AFP: Adana, Avrupa’nın plastik çöplüğü haline geldi

AFP, BM’nin iklim görüşmelerinin yapıldığı COP31 zirvesine bu yıl ev sahipliği yapan Türkiye’nin Avrupa’nın plastik çöplüğü haline gelmesini haberleştirdi. Adana’da çevre felaketinin derinleştiğine dikkat çekildi.

İklim değişikliğinin temel nedenleri olan petrol, gaz ve kömürün geleceği tartışılan zirvede ülkeler, iklim değişikliğiyle mücadele konusunda daha fazla adım atmaları yönünde baskıyla karşı karşıya bulunuyor. Zirveye Türkiye ev sahipliği yapsa da müzakerelere liderlik eden ülke Avustralya.

COP31 için Antalya’ya giden Erdoğan, dün Gabar dağı bölgesinde yaklaşık 135 milyon varil ham petrol içerme potansiyeline sahip iki yeni petrol sahası keşfedildiğini duyurmuştu. Erdoğan ve parti yetkilileri daha önce de yoksulluk içinde debelenen halka defalarca benzer ‘müjde’ler vermişti. Türkiye’de son aylarda gündemden düşmeyen AKP’li birçok ismin ve bizzat Erdoğan tarafından atanan çok sayıda bürokratın merkezinde olduğu ‘fon soygunu’ kamuoyunda iktidara karşı büyük bir tepki seline dönüşürken Erdoğan tarafından verilen ‘müjde’nin zamanlaması yine dikkat çekiciydi.

Birçok ülke lideri Antalya’da COP31 zirvesinde iklim krizini masaya yatırırken AFP’de Adana’da yaşanan plastik çöp krizine dikkat çekti. Avrupa Birliği’nden ve İngiltere’den milyonlarca ton plastik atık ithal eden Türkiye’de, özellikle Adana’daki tarım arazileri ve su kaynaklarının ekolojik tehdit altında olduğu ve bunun çevreciler tarafından “yeni bir sömürgecilik biçimi” olarak nitelendirildiği ifade edildi.

Antalya’da BM COP31 iklim zirvesi başlarken çevreciler, 2025 yılında Avrupa Birliği’nden ithal edilen 510 bin ton ve İngiltere’den gelen 140 bin tonluk atıkla Türkiye’nin “Avrupa’nın çöp sahasına” dönüştüğünü belirtiyor.

Avrupa’dan gelen atıkların neredeyse yüzde 60’ı, Türkiye’nin narenciye üretiminin üçte birinden fazlasını sağlayan Adana’ya taşınıyor ve burada yaklaşık 170 geri dönüşüm tesisinde işleniyor. Ancak Mikroplastik Araştırma Grubu’ndan (GRM) deniz biyoloğu Sedat Gündoğdu, atıkların nehirler ve seller yoluyla Akdeniz’e taşındığını belirterek, “Akdeniz’de daha önce görülen seviyelerin 65 katına kadar mikroplastik konsantrasyonu ölçtük. Bunların yüzde 93’ü geri dönüşüm merkezlerinde öğütülen atıklardan geliyor” dedi. Gündoğdu, bu durumun kalıcı bir ekolojik felaket olduğunu vurguladı.

Avrupa Komisyonu tarafından 2025 yılında 94 milyon euro (105 milyon dolar) değer biçilen bu ticaret, büyük ölçüde geri dönüştürülemeyen plastikler yoluyla hem Akdeniz’i hem de Türk tarımını kirletiyor. Doğaya terk edilen ya da açık havada yakılan atıklar, devasa pis plastik kırpıntı yığınlarına dönüşüyor. Yetersiz düzeyde öğütülen bu kalıntılar, menşerini de açıkça ele veriyor: Fransız salamına ait plastik bir ambalaj, Avusturya’dan boş bir cips paketi, İngiltere’den kullanılmış bir domates sosu poşeti.

Adana’nın güneyinde koyunlarını otlatan 65 yıllık çoban İbrahim Yıldız, “Burası on yıldır böyle. Çevrede buraya ‘pislik kanalı’ diyoruz. Hayvanlarım artık süt vermiyor” sözleriyle durumu özetledi. Bir geri dönüşüm tesisinin hemen yanında yaşayan Murat Esin ise şikayetlerini Erdoğan hükümetinin en üst kademelerine taşıdığını ancak hiçbir şey yapılmadığını söyledi: “Kokudan ve her şeyi kaplayan külden nefes alamıyoruz. Burada kanser vakaları katlanarak artıyor ama kimse bizi dinlemiyor.”

Çevre bakanlığına göre COP31’de, First Lady Emine Erdoğan’ın “Sıfır Atık” kampanyası Türkiye’nin gündeminin kilit unsurlarından biri olacak. Bununla birlikte, plastik atıkların OECD dışı ülkelere ihracatına yönelik ve 21 Kasım’da yürürlüğe girecek olan bir AB yasağı, üye ülke konumundaki Türkiye’ye gönderilen atıkları daha da artıracağa benziyor.