazancın iadesinin sağlandığını ve ödemelerde Hazine veya kamu kaynağı kullanılmadığını belirtti.
Fonzedeler gibi uzmanlar da bu açıklamaları gerçekçi bulmuyor ve açıklamaların olması gereken çerçevesini şöyle çiziyor: “Ödeme sürecinde, net yatırım tutarı, kabul edilen hak sahipliği, geri kazanılan tutar ve yatırımcıya kalan nihai zarar fon bazında açıklanmalı. Ara ödeme yapılmış olması bütün alacağın ödendiğini göstermediğinden, küçük yatırımcının hangi aşamada bulunduğunu anlayacağı düzenli hesap dökümleri gerekli.”
Uzmanların bir tespiti de şöyle: “Bist 100 değerlerine çıplak gözle bakıldığında bile olağandışı bir durum oldugunu anlamak mümkün. SPK’nin, borsa islemlerinin gerçekleşmesiyle eşzamanlı gözetim yapabilir bir teknolojiye sahipken, bu grafikleri okuyamaması mümkün değil.”



Konunun diğer boyutu da elbette denetleme ve düzenleme bürokrasisiyle onlarla ilişkili siyasi ayağın sorumluluğunun ortaya çıkarılması. Görevi ihmalden başlayarak manipülasyona aracılık etmek ve haksız kazanca varan ve gittikçe ağırlaşan hukuki sorumluluklar ortaya çıkarılmalı. Söz konusu bürokratları atayan iradenin, soygundan pay sahibi olup olmadığı da cevap bekleyen sorular arasında.

ÖMER GÖNÜL NASIL BAŞKAN OLDU?
SPK deyince elbette ilk akla gelen kişilerden biri İbrahim Ömer Gönül. İfadesi sonrasında ‘adli kontrolle’ serbest bırakılan Gönül’ün kuruma gelişi ve yükselişi de eleştiri konusu. Dönemin Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül’ün oğlu olan eski SPK Başkanı, kuruma istisnai bir kadroyla idari personel olarak alınmış.
Birlikte işe alınan bir kaç kişi için ‘şahsa özel’ diyebileceğimiz istihdam sonrasında hep idari personel olarak kalmış. AKP ile santral kişi konumunda bulunmuş. Başkan Yardımcılığına atanması bile sürpriz olarak görülürken, bir numaralı koltuğa oturması herkesi şaşırtmış. İşte burada siyasi ayak tartışmaları alevleniyor.
TR724 Patreon
Bağımsız haberciliğe destek olun
TR724, okurlarının katkısıyla yayın yapıyor. Patron olarak bu haberi ve yenilerini mümkün kılın.
