İslam’da savaş ne zaman meşrudur?

YORUM | VEYSEL AYHAN

(Nübüvvet ve Devlet Yazıları-19)

Saldırı ve kan dökmek hangi durumda meşru olur?

“İslam’daki savaşlar müdafaa amaçlıdır. ‘Ebedî Risâlet’inde Abdurrahman Azzam’ın ifade ettiği gibi, İslam’daki savaşlar, tedâfuî savaşlardır, müdafaa savaşlarıdır; ya muhakkak bir saldırıya karşı veya yüzde yüz ihtimal ile olması muhtemel bir saldırıya karşı bir tavır alma, bir yönüyle onları püskürtme demektir.” (Fethullah Gülen, Herkul)

BU YAZIYI YOUTUBE’DA İZLEYEBİLİRSİNİZ ⤵️

SALDIRI AMAÇLI SAVAŞ

Peki savaş, savunma amaçlı değil de saldırı amaçlı olduğunda ne olur?

Ne olacağı açık ve net:

“Rasûl-i Ekrem (sas) ‘Ey insanlar! Düşmanla karşılaşmayı hiç temenni etmeyin! Allah’tan hep afiyet dileyin!’ buyuruyor… Harp kaçınılmaz olduğunda ve mecbur kalındığında düşmanla karşılaşma, savaşın hakkını verme, gerektiği yerde düşmanı öldürme, aynı zamanda gazi olma ve hadiseler öyle cereyan ediyorsa, düşman tarafından öldürülüp şehit olma… Bunların hepsi bir yönüyle kutsal şeylerdir. Fakat bunların konumları mevzuunda zühul ederseniz, gaflete düşerseniz, IŞİD olursunuz, ‘çaşıt’ olursunuz, Boko Haram olursunuz, El-Kaide olursunuz, Murabitîn olursunuz… Allah’ın istediğinin dışında Allah’ın belası her şey olursunuz. Bu açıdan da nerede ne olacağını ve nasıl davranılacağını yerinde değerlendirmek lazımdır.” (Fethullah Gülen, Herkul)

Müslümanlığı radikal savaş tamtamcılarının elinden kurtarmak için ilk yapılacak iş fetih kavramını nübüvvet yıllarıyla tefsir etmektir.

İslam’ın savaşa bakışı ile ilgili bazı önemli alıntılar yapayım.

BARIŞ ESASTIR

“Barış’ın esasını bugünkü tabirlerle ifade edecek olursak ‘din ve vicdan özgürlüğü ve başka dinlere saygı’ teşkil eder… O halde Müslümanların gayrimüslimleri ilk algıladıkları düzey barıştır ve bu kategoride yer alanlara ‘muahidler’ (yeminli ve anlaşmalı olanlarlar) adı verilir. Muahidler, hiç şüphesiz ‘ötekiler’dir ama bu ötekileri zor ve baskı kullanarak asimile etmek, yani Müslümanlaştırmak; ya da ortak mekandan arındırıp tecrid etmek; veya farklı din ve inançlara sahip olmaları dolayısıyla imhaya kalkışmak gerekmez. Barış ve bir arada yaşama, belirgin bir şekilde önceliğe sahiptir. Kur’an, farklı ihtilaf konularında da ‘Barış hayırlıdır’ der ki, (Nisa, 128) her durumda daima öncelikle anlaşma imkânlarını aramak gerekir. Ancak, anlaşma imkanlarının bütünüyle ortadan kalktığı durumlarda savaş kaçınılmazdır.” (Medine Sözleşmesi, Ali Bulaç)

Yaşar Nuri Öztürk’ün bazı ayetlerden yaptığı istinbatlar dikkat çekicidir:

“Kur’an tek düşman olarak dinsizliği ve ateizmi değil, zulmü hedeflemiştir. Bu, tarihin, din alanındaki en muhteşem devrimlerinden biri, belki de en muhteşemidir. Ve bu satırların yazarına göre, bu peygamberler tarihinin en büyük mucizesidir. Bir din kaynağının, düşmanlık kıstası olarak sadece zulmü esas alması, tarihin tanıdığı en sarsıcı tespittir. Kur’an bir tek insan tipine düşmanlığa izin vermektedir: Zalim. ‘Zulme saplananlardan başkasına düşmanlık edilmez.’ (Bakara, 193)

“Zulme düşmanlık, zulme karşı savaşmak hakkını verir. Zulme karşı savaş zulme uğrayanların Müslümanlığı şartına bağlanmamıştır. Kayıt bizzat Kur’an tarafından ‘insan’ diye konmuştur. Hangi dinden, ırktan bölgeden ve renkten olursa olsun, insan. Kur’an’ın zulüm dışında bir düşmanı yoktur. (Nisa, 75) ‘Size ne oluyor da Allah yolunda ve Ey Rabbimiz bizi, halkı zulme sapmış şu kentten çıkar; katından bize bir dost gönder, katından bize bir yardımcı gönder!’ diye yakaran mazlum ve çaresiz erkekler, kadınlar, yavrular için savaşmıyorsunuz!

“Zulüm başlığı altına girmeyen günahlar düşman hedef belirlemede yeterli sebep değildir. Sadece bu bile Kur’an’ın asırlar öncesinden ‘Hukuk devleti’ gerçeğini öne çıkardığının kanıtıdır.

“Kur’an, inanç farklılığının değil, hukuk devleti yokluğunun üstüne yürümektedir. İslam fâkihlerinin ‘dârulislam-dârulharp’ (Barış yurdu-savaş yurdu) ayrımlarındaki ‘dârulislam’ hukukun egemen olduğu devletin adıdır. Bunu bir ‘inanç yurdu’ olarak göstermekse ya konuyu gereğince incelemeden konuşmanın yahut da bir saptırmanın ürünüdür. Onun içindir ki biz ‘dâru’l islam’ tabirindeki ‘İslam’ sözcüğünü küçük harfle yazmaktayız. Çünkü o sözcük orada bir dini değil barış kavramını ifade ediyor. Klasik kaynaklar dikkatle incelendiğinde görülür ki dârulharb’in tespitinde omurga nokta din patenti değil Müslümanların kahır ve zulüm altında inlemeleri ve dinlerine ait hükümlerin hiçbir yürürlük imkânı bulamamasıdır.

“Bugün için dârul islam, hukuk devleti niteliği taşıyan her yönetimdir. Dini imanı ne olursa olsun. Dârulharp ise hukuk devleti olmayan hukukun üstünlüğüne yer vermeyen yönetimlerin yürürlükte olduğu coğrafyalardır. Aksi olsaydı Almanya başta olmak üzere batı ülkelerinde çalışan on milyonu aşkın Müslüman Cuma kılamaz, oruç tutamaz, nikah kıyamaz hatta şehadet getiremezdi. Bu noktadan hareket eden Prof. Dr. Ahmet Yüksel Özemre bize göre de isabetli bir yaklaşımla Hristiyan batı ülkelerinin dârulharp sayılamayacağını savunmaktadır.” (Kur’an-ı Tanıyor musunuz?)

Ali Bulaç’ın kanaati ise şöyle:

“Devletler arası ilişkiler açısından adil ve meşru her savaş cihattır. Ancak Hıristiyanlıktan farklı olarak İslam’da ‘kutsal savaş’ yoktur, yani İslamiyet’i başkalarına askeri ve siyasi güç kullanarak kabul ettirmek üzere savaş açmak meşru değildir. Meşru ve mücbir bir sebep olmadığı halde, bir devletin sınırlarını genişletmek, siyasi nüfuzunu artırmak, ganimet elde etmek veya komşularının tabii kaynaklarını kontrolüne geçirmek üzere yapılan savaşlar gayrimeşrudur. Bunlara ‘fetih’ ismi verilse de öyledir. Bu açıdan tarihte Müslümanların ‘fetih’ adı altında yaptıkları çok sayıda savaş bu kapsama girer. Nitekim V. Halife Ömer bin Abdülaziz, iktidara gelir gelmez yaptığı beş büyük reformdan biri ‘fetih’ adı altında Ermenistan ve Azerbaycan bölgelerine giden orduları geri çağırması oldu. Ona göre oralara ganimet için gidilmişti.”

Ömer bin Abdulaziz, Hulefa-yı Raşidînin beşincisi idi. Onun bu içtihadı oldukça önemli ve ders içeriyor. Aslında yapılması gereken Kur’an’da bize ifade edilmiş:

Mümtehine, 8: “Allah, dininizden dolayı sizinle savaşmayan ve sizi yurtlarınızdan çıkarmayanlara iyilikte bulunmak ve mümkün olduğunca âdil davranmaktan sizi menetmez. Şüphesiz ki Allah, hak ve adalet konusunda titiz olanları sever.”

Fethin niyet kısmını Mahmut Akpınar söyle ifade ediyor:

“İslam’ın varlık sebebi Allah’ı ve Kitabını, Rasûlünü, ilahi mesajları insanlığa tanıtmaktır. Bunu barış ve huzur içinde, ikna ile yapmaktır. Zira hakikatler kavga ve çatışma ortamlarında heba olur; kadri, kıymeti anlaşılmaz. İnsanlar savaştığı, hasım hale geldiği kişilerin inançlarını, düşüncelerini, mesajlarını benimsemez. Benimsemek zorunda kalsa dahi, zoraki olur. Oysa İslam barış demektir ve barışın olduğu ortamlarda gerçek manasıyla anlaşılır ve yayılır. Tıpkı Hudeybiye sulhunda olduğu gibi. Bilinenin aksine İslam, dünyaya silahla, savaşla, kılıçla değil, sahabe ruhuyla, alperenlerle, dervişanla, tüccarlarla yayılmıştır. Gönüllere girilerek yayılmadığı, kılıçla yayıldığı yerlerde de kalıcı olamamıştır.”

Sonraki yazı: Muhammedî bir fetih prototipi: Mekke’nin fethi

3 YORUMLAR

  1. CİHAT=(mücadele), ve Yönetim Şekillerinin
    tarihsel süreçlerde değişik uygulamaları oldu.

    Meşhur zalim Robes PİERRE, 2000 civarında kişiyi Krallığı kaldırıp Parlementoyu getirmek maksadıyla giyotine gönderdi.

    Fakat başaramadı, rakipleri sonra O’nu giyotine gönderdi.

    Yani ulaşımın, kitle iletişimin, bilginin sınırlı kaldığı bir zamanda KRALLIK la yönetildi, dünya uzun asırlar boyunca.

    Fakat günümüzde de Krallığı devam ettirmek imkansız.
    –0–
    Geçen yorumlarımda da yazdığım gibi, uzun yıllar İslam dünyasında, TEBLİĞ AMAÇLI FETİH enstrümanı kullanıldı. Çünkü şimdiki gibi, yabancılarla yüzyüze iletişim mümkün değildi. Anında cezası tebliğin, ölümdü.

    Yani CEVİZİN KABUĞUNU kırmak için oldu Fetihler. Öze müdahale etmedi.Dile , Dine karışılmadı.

    Şimdi ise Kabuk ortadan kalktığı için, FETİH gücü kullanıldığında, Öz ezilecek, zarar görecektir.
    –0–
    ” İSTANBUL MUTLAKA FETHOLUNACAKTIR. EMIRİ NE GÜZEL EMİRDİR, ORDUSU NE GÜZEL ORDUDUR.”

    Hadisini herkes biliyor. Fetih dışında başka ne açıklaması olabilir?

    Tarık bin Ziyad’ın İspanyayı Fethi…

    Hz. Ömer döneminde Mısır, Suriye, Irak, İran ve Azerbaycan fethedilmiştir.

    Hz. Osman devrinde, Bizanslılardan Trablusgarp ve Tunus fethedilmiş, İslam orduları Kayseri’ye kadar ilerlemiştir.
    İran’ın fethine devam edilmiş, Horasan ve Harzem yöreleri alınmış, Ceyhun ırmağına kadar ilerleyiş devam etmiştir.

    Gürcistan ve Azerbaycan’ın fethi tamamlanmış, Antalya-Finike açıklarında “Zatü’s Savari” Savaşı’nda Bizanslılara karşı “ilk deniz zaferi” elde edilmiştir. 649’da Kıbrıs Adası fethedilmiştir.

    BUNLARIN FETİHDEN BAŞKA NE ANLAMI VAR?

    Şimdiki zamana göre Fetihin, Savaşın meşru müdafa dışında yapılmaması açıklamaları, bu yüzden tam yerinde açıklamalar.

    Fakat bu açıklamaları, farklı şartların hüküm sürdüğü, önceki çağlara teşmil etmek, neden?

    Geçen yazdığım yorumu tekrar ekliyorum:
    –0–
    İslamda TEBLİĞ ve Bu Amaçla Geçmişte Kullanılan FETİH Olgusu :

    Her dinde, kendini diğer insanlara duyurma (TEBLİĞ) bulunuyor. Ve Dinlerin en önemli konularından biri.

    Paulo Coelho, bu konuda şunları dedi :
    (Paulo Coelho defends Holy Quran as ‘book that changed the world’;
    ” I am Christian, and for centuries we tried to imposed our religion by the force of the sword – check “cruzades”in the dictionary..)

    “Ben bir hırıstiyanım ve asırlar boyu dinimizi kılıç gücüyle empoze etmeye çalıştık…”

    “Kitlesel Haberleşme” araçlarının yaygınlaşmasına kadar geçmiş zamanda, ülkeler sınırlarını çok sıkı koruyorlardı ve diğer bir dinin tebliğcilerine izin vermiyorlardı. Hatta öldürüyorlardı.

    İşte burda İslamın diğer halklara bildirilmesi için; 4 Halife devri de dahil, tüm güçlü müslüman Devletler tarafından 1900 lü yıllara kadar FETİH enstrümanı kullanıldı.
    Bu kelimenin diğer batı dillerinde karşışığı yok, İşgal, alma anlamına gelen kelimeleri var (conquer, occupy, invade.. vb).

    FETİH = AÇMA, İslama özgü bir terim, yani kazandığı zaferlere Fetih adını verdi, işgal demedi.

    Fethedilen yerlerdeki insanlara sadece İslamı duyurmakla yetindi, dil, din zorlaması yapmadı. Yani Cevizin içindeki öze ulaşmak için sadece CEVİZİN KABUĞUNU KIRDI , fakat öze zarar vermedi, özü ezmedi.

    FAKAT Kitlesel iletişim araçlarının yaygınlık kazandığı günümüzde ise Tebliğ için CİHAD’ın nasıl olması gerektiği konusunda Bediüzzaman Said NURSİ çerçeveyi ortaya koydu:

    “ARTIK MADDİ KILIÇ KININA GİRMİŞTİR.” ve “MEDENİLERE GALEBE İKNA İLEDİR.”

    YANİ, günümüzde Cevizin Kabuğu yoktur, kırılmıştır. Tüm insanlar engelsiz bir biriyle iletişim kurabilmekte ve isterlerse Tebliğlerini yapabilmektedir. Ceviz içine uygulanacak bir şiddet, darbe doğrudan özü ezecek ve zarar verecektir.

    Önümüzde biri kabuklu ceviz, diğeri de kabuğu çıkarılmış ceviz olsa ve elimizde de bir ÇEKİÇ olsa, kesinlikle kabuklu cevize kabuğundan çıkarmak için kullanırız, ceviz içine vurup ezip zarar vermeyiz.

    VAHİY, tüm çağları kapsadığı için, bazen Genel Kaideleri koymakta, ve böylece bazı alanlar kişiye bırakmıştır -yönetim şeklinde olduğu gibi – ;
    Veya sınırları, içeriği belli açık emirler, kurallar koymuştur.
    ….

    İnsan bir mücadelede Elinde ne varsa onu kullanır. İslam dünyasında özellikle 2. Dünya Savaşı sonrası bağımsızlık hareketleri sonrası, yaygın bir şekilde ELLERİNDE SİLAH vardı, Bilim, Bilgi birikimi yoktu.

    Bu şekilde bağımsızlıklarını kazandıktan sonra da Batı Dünyasının Ekonomik ve Siyasi üstünlüğü karşısında, kendilerini ispat etmek, ezilmişlikten kurtulmak için, Ellerinde buldukları araçları, silahlarını kullandılar maalesef.
    Batının karşısına çıkacakları BİLİM, BİLGİ Birkimi YOKTU KAFALARINDA. Zira bilim, zaman alan ve çileli bir işti.

    Bu metodu da, Müslümanlarım 19. yy sonlarına kadar bir enstrüman olarak kullandıkları, Fetih yoluyla Cihat anlayışıyla bütünleştirdiler kolayca.
    Şimdi de El Kaide, Işıd, Bokoharam, vb bilmem ne belaları, bu şekilde yaptıkları Terör eylemlerine İslami bir kılıf bulmaya çalışıyorlar.

    Tabiki bu durumu, dünyada İslama yönelişi önlemeye çalışan Batılı Derin yapılar, bu Terör gruplarını her türlü destekleyerek, eylem yapmalarına zemin hazırlayıp seviniyorlar.

    Zira İslamın geniş kitlelerce kabulüne mani olabilecek daha iyi bir malzeme bulamazlardı.

  2. icerigi tam ve cok yerinde bir yazi dizisi. umarim tarihte muslumanlar ve islamiyeti muhafaza amacli canlarini verenlerin yanlis insanlar ve yanlis isler yaptigi kanaatine kullanilmaz.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi girin