Fon vurgununun bilançosu | Fonlarda 1,17: borsada 2,17 trilyon TL erime

Eylülde patlak veren fon vurgunu yatırım fonları ve hisse senedi piyasasındaki etkisi MKK verilerine yansıdı. Yatırım fonlarının toplam portföy büyüklüğü ağustostaki 10 trilyon 436 milyar 653 milyon TL’den eylül sonunda 9 trilyon 264 milyar 833 milyon TL’ye geriledi. Bir aylık azalış 1 trilyon 171 milyar 820 milyon TL’ye, oran olarak yüzde 11,23’e ulaştı.

Borsada ise gerileme daha sert oldu. Toplam hisse senedi portföy değeri bir ayda 2 trilyon 172 milyar 799 milyon TL azalarak 7 trilyon 343 milyar 88 milyon TL’ye indi. Böylece hisse senedi portföylerinin toplam büyüklüğünde yüzde 22,83’lük küçülme yaşandı.

Borsadaki dikkat çekici göstergelerden biri, 0-1 TL arasında hisse senedi portföyü bulunan yatırımcı sayısındaki artış oldu. Bu gruptaki hesap sayısı eylülde 50 bin 234 arttı. Veri, çok sayıda yatırımcının hesabını tamamen kapatmadan hisse senedi varlığını sıfıra yakın seviyeye çektiğine işaret ediyor.

Büyük portföylerde 1,27 trilyon TL’lik küçülme

Yatırım fonlarında en dikkat çekici gerileme 10 milyon TL ve üzerindeki portföy grubunda yaşandı. Bu grubun toplam fon varlığı ağustosta 8,84 trilyon TL iken eylülde 7,56 trilyon TL’ye düştü. Böylece yaklaşık 1,27 trilyon TL’lik küçülme meydana geldi. Yatırımcı sayısı yüzde 9,19, portföy büyüklüğü ise yüzde 14,39 azaldı.

10 milyon TL üzerindeki yatırımcıların varlıkları toplam fon portföyünün yüzde 79,56’sını oluşturuyor.

Daha alt portföy gruplarında da hem yatırımcı sayısı hem portföy büyüklüğü geriledi. 1-5 milyon TL aralığında yatırımcı sayısı yüzde 8,48, portföy değeri yüzde 8,84; 5-10 milyon TL aralığında ise sırasıyla yüzde 9,53 ve yüzde 9,72 azaldı.

Borsada büyük yatırımcı grubunda yüzde 23’ü aşan düşüş

Hisse senedi tarafında da en sert hareket büyük portföylerde görüldü. 10 milyon TL’nin üzerinde hisse senedi bulunan grupta yatırımcı sayısı yüzde 23,09 azalırken, portföy büyüklüğü yüzde 23,57 düşerek 6,3 trilyon TL’ye indi. Bu grup toplam hisse senedi portföyünün yüzde 85,77’sini oluşturuyor.

5-10 milyon TL aralığındaki yatırımcı sayısı yüzde 24,47, portföy değeri yüzde 24,46 geriledi. 1-5 milyon TL grubunda da yatırımcı sayısındaki düşüş yüzde 20’yi aşarken portföy değeri yüzde 21,07 küçüldü.

Burada da “kayıp” kelimesini dikkatli kullanmak gerekiyor. Portföy değerindeki düşüş yalnızca fiyat kaybından kaynaklanmayabilir; yatırımcıların satış yapması, para çekmesi veya başka portföy büyüklüğü grubuna geçmesi de rakamları değiştirebilir.

Yabancıların fon varlığı yarıdan fazla azaldı

Eylül ayında yabancı yatırımcıların yatırım fonlarındaki toplam varlığı da sert biçimde küçüldü. Ağustosta 532 milyar 588 milyon TL olan yabancı yatırımcıların fon portföyü eylülde 245 milyar 28 milyon TL’ye indi. Bir ayda 287,6 milyar TL’lik azalış yaşanırken, portföy büyüklüğü yaklaşık yüzde 54 küçüldü.

Bu hareketin tamamını “zarar” olarak değerlendirmek mümkün değil. Rakam aynı zamanda yabancı yatırımcıların fonlardan çıkışını ve pozisyon azaltmasını da içeriyor.

MKK verileri, eylül ayındaki fon krizinin yalnızca tasfiye kapsamındaki 131 fonla sınırlı kalmadığını; yatırım fonlarının genel büyüklüğünde ve hisse senedi portföylerinde de çok sert bir daralma yaşandığını gösteriyor.