İNCELEME | Zam oranı netleşti gibi; emekli yine açlığa mahkum!

HABER-İNCELEME | İLKER DOĞAN

Merkez Bankası’nın (TCMB) piyasa profesyonelleriyle gerçekleştirdiği Ekim 2026 Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçları, milyonlarca emeklinin gözünü çevirdiği Ocak 2027 zam oranlarına dair en güçlü sinyali verdi. Ankette ortaya konan yüzde 29,64’lük yıl sonu tüketici enflasyonu (TÜFE) beklentisi, emeklilerin alacağı enflasyon farkını büyük oranda netleştirdi. Ancak hesaplanan yeni maaş tahminleri, Türkiye’deki barınma ve geçim maliyetlerinin çok altında kalıyor. 

Zam oranı nasıl hesaplanıyor?

Sosyal güvenlik mevzuatına göre emekli zamları kümülatif (bileşik) endeks yöntemiyle belirleniyor. TÜİK verilerine göre yılın ilk yarısında (Ocak-Haziran 2026) kümülatif enflasyon yüzde 17,76 olarak gerçekleşmiş ve Temmuz ayında maaşlara yansıtılmıştı.

Merkez Bankası’nın yüzde 29,64’lük yıl sonu kümülatif tahmini baz alındığında; yıl sonu endeks değerinin ilk altı aylık endekse bölünmesiyle, Ocak 2027’de emeklinin alacağı net enflasyon farkı yüzde 10,07 olarak hesaplanıyor.

Yani emeklinin yılın tamamında kümülatif olarak yüzde 29,64 zam almış olabilmesi için ikinci yarıda alması gereken zam oranı bu şekilde hesaplanıyor. 

En düşük emekli aylığı 26 bin TL civarında olacak

Bu formül doğrultusunda, Temmuz ayında 23 bin 552 TL olarak belirlenen en düşük emekli maaşı, Ocak 2027’de yaklaşık 2 bin 372 TL artarak 25 bin 924 TL seviyesine yükselecek.  

Diyelim ki yıl sonu enflasyonu beklentilerin üzerinde gelerek yüzde 31,00 olarak gerçekleşti… Bu durumda emeklilerin Ocak 2027’de alacağı ikinci 6 aylık enflasyon farkı yüzde 11,24 seviyesine yükselecek. Bu senaryoda ise en düşük emekli maaşı 26 bin 200 lira civarında olacak… 

Yani 300 lira bile fark etmeyecek!

Ekonomistlerin ve saha analistlerinin dikkat çektiği en büyük risk ise, enflasyon farkıyla artacak yeni maaşların reel yaşam maliyetleri karşısında yetersiz kalması.

Güncel piyasa endekslerine göre Türkiye genelinde ortalama konut kirası 28 bin 40 TL seviyesine ulaşmış durumda. Bu tutar, büyükşehirlerde ve özellikle İstanbul’da 36 bin 877 TL’ye kadar yükseliyor. Bu tablo, Ocak ayında 26 bin TL civarında alması beklenen en düşük maaşlı bir emeklinin, tek başına Türkiye ortalamasındaki bir evin kirasını bile karşılayamayacağını gösteriyor. 

Emeklilerin yüzde 90’ı 30 bin TL’nin altında maaş alıyor!

Türkiye’de 5 milyona yakın emeklinin “kök maaşı” aslında 15 bin TL ile 20 bin lira bandında veya daha aşağısında. Devlet, bu kişilerin maaşlarını yasal sınır olan 23 ösı 552 TL’ye tamamlıyor. 

Sosyal güvenlik uzmanlarının ve araştırma merkezlerinin SGK verilerinden derlediği raporlara göre, Türkiye’de tüm emeklilerin sadece yaklaşık yüzde 10’u 25 bin TL’nin üzerinde maaş alıyor… Toplam 16,8 milyon civarındaki emekli nüfusundan, yasal en düşük emekli maaşı seviyesinde olan 5 milyon kişiyi dışarıda bıraksak bile; geriye kalan 12 milyonluk kitlenin neredeyse yüzde 85-90’a yakını 30 bin TL’nin altında maaş alıyor…