Tutuklu avukatlar için ‘Magnitsky’ yaptırımları

Tutuklu Avukatlar İnisiyatifi (Arrested Lawyers Initiative-ALI) hapsedilmiş veya yargılanmayı bekleyen yüzlerce kişi ile ilgili delil topluyor. İnsiyatif, binlerce avukatın tutuklanmalarından ve hapsedilmelerinden sorumlu olan Türk savcı ve devlet görevlilerine karşı Birleşik Krallığın ‘Magnitsky’ tipi insan hakları yaptırımlarını kullanmayı hedefliyor. Sözü edilen tedbirler, kendi vatandaşlarına karşı işlenmiş olsa bile, Birleşik Krallık sınırları dışında ciddi insan hakları ihlalleri yapan kişilerin cezalandırılmalarını öngörüyor. İnsiyatife bağlı avukatlar, adil yargılanma hakkinin ihlal edilmesini protesto etmek için açlık grevine giden Ebru Timtik’in ölümünden sonra Ağustos ayında İstanbul’da toplanmıştı.

ALI, 2016’daki hükümete darbe girişiminden bugüne kadar hükümetin talimatları doğrultusunda hareket etmeyen neredeyse bütün baro başkanlarının ‘cezai soruşturmaların bir parçası olan uydurma suçlamalar nedeniyle yakalandıklarını ve tutuklandıklarını’ belirtiyor. ALI’ye göre en az 1.500 avukat hakkında iddianame düzenlendi ve bundan başka 600 avukat halen yargılanmayı bekliyor. Ayrıca 441 avukat toplam 2278 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

İnsiyatiften yapılan açıklamada, “Tutuklananlardan pek çoğu işkence, hücre hapsi, sağlık hizmetlerinin ve avukata erişimlerin engellenmesi muamelelerine maruz kalıyor. Bunlardan bir kismi tutukluluk sırasında hayatlarını kaybetti.” diyor.

İki İngiliz avukat, Kevin Dent QC ve Michael Polak, bu yıl yürürlüğe giren Birleşik Krallık Küresel Haklar Yaptırımlarında yer alan yeni yetkilerin kullanımını tetikleyeceği umuduyla İngiliz Dışişleri Bakanlığına verilmek üzere bir başvuru hazırlıyor.

Sözü edilen tedbirler kendi vatandaşlarına karşı işlenmiş olsa bile, Birleşik Krallık sınırları dışında ciddi insan hakları ihlalleri işleyen kişilerin cezalandırılmalarını öngörüyor.
Küresel İnsan Hakları Yaptırımları Kanunu 2020 (Global Human Rights Sanctions Regulations 2020) altında yapılan düzenleme ABD’nin Magnitsky Kanunu’nu örnek alıyor. Adı geçen yasal düzenleme, ABD yetkililerine, bir yolsuzluğu ortaya çıkardıktan sonra 2009 yılında bir Moskova hapishanesinde dövülerek öldürülen Rus avukat Sergei Magnitsky’nin ölümünden sorumlu oldukları iddia edilen Rus devlet görevlileri hakkında cezalandırıcı yaptırımlar uygulamalarının yolunu açtı.

TÜRKİYE’DEKİ İHLALLER KINANIYOR

Bu yılın Temmuz ayında, Birleşik Krallık Dışişleri bakanı Dominic Raab, ‘en bilindik insan hakları ihlal ve suiistimallerinde’ dahli bulunan 49 kişi ve kuruluş hakkında ilk “Magnitsky tipi” yaptırımların uygulandığını duyurdu.

15 Temmuz sonrasında toplu tutuklama dalgalarını ve kişilik haklarının bastırılmasını başlatmasından beri Türkiye’deki şartlar yaygın biçimde kınanıyor. ALI’nin özellikle altını çizdiği bir olayda iddialara göre Türk avukat Erdem Semih Yıldız’a Ankara Emniyet Müdürlüğü’nde işkence edildi.
Tutuklu bulunanlar arasında Amnesty International Turkiye’nin direktörü İdil Eser ve yazar Ahmet Altan da bulunuyor. İnsan hakları avukatı Ebru Timtik, adil yargılamadan yoksun bırakılmasını protesto etmek için başlattığı açlık grevi sonucunda Ağustos ayında hayatını kaybetti.

İNGİLİZ AVUKAT: REZİL BİR DURUM!

Endişelerini belirtenler arasında tecrübeli İngiliz avukatlar da var. İngiltere ve Galler’de faaliyet gösteren avukatları temsil eden İngiliz Barosu’nun (The Law Society) başkanı David Green, “Türkiye’de sadece işlerini yaptıkları için binlerce avukatın adli kovuşturma tehdidiyle karşı karşıya bulunmaları rezil bir durum. Risk ve tehlikeyle yüz yüze olup islerini yapmaya devam eden insanlara hayranlık duymalıyız… Onlar için ses çıkarma borcumuz var.”

TEMSİL ETTİKLERİ KİŞİLER NEDENİYLE HEDEF OLUYORLAR

Londra’daki Gresham Koleji’nde bu hafta yaptığı bir konuşmada Prof. Dr. Thomas Grant QC, Türkiye’deki avukatların sadece temsil ettikleri kişiler nedeniyle hedef olduklarını belirtti. Terör ile ilgili suçlar nedeniyle kovuşturmaya uğrayan kişileri temsil eden avukatların kendilerinin ‘terör örgütüne yardım’dan gözaltına alındıklarını söyledi.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi girin