FRANSA | Sarı Yelekliler ‘kitlesel itaatsizlik’ çağrısı yaptı; 70 bin polis görevlendirildi

Fransa’da sendikalar ve öğrenci örgütleri hayat pahalılığına karşı yeni bir gösteri dalgasına hazırlanırken, sekiz yıl sonra yeniden sahneye çıkan Sarı Yelekliler yasak kararına rağmen Paris’in merkezinde toplanma çağrısında bulundu. Hükümet ise olası taşkınlıkları önlemek amacıyla ülke genelinde 70 bin polis ve jandarmayı sahaya sürdü.

Fransa’da haftalardır devam eden gençlik eylemleri ve yüz binlerce çalışanın katıldığı genel grevlerin ardından sokaklar bu hafta sonu da hareketli saatlere sahne olacak. Perşembe günü 1 milyon 600 bin kişinin sokaklara çıktığı büyük eylem gününün peşinden bugün de yüz binlerce kişinin gösterilere katılması bekleniyor.

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Mayıs 2027’de dolacak görev süresine altı aydan kısa bir süre kala ve aşırı sağın anketlerde ilk sırada yer aldığı gergin bir siyasi atmosferde, başkent Paris iki ayrı protestoya hazırlanıyor. Öğrenci birlikleri ile işçi sendikaları hayat pahalılığına karşı ve gençlerle dayanışma amacıyla kent merkezinde izinli bir yürüyüş düzenlerken, 2018’de akaryakıt zamlarına tepki olarak doğan Sarı Yelekliler hareketi bu çağrıya katılmayı reddetti. Grup, parlamento ve Elysee Sarayı’na yakınlığı sebebiyle gösterilere kapalı olan Concorde Meydanı’nda toplanacaklarını duyurarak kitlesel itaatsizlik çağrısında bulundu.

Beklenen eylemler öncesinde İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, ülke genelinde 70 bin güvenlik görevlisinin konuşlandırılacağını belirterek yağmacı ve isyancılara karşı hazır beklediklerini vurguladı. Yetkililer, özellikle son yılların en şiddetli çatışmalarına ve yağma olaylarına sahne olan 17 Ekim gösterilerinin bir benzerinin yaşanmasını engellemeye çalışıyor. Hafta içinde yüz binlerce kişinin katıldığı grevler genel olarak düzen içinde geçse de yer yer çıkan olaylar sonucunda 642 kişi gözaltına alınmıştı.

Öte yandan, güvenlik güçlerinin gösterilere yönelik sert müdahalesi üzerindeki hukuki ve toplumsal baskı da artıyor. Birçok eylemcinin yaralanmasının yanı sıra basına yönelik engellemeler de tepki topladı. Uluslararası haber ajansı AFP muhabirlerinin sahada maruz kaldığı şiddet nedeniyle yetkilileri gazetecileri korumaya çağırırken, Sınır Tanımayan Gazeteciler örgütü de güvenlik güçlerinin basın mensuplarına müdahale ettiği 40 ayrı vaka tespit ettiklerini ve bunlardan 21’inde doğrudan fiziksel şiddet uygulandığını açıkladı.

Polis müdahalesi nedeniyle ciddi anlamda yaralanan veya uzuv kaybı yaşayan göstericilerin avukatları dün yaptıları açıklamada, İçişleri Bakanı hakkında suç duyurusunda bulunacaklarını açıkladı.

Görev süresinin son dönemecinde krizi yatıştırmaya çalışan Cumhurbaşkanı Macron cephesinde ise hareket alanı oldukça kısıtlı. Başbakan Sébastien Lecornu, Pazartesi günü sendika ve işveren temsilcileriyle ücretler ve satın alma gücü gündemiyle bir araya gelecek. Ancak 2012 yılından bu yana ek zam görmeyen asgari ücretin yükseltilmesini, genel maaş artışlarını ve vergi reformunu talep eden sendikalar, bu istekler karşılanmadan eylemlerin sona ermeyeceğini belirtiyor.

Avrupa Birliği’nin en büyük ikinci ekonomisi konumundaki Fransa’nın yüksek kamu borcu baskısı altında bulunması ise hükümetin mali taviz verme imkanını ciddi şekilde sınırlıyor. Hükümet kamu harcamalarını kısıtlayarak kemer sıkma politikası çerçevesinde bir bütçe planı sunarken, hayat pahalılığı nedeniyle ekonomik zorluk yaşayan halk ise milyarderlerden vergi alınmasını istiyor.