İsrail, 7 Ekim’in ardından ilk kez sandık başında

Derin bir kutuplaşma içindeki İsrail, Hamas’ın 7 Ekim 2023 saldırısından bu yana ilk kez bugün sandık başına gidiyor. Seçmenler, Başbakan Binyamin Netanyahu ile Gadi Eisenkot arasında kararlarını verecek. 77 yaşındaki Netanyahu, 19 yılı aşkın süredir aralıklarla İsrail Başbakanı olarak görev yapıyor.

Seçimde 7 Ekim’de yaşanan travma, sorumluluk tartışmaları ve güvenlik meseleleri kampanyanın merkezinde yer alıyor. Seçim ülkenin Gazze’deki soykırım, işgal altındaki Batı Şeria’da tırmanan şiddet nedeniyle uluslararası alanda giderek yalnızlaştığı bir dönemde gerçekleşiyor.

Yayımlanan son kamuoyu araştırmaları, İsrail’in en uzun süre görev yapan başbakanı Netanyahu’nun, merkezci rakibi Gadi Eisenkot ile başa baş yarıştığını gösteriyor. Siyasette henüz yeni olan ve göreceli yumuşak üslubuyla mevcut başbakanın antitezi olarak görülen Eisenkot, eski İsrail Genelkurmay Başkanı.

Seçimde yaklaşık 7,3 milyon kişinin oy kullanma hakkı bulunuyor ve yüz binlerce genç ilk kez sandık başına gidiyor. Araştırmalar, gençlerin ezici çoğunlukla kendilerini merkez-sağ veya sağcı olarak tanımladığını ortaya koyuyor.

Ülkenin gelecekteki karakterini belirlemede kritik görülen bu seçimde oy kullanabilmek için binlerce İsraillinin yurt dışından ülkeye uçtuğu tahmin ediliyor.

Netanyahu, kampanya boyunca ağırlıklı olarak güvenlik konusuna odaklandı; ABD Başkanı Donald Trump ile olan ilişkisini öne çıkararak İsraillileri güvende tutabilecek tek kişinin kendisi olduğunu savundu.

7 Ekim’den bu yana Netanyahu yönetimindeki İsrail güçleri; Gazze’yi enkaz haline getirdi ve çoğu kadın ve çocuk 75 bine yakın insanı öldürdü, Güney Lübnan’ı işgal etti ve ABD’nin desteğiyle İran’ı ilk kez doğrudan vurdu.

Bu süreçte ise İsrailliler; İran, Hamas, Lübnanlı militan grup Hizbullah ve Yemen’deki Husi isyancılarının bombardımanlarıyla karşı karşıya kaldı.

Netanyahu, siyasi nüfuzları o günden bu yana hızla artan aşırı sağcı ve aşırı-milliyetçileri koalisyonuna dahil ederek Aralık 2022’de yeniden iktidara gelmişti.

Muhalefet ise askeri personel sıkıntısı çekilmesine rağmen dindar Yahudi grupkların muhafiyetini sürdürmek için mücadele eden ultra-Ortodoks partilere verdiği destek nedeniyle Netanyahu’yu sert bir şekilde eleştiriyor. Ancak başbakana yöneltilen en büyük eleştirilerden biri, ülke tarihinin en kanlı günü olan 7 Ekim saldırısının sorumluluğunu üstlenmeyi reddetmesi.

66 yaşındaki Eisenkot, Netanyahu hükümetinin direndiği bir adımı atarak saldırıya yol açan güvenlik zafiyetlerini araştırmak üzere bağımsız bir devlet soruşturma komisyonu kurma sözü verdi.

Başbakanı koltuğundan indirmeyi hedefleyen muhalefet; Eisenkot’un Yashar partisi liderliğinde, sağdan merkez-sola kadar uzanan resmi olmayan bir partiler bloğu kurdu.

Eisenkot bir Filistin devletinin kurulmasını önleyeceğine söz verdi ve İsrail yerleşimlerine destek belirtti; ancak şiddet yanlısı yerleşimcilerle mücadele edeceğini vurguladı.

Ne Eisenkot ne de Netanyahu, İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 21’ini oluşturan ve sonuçların beklendiği gibi kafa kafaya gelmesi halinde kilit rol oynayabilecek Arap çoğunluklu listelerle ortaklık kuracaklarını açıkça beyan etmedi.

Arap çoğunluklu listelerden birine liderlik eden Yousef Jabareen, kuzeydeki Umm al Fahm kasabasında oy kullandıktan sonra AFP’ye yaptığı açıklamada, topluluğundan yüksek bir katılım beklediğini ve bunun Netanyahu koalisyonunu devirmeye yardımcı olmasını umduğunu söyledi.

Sandıkların büyük çoğunluğu yerel saatle 22.00’de (TSİ 23.00) kapanacak.

Kesin sonuçların gelmesi günler alabilir ve hiçbir tekil partinin 120 sandalyeli parlamentoda meclis çoğunluğu için gereken 61 sandalyeye yaklaşması beklenmiyor.

Müzakerelerin başarısız olması durumunda olası yeni seçimlerin gündeme gelebileceği bu tabloda, herhangi bir koalisyonu kurmak haftalar ya da aylar alabilir.