2026 Gazetecilik Ödülü’nün sahibi belli oldu; AP Başkanı Metsola’dan gazetecilere güçlü destek

BASRİ DOĞAN | TR724 STRAZBURG

Avrupa Parlamentosu tarafından verilen Daphne Caruana Galizia Gazetecilik Ödülü’nü Hollanda’nın De Correspondent gazetesinde yayımlanan araştırma kazandı.

Avrupa Parlamentosu, bu akşam Fransa’nın Strazburg kentinde düzenlenen törende, Daphne Caruana Galizia Gazetecilik Ödülü’nün 2026 yılı kazananını açıkladı. Ödül, Hollanda merkezli De Correspondent tarafından yayımlanan ve Avrupa ülkelerinin göç yönetiminde kullandığı yöntemleri, göçmenlerin Avrupa Birliği sınırları dışındaki merkezlerde tutulmasını ve bu uygulamaların başka ülkelere yayılma ihtimalini inceleyen araştırmaya verildi.

Maite Vermeulen ve Giacomo Zandonini imzalı “Cuffed, Caged, Cast Away: This Is Europe’s ‘Innovative Solution’ for Unwanted Migrants” başlıklı çalışma, İtalya’nın göçmenleri Arnavutluk’ta kapalı merkezlerde tutmasını ve Hollanda’nın benzer bir modeli hayata geçirme planını ele almıştı.

Strazburg’daki ödül töreninde konuşan Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı Roberta Metsola, bağımsız gazeteciliğin demokrasi açısından önemini vurgulayarak öldürülen gazetecilerin unutulmayacağını söyledi. Metsola, gazetecileri susturmaya yönelik girişimlere karşı mücadele mesajı verirken, öldürülen gazetecilerin dosyalarının takip edilmesi gerektiğini vurguladı.

Metsola: “Buradayız ve hiçbir yere gitmiyoruz”

Kendisi de Maltalı olan Roberta Metsola, konuşmasında ödüle adı verilen Maltalı araştırmacı gazeteci Daphne Caruana Galizia’yı andı. Caruana Galizia’nın 16 Ekim 2017’de evinin yakınında düzenlenen bombalı saldırıda öldürülmesinin üzerinden dokuz yıl geçtiğini hatırlatan Metsola, cinayetin tüm yönleriyle aydınlatılması ve sorumluların hesap vermesi gerektiğini söyledi.

Metsola, Avrupa Parlamentosu’nun Daphne’nin ailesinin yanında durmaya devam edeceğini belirterek cinayetin unutulmasına veya siyasi çıkarlar uğruna örtbas edilmesine izin vermeyeceklerini ifade etti. “Bu akşam, bu Parlamentonun her yıl ve tüm siyasi gruplar adına dile getirdiği mesajı bir kez daha ifade etmek istiyorum: Buradayız ve hiçbir yere gitmiyoruz.” diyen Metsola, eksiksiz bir soruşturmanın yürütülmesi gerektiğini vurguladı.

Avrupa Parlamentosu Başkanı, bombayı yerleştirenlerin, cinayeti emreden asıl planlayıcının ve yıllarca gerçeği örtbas etmeye çalışan herkesin hesap vermesi gerektiğini belirtti. Kamu soruşturması raporunun uygulanması çağrısında bulunan Metsola, adalet talebinin yerine getirilmesinin fazla bir beklenti olmadığını söyledi.

Metsola, Daphne Caruana Galizia’yı susturmak isteyenlerin başarısız olduğunu da vurguladı. Gazetecinin haberlerinin daha geniş kitlelere ulaştığını belirten Metsola, Malta’nın başkenti Valetta’da insanların hâlâ mumlar ve çiçeklerle, gazetecinin portreleriyle onu andığını ifade etti.

“Bu akşam burada olması gerekirdi”

Metsola, Daphne Caruana Galizia’yı yalnızca araştırmacı gazeteci olarak değil, kişiliğiyle de hatırladığını söyledi. Başkan, “Daphne’yi tanıyanlarımız, onu yalnızca araştırmacı bir gazeteci olarak hatırlamıyoruz. Cesareti kadar mizahını da özlüyoruz. Bazen oldukça sert olan eleştirileri, daha iyi siyasetçiler olmamızı istiyordu. Kalemi, daha iyi yazarlar olmamızı sağlıyordu. Tarifleri hepimize daha iyi aşçılar olmayı öğretiyordu. Mantığı ise karmaşık meseleleri anlaşılır hâle getiriyordu.” ifadelerini kullandı.

Metsola, sözlerini “Bu akşam burada olması gerekirdi” diyerek sürdürdü.

Caruana Galizia’nın öldürülmesinden dört ay sonra Slovak araştırmacı gazeteci Ján Kuciak ve nişanlısı Martina Kušnírová’nın da evlerinde vurularak öldürüldüğünü hatırlatan Metsola, Kuciak’ın anne ve babası Jozef ve Jana’nın yaşadığı acıya dikkat çekti. Çiftin ailesinin, hiç tanımadıkları gazeteciler için de seslerini yükseltmeye devam ettiğini söyledi.

Metsola, Rus gazeteci Anna Politkovskaya’yı da andı. Çeçenistan’daki savaş hakkında gerçekleri yazan Politkovskaya’nın Moskova’da öldürülmesinin üzerinden 20 yıl geçtiğini belirten Metsola, Avrupa Parlamentosu’nun Brüksel’deki basın salonunun onun adını taşıdığını hatırlattı.

Metsola, Daphne Caruana Galizia, Ján Kuciak ve Anna Politkovskaya’nın ortak noktasının, gerçeklere gözlerini kapatmayı reddetmeleri olduğunu vurguladı. Başkan, bu yılın ödül finalistlerinin çalışmalarında da aynı kararlılığın görüldüğünü ifade etti.

Gazetecileri susturmaya yönelik davalara karşı mücadele

Metsola, gazetecilerin yalnızca fiziksel saldırı ve tehditlerle değil, hukuki ve ekonomik baskılarla da karşı karşıya kaldığını vurguladı.

Gazetecileri ve sivil toplum temsilcilerini susturmak amacıyla açılan davalara karşı Avrupa Birliği düzeyinde kabul edilen SLAPP karşıtı düzenlemelere değinen Metsola, kuralların yürürlüğe girdiğini ve üye ülkelerde nasıl uygulandıklarının yakından takip edileceğini söyledi.

SLAPP davaları, kamu yararını ilgilendiren konularda araştırma yapan gazetecileri, aktivistleri ve sivil toplum temsilcilerini yüksek maliyetli ve yıpratıcı hukuki süreçlerle susturmayı amaçlayabilen davalar olarak biliniyor.

Metsola, Avrupa Parlamentosu’nun gazetecilerin bağımsız çalışabilmesi ve kamuoyunun doğru bilgiye erişebilmesi için mücadeleyi sürdüreceğini belirtti.

Ödülün hayata geçirilmesinde rol oynayan Avrupa Parlamentosu üyesi David Casa’ya ve Başkan Yardımcısı Pina Picierno’ya teşekkür eden Metsola, yaklaşık beş yıldır bu çalışma üzerinde birlikte çalıştıklarını ve mücadeleden vazgeçmeyeceklerini ifade etti.

Ödülün kazananı: De Correspondent’in göç araştırması

Daphne Caruana Galizia Gazetecilik Ödülü’nün 2026 yılı kazananı olan De Correspondent ekibinin araştırması, Avrupa’da göç politikalarının insan hakları ve kamu denetimi açısından incelenmesinin önemini ortaya koydu.

Maite Vermeulen ve Giacomo Zandonini’nin 18 ay süren araştırmalar sonucunda hazırladığı çalışma, İtalya’nın Arnavutluk’ta göçmenleri tutma uygulamasını ve Hollanda’nın bu modele yaklaşımını mercek altına aldı.

Araştırma, göç yönetiminin yalnızca sınır kontrolü ve idari düzenlemelerden ibaret olmadığını; insan hakları, göçmenlerin tutulma koşulları ve devletlerin sorumlulukları gibi konuların da kamuoyunun denetimine açık olması gerektiğini gündeme taşıdı.

Ödül, Avrupa çapında kamu yararını ilgilendiren konuları araştıran gazetecilik çalışmalarının görünürlüğünü artırmayı amaçlıyor. Araştırmacı gazetecilik, siyasi kararların ve kamu politikalarının sonuçlarını ortaya koyarak vatandaşların bilgi edinme hakkına katkı sağlıyor.

Finalistlerin araştırmaları Avrupa’nın farklı sorunlarına odaklandı

2026 Daphne Caruana Galizia Gazetecilik Ödülü finalistlerinin çalışmaları göç politikalarından Rusya’nın faaliyetlerine, silah sanayisinin finansmanından büyük teknoloji şirketlerinin çevresel etkilerine ve dijital platformlardaki istismara kadar geniş bir alanı kapsadı.

Finale kalan araştırmalar arasında yeşil yatırım fonlarının silah sanayisini finanse etmesi, Rusya’nın nükleer kapasitesi, Avrupa’daki veri merkezlerinin çevresel etkileri, TikTok üzerinden yürütülen istismar faaliyetleri ve Avrupa polis teşkilatının bilgi teknolojileri sistemleri de yer aldı.

Bu çalışmalar, araştırmacı gazeteciliğin kamu kurumları, şirketler ve dijital platformlar üzerinde denetim sağlayan önemli bir işlev gördüğünü ortaya koydu.

Metsola, tüm finalistlerin takdiri hak ettiğini belirterek Avrupa Parlamentosu’nun onların yanında durmayı sürdüreceğini söyledi.