Paraguay’da banka skandalı: Cumhurbaşkanı azledildi, ev hapsine alındı

Paraguay Cumhurbaşkanı Santiago Peña, bağlantılı olduğu dijital bankanın batması ve ülke nüfusunun yarısından fazlasının mevduatlarına erişememesiyle başlayan krizin ardından Senato tarafından azledilerek ev hapsine alındı. Peña’nın yerine yemin ederek göreve başlayan yardımcısı Pedro Alliana, mağdur olan milyonlarca vatandaşa zararlarının tamamen tazmin edileceği sözünü verdi.

Paraguay, ülke tarihinin en büyük finansal ve siyasi krizlerinden birine sahne oldu. Ticari bağları bulunan Ueno Bank’ın çöküşüyle patlak veren skandalın ardından Cumhurbaşkanı Santiago Peña, Senato’da yapılan tarihi oylamayla görevinden alındı ve ev hapsine mahkûm edildi. Kendi partisinden senatörlerin de destek verdiği azil oylamasında 45 üyeli Senato’da 44 kabul oyu kullanılırken, bir senatör oturuma katılmadı. Peña Perşembe günü istifa etmeyi teklif etmişti; ancak Senato istifayı kabul etmek yerine cumhurbaşkanını “görev suistimali” gerekçesiyle azletme yoluna gitti. Bu kararla birlikte Peña, eski cumhurbaşkanlarına tanınan dokunulmazlık hakkını da kaybetti.

Senato Başkanı Basilio Núñez, Peña’nın “görevini ihmal etmekten” suçlu bulunduğunu duyururken, Senatör Rafael Filizzola yaşananları “demokrasi tarihimizin en büyük yolsuzluk skandalı ve devletin itibarına vurulan muazzam bir darbe” olarak nitelendirdi. Savcı Silvia Margarita Gonzalez Vester, eski liderin güveni kötüye kullanma, nüfuz ticareti ve fonları zimmete geçirme suçlamaları kapsamında sorgulanacağını açıkladı. Peña’ya yöneltilen suçlamalar arasında çıkar çatışması, düzenleyici denetim mekanizmalarını manipüle etme, emeklilik fonlarını başka yerlere aktarma ve merkez bankasının da karıştığı kurumsal bir örtbas sürecini yönetme iddiaları yer alıyor.

Peña ise X hesabından yayınladığı istifa videosunda hiçbir suçu olmadığını savunarak, amacının hiçbir zaman halkın güvenine ihanet etmek olmadığını ve önceliğinin tasarruflarını finansal sisteme emanet eden Paraguaylıların huzuru olduğunu ileri sürdü. Eski cumhurbaşkanının avukatı Ricardo Preda da yöneltilen suçlamaları “sorumsuz, fırsatçı ve pervasız” olarak değerlendirdi.

Başkent Asuncion başta olmak üzere ülke çapında büyük bir infiale yol açan kriz, merkez bankasının Ueno Bank yönetimine el koymasıyla tetiklendi. Yaklaşık 3 milyon mevduat sahibinin birikimlerine ve emekli maaşlarına erişememesi üzerine banka şubeleri önünde uzun kuyruklar oluştu. Hafta boyunca sokaklara dökülen binlerce öfkeli gösterici ile polis arasında çatışmalar yaşanırken, güvenlik güçleri kalabalıklara tazyikli su ve göz yaşartıcı gazla müdahale etti.

Krizin ardından cumhurbaşkanlığı kuşağını devralan ve 2028 yılına kadar görev yapacak olan yardımcısı Pedro Alliana, geçici cumhurbaşkanı olarak yemin etti. Skandaldan etkilenen milyonlarca insanı asla yalnız bırakmayacaklarını vurgulayan Alliana, finansal çöküş nedeniyle zor günler geçiren tüm vatandaşların mağduriyetinin eksiksiz olarak giderileceğini taahhüt etti.