Merkez Bankası rezervlerinde iki ayda 27,4 milyar dolarlık erime

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) rezervlerinde üç haftalık düşüşün ardından toparlanma yaşanırken, swap hariç net rezervlerin son aylardaki kaybı dikkat çekti. Başkent Üniversitesi Ul. Finans ve Bankacılık Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Babuşçu’nun TCMB verilerine dayandırarak paylaştığı hesaplamaya göre, swap hariç net rezervler 30 Ekim haftasındaki 24,2 milyar dolar seviyesinden 6 Kasım haftasında 28,4 milyar dolara yükseldi.

Böylece swap hariç net rezervlerde bir haftada 4,2 milyar dolarlık artış yaşandı. Ancak bu toparlanmaya rağmen rezervler, ağustos sonunda ulaştığı 55,8 milyar dolarlık seviyenin oldukça altında bulunuyor.

Babuşçu, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda düşüşün büyüklüğüne dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı: “Merkez Bankası rezervleri swap hariç 6 Kasım haftasında 28 milyar $. Geçen haftaya göre 4 milyar $ artış, Ağustos sonuna göre 27,5 milyar dolar erime. Yani Ağustos sonu net rezervin hemen hemen yarısı kalmış.”

İKİ BUÇUK AYDA REZERVLERİN YÜZDE 49’U ERİDİ

Swap hariç net rezervlerde ağustos ayından bu yana yaşanan gerileme, son haftadaki artışa rağmen büyük ölçüde devam ediyor. 28 Ağustos haftasında 55,8 milyar dolar olan swap hariç net rezervler, 25 Eylül haftasında 39,9 milyar dolara geriledi. Ekim ayında düşüş hızlanırken, 23 Ekim haftasında 30,7 milyar dolara, 30 Ekim haftasında ise 24,2 milyar dolara kadar indi.

6 Kasım haftasında 28,4 milyar dolara yükselen swap hariç net rezervler, ağustos sonuna göre 27,4 milyar dolar daha düşük seviyede kaldı. Bu rakam, yaklaşık iki buçuk ayda yüzde 49,1’lik kayba karşılık geliyor.

OCAK AYINDA 85,5 MİLYAR DOLARDI

Swap hariç net rezervlerdeki kayıp, yılın başındaki seviyelerle karşılaştırıldığında daha da belirginleşiyor. Merkez Bankası’nın swap hariç net rezervleri 23 Ocak 2026’da 85,5 milyar dolar düzeyindeydi. Yıl içinde yaşanan dalgalanmalarla bu tutar 27 Mart haftasında 20,2 milyar dolara, 3 Nisan haftasında ise 18,4 milyar dolara kadar geriledi.

Ardından yeniden toparlanan swap hariç net rezervler, 8 Mayıs haftasında 39,2 milyar dolara yükseldi. Ancak CHP’ye ilişkin mutlak butlan kararının piyasalarda etkili olduğu 22 Mayıs haftasında 28,7 milyar dolara indi.

26 Haziran haftasında 30,6 milyar dolar olan swap hariç net rezervler, yaz aylarındaki toparlanmayla ağustos sonunda 55,8 milyar dolara ulaşmıştı. Son açıklanan 28,4 milyar dolarlık hesaplamaya göre swap hariç net rezervler, ocak ayındaki 85,5 milyar dolarlık seviyesinin 57,1 milyar dolar altında bulunuyor. Bu da yaklaşık yüzde 66,8’lik gerileme anlamına geliyor.

BRÜT REZERVLER 161,1 MİLYAR DOLARA ÇIKTI

Babuşçu’nun paylaştığı tabloda toplam rezervlerdeki haftalık değişime de yer verildi. Buna göre Merkez Bankası’nın brüt rezervleri 30 Ekim haftasındaki 158,1 milyar dolardan 6 Kasım haftasında 161,1 milyar dolara yükseldi. Aynı dönemde altın rezervleri 102 milyar dolardan 104 milyar dolara çıkarken, brüt döviz rezervleri de yaklaşık 56,1 milyar dolardan 57,1 milyar dolara yükseldi.

Net rezervler ise 37,9 milyar dolardan 41,1 milyar dolara çıktı.

Babuşçu’nun hesabına göre swap tutarı 13,7 milyar dolardan 12,7 milyar dolara gerilerken, swap hariç net rezervler 24,2 milyar dolardan 28,4 milyar dolara yükseldi.

Merkez Bankası’nın toplam brüt rezervleri 30 Ocak 2026’da 218,2 milyar dolarla tarihi zirvesine ulaşmıştı. Son veriyle birlikte brüt rezervler, ocak zirvesinin yaklaşık 57,1 milyar dolar altında bulunuyor.

SWAP HARİÇ NET REZERVLER NEDEN ÖNEMLİ?

Swap hariç net rezervler, Merkez Bankası’nın döviz yükümlülükleri ve swap işlemleri dikkate alındığında rezerv pozisyonunun ne kadar güçlü olduğunu gösteren önemli göstergelerden biri. Brüt rezervlerin yüksek olması, Merkez Bankası’nın aynı tutarda serbestçe kullanabileceği döviz kaynağına sahip olduğu anlamına gelmiyor.

Bu nedenle swap hariç net rezervlerin azalması, döviz piyasalarında yaşanabilecek dalgalanmalara karşı Merkez Bankası’nın mali tamponunun zayıfladığına işaret edebiliyor. Özellikle sermaye çıkışlarının hızlandığı veya döviz talebinin arttığı dönemlerde rezervlerin seviyesi, kur istikrarı ve para politikası açısından daha fazla önem kazanıyor.