MB rezervlerinde büyük erime: İki ayda 31,6 milyar dolarlık kayıp

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) toplam rezervlerinde üç haftalık düşüşün ardından yeniden artış hesaplandı. TCMB’nin analitik bilanço verilerinden yapılan öncü hesaplamalara göre toplam rezervler, 6 Kasım haftasında 3,2 milyar dolar artarak 158,1 milyar dolardan 161,3 milyar dolara yükseldi.

Ancak son haftadaki toparlanmaya rağmen rezervler yılın başındaki seviyesinin oldukça altında bulunuyor. Merkez Bankası’nın toplam rezervleri 30 Ocak 2026’da 218,2 milyar dolarla tarihi zirvesine ulaşmıştı. Son tahminin doğrulanması halinde ocak ayındaki zirveye göre kayıp 56,9 milyar dolar, oransal gerileme ise yüzde 26,1 olacak.

6 Kasım haftasına ilişkin 161,3 milyar dolarlık rakam henüz resmi haftalık rezerv verisi değil. TCMB’nin kesin rakamları 12 Kasım Perşembe günü saat 14.30’da açıklaması bekleniyor.

ÜÇ HAFTADA 13,5 MİLYAR DOLARLIK KAYIP

Merkez Bankası rezervleri ekim ayında yeniden sert bir düşüş sürecine girdi. 9 Ekim haftasında 171,6 milyar dolara yükselen toplam rezervler, 16 Ekim’de 169,1 milyar dolara, 23 Ekim’de 162,2 milyar dolara, 30 Ekim’de ise 158,1 milyar dolara geriledi. Böylece üç haftada toplam rezervlerde yaklaşık 13,5 milyar dolarlık düşüş gerçekleşti.

6 Kasım haftası için hesaplanan 3,2 milyar dolarlık artış, bu kaybın bir bölümünü telafi etse de toplam rezervler 9 Ekim seviyesinin hâlâ 10,3 milyar dolar altında bulunuyor.

SWAP HARİÇ NET REZERVLERDE DAHA ÇARPICI DÜŞÜŞ

Merkez Bankası’nın rezervlerindeki asıl dikkat çekici gelişmelerden biri, swap hariç net rezervlerde yaşanan gerileme oldu. Bankanın kendi yükümlülükleri dikkate alındığında ve swap işlemlerinin etkisi dışarıda bırakıldığında kalan rezervleri gösteren bu kalem, yıl boyunca büyük dalgalanmalar yaşadı.

Ocak 2026’da 85,5 milyar dolar seviyesine kadar yükselen swap hariç net rezervler, mart ve nisan aylarındaki düşüşlerin ardından yeniden toparlanmıştı. 28 Ağustos haftasında swap hariç net rezervler 55,8 milyar dolar seviyesinde bulunuyordu. Bu rakam 25 Eylül haftasında 39,9 milyar dolara geriledi.

9 Ekim haftasında 44,2 milyar dolara yükselen swap hariç net rezervler, sonraki haftalarda yeniden sert düşüş gösterdi.

23 Ekim haftasında 30,7 milyar dolar olan swap hariç net rezervler, 30 Ekim haftasında 6,5 milyar dolar daha azalarak 24,2 milyar dolara indi. Böylece swap hariç net rezervlerde ağustos sonundan ekim sonuna kadar yalnızca iki ayda 31,6 milyar dolarlık kayıp oluştu. Bu tutar, ağustos sonundaki seviyeye göre yaklaşık yüzde 56,6’lık gerilemeye karşılık geliyor.

Swap hariç net rezervler, Merkez Bankası’nın döviz yükümlülükleri hesaba katıldığında ne kadar güçlü bir rezerv pozisyonuna sahip olduğunu gösteriyor. Bu rezervlerin azalması, Türkiye’nin döviz piyasasındaki dalgalanmalara karşı dayanıklılığını zayıflatırken, faiz indirimlerinde de ekonomi yönetiminin hareket alanını daraltabilecek bir risk oluşturuyor.

Ocak ayında görülen 85,5 milyar dolarlık seviyeyle karşılaştırıldığında ise swap hariç net rezervlerdeki kayıp 61,3 milyar dolara ulaşıyor. 

6 Kasım haftası için toplam rezervlerde artış hesaplanmasına rağmen swap hariç net rezervlerin aynı dönemde ne kadar değiştiğine ilişkin karşılaştırılabilir kesin haftalık veri henüz açıklanmadı.

2026’DA REZERVLERDE SERT DALGALANMA

Merkez Bankası rezervleri yıl boyunca hem sert düşüşler hem de güçlü toparlanmalar yaşadı. 30 Ocak’ta 218,2 milyar dolarla tarihi zirvesine ulaşan toplam rezervler, 27 Mart haftasında 155,3 milyar dolara kadar geriledi.

İlerleyen aylarda rezervlerde yeniden artış görülse de 26 Haziran haftasında toplam rezervler 149,2 milyar dolara düşerek yaklaşık 13 ay sonra yeniden 150 milyar doların altına indi.

Yaz aylarında başlayan toparlanmayla rezervler 21 Ağustos’ta 188,5 milyar dolara yükseldi. Ancak eylül ayında 17 milyar dolar, ekim ayında ise 13,1 milyar dolarlık düşüş yaşandı. Böylece yalnızca eylül ve ekim aylarında rezervlerdeki toplam kayıp 30,1 milyar dolara ulaştı.

2025 yılını 193,9 milyar dolarlık rezervle tamamlayan Merkez Bankası’nın, 6 Kasım haftasına ilişkin son hesaplamalara göre geçen yıl sonundan bu yana da 32,6 milyar dolarlık kaybı bulunuyor.

FAİZ İNDİRİMLERİNDE REZERVLER BELİRLEYİCİ Mİ OLACAK?

Rezervlerdeki sert dalgalanma, Merkez Bankası’nın önümüzdeki dönemde atacağı faiz indirimi adımlarına ilişkin tartışmaları da gündeme taşıyor. Ekonomi çevrelerinde dile getirilen değerlendirmeye göre, faiz indirimi kararlarında yalnızca enflasyon görünümüne odaklanılması yeterli olmayabilir. Özellikle swap hariç net rezervlerde kalıcı bir toparlanma sağlanamaması, Merkez Bankası’nın faiz indirimlerinde hareket alanını daraltabilir.

Bu görüşü savunanlar, faiz indirimlerinin Türk lirası varlıklara yönelik talebi azaltarak döviz talebini artırabileceğine, bunun da rezerv biriktirme sürecini zorlaştırabileceğine dikkat çekiyor.