Hal Yasası değişiyor: Stokçulara hapis cezası gündemde
Gıda fiyatlarındaki artışları önlemek amacıyla hazırlanan yeni Hal Yasası düzenlemesinde sona gelindi. Yaklaşık 10 maddelik taslak, üreticilerin aracısız satış yapmasını kolaylaştırırken stokçuluk ve ürün imhasına yönelik cezaları ağırlaştırmayı, bazı ihlallere hapis cezası getirmeyi öngörüyor.

Gıda fiyatlarındaki artışları kontrol altına almak ve üreticiden tüketiciye uzanan aracılık zincirini kısaltmak amacıyla hazırlanan yeni Hal Yasası düzenlemesinde son aşamaya gelindi. Yaklaşık 10 maddeden oluşan taslakta, üreticilere doğrudan satış kolaylığı sağlanması, kooperatiflerin desteklenmesi, stokçuluğa karşı cezaların ağırlaştırılması ve belirli kural ihlallerine hapis cezası getirilmesi öngörülüyor.
Uzun süredir üzerinde çalışılan düzenlemenin, TBMM’deki bütçe görüşmelerinin ardından yılbaşından önce kanun teklifi olarak Meclis Başkanlığı’na sunulması planlanıyor.
ARACILIK ZİNCİRİ KISALTILACAK
Yeni düzenlemenin temel hedeflerinden biri, tarım ürünlerinin üreticiden tüketiciye ulaşana kadar geçirdiği aşamaları azaltmak. Mevcut sistemde sebze ve meyveler, üreticiden çıktıktan sonra komisyoncular, toptancılar ve diğer aracılar üzerinden satış noktalarına ulaşıyor. Bu süreçte oluşan komisyon, nakliye ve diğer maliyetler tüketici fiyatlarına yansıyor.
Taslakla birlikte bazı aracılık aşamalarının ortadan kaldırılması ve üreticilerin ürünlerini daha kolay şekilde doğrudan tüketiciye ulaştırması amaçlanıyor.
ÜRETİCİ İNTERNETTEN DOĞRUDAN SATIŞ YAPABİLECEK
Taslakta üreticilerin satış kanallarını genişletecek düzenlemeler de bulunuyor. Üreticilerin internet üzerinden doğrudan satış yapabilmesinin kolaylaştırılması, büyük marketlerin belirli miktarlarda ürünü doğrudan üreticiden temin etmesinin sağlanması ve tarlada kalan ürünlerin değerlendirilmesi için alternatif satış yöntemlerinin geliştirilmesi planlanıyor.
Marketlerde yerli tarım ürünlerine ayrılan alanların genişletilmesi de gündemde. Böylece üreticilerin ürünlerini pazara ulaştırmak için aracılara bağımlılığının azaltılması ve tüketicilerin gıdaya daha uygun fiyatlarla erişmesi hedefleniyor.
KOOPERATİFLERE VERGİ TEŞVİKİ
Düzenlemenin bir diğer önemli başlığını üretici kooperatifleri ve birlikleri oluşturuyor. Küçük üreticilerin bir araya gelerek ortak satış yapabilmesi için kooperatif ve üretici birliklerinin kurulmasının kolaylaştırılması planlanıyor.
Bu kuruluşların yaygınlaştırılması amacıyla vergi muafiyetleri ve çeşitli teşviklerin devreye alınması öngörülüyor. Yeni modelle küçük üreticilerin pazarlık gücünün artırılması ve ürünlerini daha geniş pazarlara ulaştırabilmesi amaçlanıyor.
STOKÇULUĞA VE ÜRÜN İMHASINA AĞIR CEZA
Taslağın en dikkat çekici başlıklarından biri de cezai yaptırımlar. Tarım ürünlerini stoklayarak piyasadaki arzı olumsuz etkileyenlere ve ürünlerini dökerek ya da imha ederek piyasadan çekenlere yönelik mevcut cezaların ağırlaştırılması planlanıyor. Yeni düzenlemeyle bazı kural ihlallerine hapis cezası getirilmesi de öngörülüyor.
Ancak hangi ihlallerin hapis cezası kapsamında değerlendirileceği, cezaların süreleri ve idari para cezalarının miktarları henüz kesinleşmiş değil. Bu ayrıntıların kanun teklifinin son halinde netleşmesi bekleniyor.
TARLADAN MARKET RAFINA DİJİTAL TAKİP
Yeni Hal Yasası ile tarım ürünlerinin üretimden satışa kadar izlenmesini sağlayacak dijital denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi de hedefleniyor. Ürünlerin sevkiyat, stok ve satış bilgilerinin elektronik ortamda takip edilmesi planlanıyor. Böylece kayıt dışı ticaretin önlenmesi, ürün hareketlerinin daha şeffaf hale getirilmesi ve denetimlerin etkinleştirilmesi amaçlanıyor.
Ayrıca ürünlerin kalite sınıflandırmasına ilişkin sorumlulukların artırılması ve gıda güvenliği denetimlerinin sıkılaştırılması öngörülüyor.
TEKLİF YILBAŞINDAN ÖNCE MECLİS’E GELEBİLİR
Taslak hazırlıkları kapsamında hal esnafı, ambalaj sektörünün temsilcileri ve üreticilerle görüşmeler yapıldı. Bakanlık yetkilileri, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu’nda görev yapan muhalefet milletvekillerine de hazırlıklar hakkında bilgi verdi.
Düzenlemenin bütçe görüşmelerinin ardından, 2026 yılı sona ermeden TBMM Başkanlığı’na sunulması hedefleniyor. Teklifin Meclis’e sunulması, düzenlemenin hemen yürürlüğe gireceği anlamına gelmiyor. Yeni kuralların uygulanabilmesi için yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor.
TR724 Patreon
Bağımsız haberciliğe destek olun
TR724, okurlarının katkısıyla yayın yapıyor. Patron olarak bu haberi ve yenilerini mümkün kılın.















