Fon vurgununda kritik düzenleme; ilk 5 madde Meclis’ten geçti

Türkiye’de yüz binlerce yatırımcıyı etkileyen fon vurgununun ardından hazırlanan kanun teklifinin ilk 5 maddesi TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Düzenleme, tasfiyesi tamamlanmamış yatırım fonlarındaki paraların yatırımcılara geri ödenmesini, hukuka aykırı işlemlerle fonlardan çıkarılan değerlerin geri alınmasını ve oluşan zararın sorumlulardan tahsil edilmesini amaçlıyor.

Teklif, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen fonlardan, kanunun yayımlandığı tarihte tasfiyesi henüz tamamlanmamış olanları kapsıyor.

Yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme

Kabul edilen ilk beş madde, fon vurgunundan etkilenen yatırımcılara yapılacak ödemelerin ve hukuka aykırı çıkarılan kaynakların geri alınmasının hukuki çerçevesini oluşturuyor. Ancak 1 milyon TL bütün yatırımcılara koşulsuz yapılacak bir ödeme değil. Gerçekleşecek ödemeler, fonlarda bulunan nakde ve geri kazanılabilecek varlıklara bağlı. Düzenlemenin bir diğer kritik yönü ise zararın yalnızca fonların mevcut varlıklarıyla sınırlı tutulmaması. Sorumluluğu tespit edilen kişilerin şahsi mal varlıklarından da tahsilat yapılabilecek olması, yatırımcıların alacaklarının karşılanmasında yeni bir hukuki yol açıyor.

Kabul edilen maddelere göre, tasfiye kapsamındaki fonlarda yatırımcılara 1 milyon TL’ye kadar ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında bulunan yatırımcılar için bu tutara kadar, 1 milyon lira ve üzerinde bulunanlar için ise en fazla 1 milyon lira ödeme öngörülüyor.

Ancak ödemeler fonların mevcut kaynaklarına bağlı olacak. Yeterli nakit bulunmaması halinde SPK, yatırım tutarı düşük olanlardan başlanarak ödeme yapılmasına veya bütün yatırımcılar için asgari bir ödeme tutarı belirlenmesine karar verebilecek. Ara ödemeler, yatırımcıların nihai tasfiyede alacakları tutarlardan düşülecek.

Fonlardan çıkarılan paralar şahsi mal varlıklarından tahsil edilebilecek

Düzenlemenin önemli maddelerinden biri de fon mal varlığından hukuka aykırı çıkarılan değerlerin geri alınmasına ilişkin. Fonların kaynaklarını gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan işlemlerle ilişkili şirketlere, yöneticilere veya üçüncü kişilere aktaranların sorumluluğu araştırılacak.

Zarardan öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Bu şirketlerden tahsilat yapılamaması halinde, zararda sorumluluğu bulunduğu SPK tarafından belirlenen gerçek ve tüzel kişilerin şahsi mal varlıklarına başvurulabilecek.

Sorumlu kişilerin görevlerinden ayrılmış olması, geçmiş işlemlerinden doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak. SPK tarafından belirlenen zarar ve sorumluluk tutarları Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) bildirilecek. TMSF, ilgili kişilerin mal varlıklarından tahsilat yapılması için işlem başlatabilecek.

Manipülasyona karışanlara tasfiye ödemesi yapılmayacak

Kabul edilen düzenlemeye göre, piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı kapsamında işlem yaptığı ya da bu işlemlere fonlarla birlikte katıldığı SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.

Ayrıca olağan piyasa koşullarının üzerinde kazanç elde edenlere, belirlenen hesaplamaya göre kazançlarının bir bölümünü gönüllü olarak iade etme imkânı tanınacak.

Satış talimatı veren yatırımcılar da kapsama alındı

Genel Kurul’da kabul edilen önergeyle, kriz öncesinde fonlarını satmak için talimat veren ancak fonun temerrüde düşmesi veya fiyat açıklamaması nedeniyle işlemleri tamamlanamayan yatırımcılar da tasfiye kapsamına alındı.

Buna göre 17 Eylül 2026 ve öncesinde Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’na (TEFAS) satış talimatı ileten, ancak işlemleri sonuçlanmadığı için katılma payları bloke edilen kişiler de fon pay sahibi kabul edilecek.

AKP’li Güler: Öncelikli olarak 1’er milyon lira verelim

Kanun teklifinin görüşmelerinde muhalefet milletvekilleri, ödeme sistemi ve verilen önergeler hakkında iktidara sorular yöneltti. AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, yatırımcıların paralarına kavuşmasının öncelikleri olduğunu belirterek şu açıklamayı yaptı: “Biz öncelikli olarak herkese 1’er milyon lira verelim, devamında değerler oluştukça her bir fon için bu ödemeler yapılmaya devam edecek.”

Güler, fonlardaki varlıkların nakde çevrilmesinin zaman alacağını belirtirken soruşturmalardaki sorumlulara ilişkin de şu ifadeleri kullandı: “Kim neye karışmışsa sonuna kadar hesabı sorulacaktır. Bu konularda mevcut durum içerisinde bizim derdimiz, amacımız bu değerler üzerinde bütün yatırım fonlarına para yatırmış kişilerin paralarına kavuşmasıdır. Ama bunun zamana ihtiyacı var. Hukuki belirlilik ilkesine ihtiyacı var.”

Güler ayrıca Merkezi Kayıt Kuruluşu’ndaki yatırımcı kayıtlarının silindiği iddialarını reddederek kayıtların silinmesinin mümkün olmadığını söyledi. Teklifin beşinci maddesinin kabul edilmesinin ardından Genel Kurul çalışmalarına ara verildi.