6 Temmuz darbesi

HABER-YORUM | SEMİH ARDIÇ

Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Murat Çetinkaya, 6 Temmuz 2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile görevden azledildi. Yerine yardımcısı Murat Uysal getirildi.

Özel bir kanunu olan ve 2001’de patlak veren iktisadî krizinin tekrar etmemesi için “tam bağımsızlık” imtiyazı verilen Merkez Bankası’nda başkan ve yardımcıları istifa ya da vefat haricinde değiştirilemez. Tabiî bu bahsettiğimiz düstur hukuk devletinde cari…

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) lideri Recep Tayyip Erdoğan’ın 6 Temmuz’da Merkez Bankası’nda reva gördüğü muamelenin zorbalıktan başka bir karşılığı yok.

Sivil bir hükûmetin kanun nizam tanımaz kararlarından biri olarak tarihe geçen karar Merkez Bankası’na yönelik bir darbedir. Bundan böyle TCMB doğrudan Saray’a bağlanmıştır.

Bankanın tarihinde ilk defa 12 Eylül 1980 askerî darbesinde Merkez Bankası Başkanı cebren istifa ettirilmişti. Sivil hükûmetler tarihinde ise böyle bir zorbalık da AKP’ye nasip oldu.

Kararda 8 Temmuz 2018’de yine Erdoğan’ın imzası ile yayımlanan kararnameye atıf yapılmasının hukuken karşılığı yoktur.

Muz cumhuriyetinde bile kabul edilemeyecek bir işlem Merkez Bankası gibi hassas bir müessese üzerinde tesis edildi. Erdoğan hukuki veçheden mahrum bir kararla TCMB bağımsızlığını tamamen ortadan kaldırdı.

KANUNA RAĞMEN KARARNAME OLUR MU?

1211 sayılı Merkez Bankası Kanunu’nda değişiklik yapılmadığı halde Başkanlık sistemine geçiş safhasında Merkez Bankası idarecilerinin vazife süresi beş yıldan dört yıla indirilmişti.

Erdoğan kanunu bir senede iki kere çiğnedi. Kararname ile mahdut tutulan düzenlemedeki dört sene şartı istifa ya da vefat olmadığı halde çiğnendi. Çetinkaya’nın 10 ay daha başkanlık koltuğunda oturma hakkı vardı.

Murat Çekinkaya’ya 10 Nisan 2016’da TCMB Başkanlığı vazifesi tevdi edildiğinde en fazla tenkit edenlerden biriydim. Zira lisans eğitimi de meslekî kariyeri de bu vazife için elverişli değildi. Tek meziyeti Erdoğan’ın oğlu Bilal Erdoğan’ın yakın arkadaşı olmasıydı.

ERDEM BAŞÇI YERİNE ÇETİNKAYA GETİRİLDİ

Doç. Dr. Erdem Başçı gibi hem para politikasında ihtisas yapmış hem de Durmuş Yılmaz döneminde başkan yardımcılığı ile 2011-2016 döneminde başkanlık vazifelerini ifa etmiş bir ismin yeniden tayin edilmemesi vahim bir hataydı.

Erdoğan bu kararı ile bütün tenkitlere kulak tıkamış, devlette tayin ve terfide artık liyakatin değil itaatin esas alınmaya başlandığını haber veriyordu.

Şu vakte kadar hata üstüne hata yapsa da Çetinkaya’nın kanun değiştirilmeden vazifeden azledilmesi yeni handikaplara kapı aralayacak. En azından istifa etmesi temin edilseydi bu kadar gürültü kopmazdı.

Kulislerde Çetinkaya’nın istifa telkinlerini kabul etmediği belirtiliyor.

YENİ BAŞKAN MECBUREN “UYSAL” OLACAK

Saray 6 Temmuz darbesi ile Merkez Bankası dahil hiçbir müessesede idari bağımsızlığın ve vazife teminatının kalmadığını ilan etti.

Şu haliyle Çetinkaya’nın yerine tayin edilen Murat Uysal’ın “topal ördek” olacağını söylememe lüzum var mı?

“Kararları bağımsız alacağım” mesajı yayımlayan TCMB’nin yeni başkanı Murat Uysal’a bir fıkrayı hatırlatmadan edemeyeceğim:

Vaktiyle, bir aslan, bir kurt ve bir tilki arkadaş olmuş. Karınları acıktığından ava çıkmışlar. Av sonunda bir öküz, bir koyun bir de tavşan yakalamışlar. Avlarını bir araya getirdikten sonra aslan kurda dönerek:

-Şu taksimatı yap da paylarımızı alalım demiş.

Kurt:

-Ulu Sultanım, öküz zaten sizin. Koyun benim, tavşan da tilkinin demiş.

Aslan buna çok kızmış, kurda bir pençe vurduğu gibi onu uçuruma yuvarlamış.Bir yerde iki başkan olmaz diye kurdun kafasını koparmış.

Aslan bu sefer korkudan tir tir titreyen tilkiye dönerek:

-Şu taksimatı bir de sen yap görelim demiş.

Kurnaz tilki hemen yanıtını yapıştırmış:

-Öküz sizin akşam yemeğiniz, koyun öğle yemeğiniz, tavşan da sabah kahvaltınız.

Aslan, kıs kıs gülmüş, tilkiye sen bu taksimatı nerden öğrendin? demiş.

Tilki:

-Şurada yatan kurttan öğrendim demiş…

ERDOĞAN ARTIK FİİLÎ TCMB BAŞKANI

Uysal için Çetinkaya’nın azlediliş şekli kâfi derecede mesaj vermediyse Erdoğan eksik kalan kısmı tamamladı.

Erdoğan, Çetinkaya’yı niçin gönderdiğine dair suâle şu cevabı verdi: “Kendisine ekonomi toplantılarında defalarca faizi indirmesi gerektiğini söyledik. ‘Faiz düşerse, enflasyon düşer’ dedik. Gerekeni yapmadı. Aynı kulvarda değildik.”

Ekonomide yalancı bahar havasına aldananlar için 5 Temmuz’da bir makale yayımlamıştım.

“Az sabret, geçer!” başlıklı makalenin (http://tr724.wpengine.com/az-sabret-gecer/)

bu kadar kısa sürede teyit edildiği Türkiye’de hangi iş yolunda gidebilir ki!

Artık 41 milyar liralık ihtiyat akçesini, şeffaf emisyon hacmini unutun. Erdoğan talimat verecek yeni başkan uysal bir şekilde harfiyen tatbik edecek.

Gerisi laf ü güzaf!…

S-400 krizinde muhtemel Amerikan müeyyideleri başladığında Erdoğan’ın 6 Temmuz darbesini niye göze aldığı daha iyi anlaşılacak.

Az sabredin, göreceksiniz!

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi girin