En tehlikeli virüs!

YORUM | M. NEDİM HAZAR

Önce şu paylaşıma bir göz atalım:

Mehmet Bey şu anda evinde, çalışanları da öyle. Kimse mağdur değil, kimse “dünya bizi kıskanıyor” diye mağrur da… 

Korona belası sağlık kadar ekonomik anlamda da dünyayı sarstı. Süreç nereye gider, ne kadar aşağı iner bilinmez. Misal Alman ekonomistler ülkelerinin bu salgın sebebiyle yüzde 5’e yakın küçüleceğini tahmin ediyorlar. 

Bizim maliye bakanımız damat beye ve havuz şeysilerine bakarsak bu salgından da en güçlü çıkan ülke Türkiye olacakmış!

Pek çok ülke salgının ciddiyeti anlaşılır anlaşılmaz, sağlık ve kamusal önlemlere ek olarak ekonomik önlem paketleri hazırlamaya başladılar. 

BU YAZIYI YOUTUBE’TA İZLEYEBİLİRSİNİZ ⤵️

Biz uzun süre bu virüsün bize gelmeyeceğine olan inancımızla, sağlık bakanımızı da göklere çıkaran bir memnuniyetle durumu idare ettik. 

Öyle ya, başta İtalya ve Çin olmak üzere Dünya minnacık bir virüsün elinde inim inim inlerken bizde bir tek vaka ancak olmuştu!

Virüs kısa sürede kıtalar arası cirit atmaya başladı. Trump da bu işi ciddiye almayan Devlet başkanlarındandı. Hani bir tür imite edilmiş Canan Karatay gibi “gripten ne farkı var ki ayol!” filan dedi hatta. 

Ancak bu tür devletler devlet başkanları cıvık bile olsa güçlü olan sistemleri sayesinde en fazla birkaç gün gecikme ile durumun farkına varıp hamle yapıyorlar. Derken ABD 857 sayfalık bir önlem paketi açıkladı. 

Neler yoktu ki toplam miktarı 2 trilyon doları bulan bu önlem paketinde?

  • Hastanelere ve diğer sağlık hizmeti sağlayıcılarına, ekipman ve diğer ihtiyaçları için 126 milyar dolarlık destek verilecek.
  • Küçük işletmelere, işçi çıkarmamaları şartıyla toplamda 377 milyar dolarlık yardım ve kredi imkanı sağlanacak.
  • Salgından en çok etkilenen sektörlerin başında gelen havacılık sektörü için 25 milyar dolarlık yardım yapılacak. Ayrıca 25 milyar dolarlık kredi verilecek.
  • Teşvik paketinin dörtte biri salgından etkilenen kentlerin yerel yönetimlerine ve büyük şirketlere ayrıldı. Bunun için 532 milyar dolar harcanacak.
  • İşsizlere yapılan işsizlik sigortası ödemeleri, dört ay boyunca haftalık 600 dolar daha fazla olacak. Bunun için ise 260 milyar dolar ayrıldı.
  • Kişilere 1200 dolara, evli çiftlere 2 bin 400 dolara kadar çek verilecek. Her bir çocuk için de ek 500 dolar ödenecek.

Sadece ekonomisi güçlü olan ülkeler değil, örneğin dünyanın en yoksul ülkelerinden olan Kongo bile kendince bir önlem paketi hazırlamıştı. CHP’li vekilin Meclis kürsüsünde ifade ettiği gibi, Kongo devleti 2 ay boyunca tüm faturaları ödeyeceğini duyurdu. 

Kanada parlamentosu, 17,5 milyar Amerikan doları değerindeki mali destek paketini onayladı. Kanada kalkınma bankası, küçük ve orta büyüklükteki işletmelere 8,8 milyar dolar değerinde kredi verecek. Ayrıca devlet, koronavirüs nedeniyle yüzde 30 ve daha yüksek zarar edecek firma ve derneklerin çalışanlarının maaş ödemelerini yüzde 75’e kadar karşılayacak. Öğrenci kredi borçları da altı aylığına ertelendi.

İsrail ekonomiyi ayakta tutmak için yaklaşık 22 milyar dolar harcayacaklarını açıkladı. Yardım paketi kapsamında ücretsiz izin, işsizlik maaşları ve özel sektörün desteklenmesi yer alıyor. Kriz öncesinde ülkedeki işsiz sayısı 30 bin iken, son haftalarda işsizlik destek programlarından faydalanmak isteyenlerin sayısının 1 milyona çıktığı belirtiliyor.

Koronavirüsün en çok yıprattığı Avrupa ülkesi İtalya‘da hükümet, toplam 25 milyar euro değerinde bir önlemler paketi açıkladı. Hükümet ayrıca, mortgagelar da dahil olmak üzere borç ödemelerinin salgın boyunca ertelendiğini duyurdu.

Fransa‘da hükümet, toplam 345 milyar euro değerinde bir koronavirüsle mücadele paketi açıkladı.

Ayrıca 27 üyesi olan Avrupa Birliği (AB), yaklaşık 37 milyar euro değerinde bir önlemler paketi açıkladı. 

Almanya 750 milyar euro değerinde bir kurtarma paketini alışılmışın dışında bir hızla kabul etti.

İsveç Merkez Bankası, bankalar vasıtasıyla zor durumdaki şirketlere yaklaşık 50 milyar dolar değerinde kredi imkanı sundu. İsveç hükümeti, kısa çalışma saatleri, kredi garantileri, vergi indirimleri ve destek paketinden yararlanma kurallarının basitleştirilmesini içeren bir ekonomik destek paketi açıkladı. 

AB’nin hem en yoksul hem de borcu en az olan ülkesi Bulgaristan, koronavirüs salgınından etkilenen şirket ve çalışanlara destek amacıyla 2,36 milyar dolar ek borç alacağını açıkladı. Hükümet bu şekilde devlete bağlı Bulgaristan Kalkınma Bankası üzerinden zor durumdaki şirketlere destek olurken, çalışanların ücretsiz izin almasına da olanak sağlayacak.

Avustralya işsizliğin artmasını ve şirketlerin iflas etmesini önlemeyi amaçlayan 80 milyar dolar değerindeki paket kapsamında 113 bin şirketin yardım başvurusunda bulunduğunu açıkladı.

Türkiye ise 100 milyar TL hacminde destek öngören, “Ekonomik İstikrar Kalkanı” adında bir önlem paketi açıklamıştı. Paket kapsamında perakende, alışveriş merkezleri, otomotiv ve lojistik gibi sektörlerin muhtasar, KDV ve SGK primleri altışar ay ertelendi. Ek olarak nakit akışı bozulan firmaların bankalara olan borçları da üç ay ertelendi. Konaklama vergisi Kasım ayına kadar ötelenirken, iç havayolu taşımacılığında ise üç ay süreyle KDV oranı yüzde 18’den yüzde 1’e indirildi.

Diyarbakır Bel. Başk. Yerine atanan kayyımın yaptırdığı lüks banyo!

Ardından “Biz Bize Yeteriz Türkiyem” sloganıyla başlatılan kampanya kapsamında Erdoğan, yedi maaşını kampanyaya bağışladığını açıkladı. Erdoğan, TBMM’deki tüm partileri, milletvekillerini, belediyeleri, bürokratları ve vatandaşları kampanyaya destek vermeye çağırdı. Buna ek olarak Cumhurbaşkanlığına bağlı Diyanet İşleri Başkanlığı, “Maaşını Paylaş Kardeşinle Yakınlaş” sloganıyla bir kampanya başlattı.

Toparlayacak olursak Korona virüsünün ekonomik etkilerine karşı gayri safi milli hasılaya göre en büyük kurtarma paketini Japonya açıkladı. Japonya milli gelirinin yüzde 20’sini virüsün ekonomik etkilerini azaltmak için harcayacak. Hane halkına doğrudan para verilecek. ABD’de salgına karşı mali teşviklerin milli gelire oranı yüzde 10, Türkiye’de ise yüzde 1.5 civarında. Japonya’nın destek paketinin büyüklüğü 989 milyar dolar (6.67 trilyon TL) olarak açıklandı.

Liste böyle uzayıp gidiyor. 

Ülkelere ve açıkladıkları paketlere bakarak o ülkenin ve toplumunun itibarı hakkında fikir sahibi olmak mümkün. Örneğin İran daha mütevazı kampanya yaparken, Bulgaristan ancak yeni borç bulabilme sözü verdi halkına. 

Ancak bu gerçekçi tabloyu reddeden başka bir perspektif daha var. Ülkemizde “itibardan tasarruf olmaz” sözüyle her gün milyonlarca lira akıtılan saraylar ve gösteriş merakımız. 

Örneğin neredeyse 1 tirlyon dolar yardım paketi açıklayan Japonya imparatorunun misafir odasını görme imkanınız oldu mu?

Buyrunuz: 

Bu da halkımızdan 10’ar liralık yardım kampanyası isteyen Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığının misafir odası: 

Bu listeye yazlık, baharlık saraylar, köşkler, Kısırlık’ta yan yana alınan villaları eklemedim elbette. 

Elbette kimsenin yaşam tarzına, hayat kalitesine, lüks merakına, konfor hastalığına bir şey , diyecek halimiz yok. Ancak böylesi zor dönemlerde halktan yardım isterken, biraz aynaya bakmakta yarar vardır diye düşünmekteyim. 

3 YORUMLAR

  1. “Elbette kimsenin yaşam tarzına, hayat kalitesine, lüks merakına, konfor hastalığına bir şey , diyecek halimiz yok.” Kendi parası ise elbette, ama benden kamu hizmeti için kesilen vergilerle ise elbette karışmam gerek. Hani söylenmiş bir söz var: “Bu şatafat halkın parasıyla yapıldıysa haram, kendi paranla ise israftır, yine haram.

  2. Kanadayla ilgili bilgi eksik.
    1. Paket toplam 87.5 milyar dolar büyüklüğünde.
    2. 2.5 milyon kişiye işsizlik maaşı, 4 milyon kişiye de aylık 2.000 dolar acil durum desteği sağlandı.
    3. Aylık 450 ila 750 dolar aradı değişen çocuk yardımlarına 300 dolar ilave edildi.
    4. 12 yaşına kadar olan çocuklara 1 defalık 200 dolar destek verildi.
    En önemlisi: PM Trudeau hergün halkın karşısına çıkıp basın toplantısı düzenliyor….

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi girin