İsrail’de sandık çıkışı: Netanyahu çoğunluğu kaybetti, Arap partileri kilit konumda

İsrail’de parlamento seçimlerinin ardından açıklanan sandık çıkış anketleri, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun ittifakının Meclis çoğunluğunu kaybettiğine işaret ediyor.

Ancak eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un öncülük ettiği muhalefet de hükümet kurmak için gereken 61 sandalyeye ulaşamıyor. Arap partilerinin desteği, seçim sonuçlarının bu tabloyu doğrulaması halinde yeni hükümetin kurulmasında belirleyici olabilir. [Editörün notu: Saat 23.59 itibariyle]

İsrail’de seçmenler, 7 Ekim 2023’teki Hamas saldırıları ve ardından Gazze’de başlayan savaşın ardından ilk kez parlamento seçimi için sandığa gitti.

Oy verme işleminin ardından açıklanan sandık çıkış anketleri, Netanyahu’nun liderliğindeki sağ ve aşırı sağ partilerden oluşan iktidar blokunun 120 sandalyeli Meclis’te çoğunluğun altında kalacağını gösterdi.

Axios’un aktardığı başlıca sandık çıkış anketlerine göre Netanyahu’nun bloku yaklaşık 50 sandalye kazanırken, Eisenkot’un öncülük ettiği muhalefet bloku 52 ila 53 sandalyeye ulaşıyor. Arap partilerinin ise toplam 17 ila 18 sandalye kazanacağı öngörülüyor.

Bu rakamlar, oyların sayımına dayanan kesin sonuçları değil, sandık çıkışında yapılan tahminleri yansıtıyor. Resmî sonuçlar açıklandığında sandalye dağılımı değişebilir.

Likud ilk sırada, blok çoğunluğun altında

Anketlere göre Netanyahu’nun Likud Partisi, Eisenkot’un Yashar partisinin önünde kalarak Meclis’teki en büyük parti olabilir. Ancak İsrail’de hükümeti kuracak isim, yalnızca partisinin sandalye sayısına göre değil, Meclis’te koalisyon oluşturabilme gücüne göre belirleniyor.

Netanyahu’nun mevcut koalisyonunu oluşturan partiler, 2022 seçimlerinde toplam 64 sandalye kazanmıştı. Sandık çıkış tahminindeki 50 sandalyelik sonuç doğrulanırsa iktidar bloku, önceki seçime göre 14 sandalye kaybetmiş olacak.

Bununla birlikte farklı yayın kuruluşlarının tahminleri arasında farklar bulunuyor. Bu nedenle seçim gecesi açıklanan tek bir anketin, kesin siyasi tablo olarak değerlendirilmemesi gerekiyor.

Arap partilerinin desteği belirleyici olabilir

Tahminler doğrulanırsa, Netanyahu karşıtı partilerin 61 sandalye barajını aşmak için Arap partilerinin desteğine ihtiyacı olabilir. Ancak sandalye sayılarının aritmetik olarak yeterli olması, siyasi uzlaşmanın da sağlanacağı anlamına gelmiyor.

Associated Press’in aktardığına göre hem Netanyahu hem de Eisenkot seçim öncesinde Arap partileriyle ortaklığa karşı çıktı. Buna karşılık Arap partilerinin dışarıdan vereceği destek, bir azınlık hükümeti kurulmasına imkân sağlayabilecek seçenekler arasında gösteriliyor. Muhalefetteki bütün partilerin böyle bir formüle razı olup olmayacağı ise belirsiz.

Ra’am lideri Mansur Abbas, seçim günü yaptığı açıklamada partisinin hükümet değişikliğini sağlayacak bir koalisyonun kurulmasına katkıda bulunabileceğini söylemişti.

Eisenkot: Netanyahu hükümetini değiştireceğiz

Eisenkot, sandık çıkış anketlerinin ardından yaptığı değerlendirmede, sonuçların kesinleşmesi halinde Netanyahu hükümetini değiştirmek için harekete geçeceğini söyledi.

Eski Genelkurmay Başkanı, askerlik hizmetine bağlı bir hükümet kurmayı hedeflediğini belirtti.

Hükümet nasıl kurulacak?

Oy sayımının tamamlanmasının ardından Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, partilerin temsilcileriyle görüşerek hükümeti kurma ihtimali en yüksek gördüğü isme görev verecek. Görevlendirilen siyasetçinin koalisyon kurmak için en fazla 42 günü olacak.

Hiçbir aday hükümet kuramazsa İsrail yeniden seçime gidebilir. Bu süreçte Netanyahu hükümeti geçici olarak görevini sürdürür.