Türk F-16’ları dün Somali’nin güneyindeki Baidoa kenti civarında füzeler ateşleyerek, görevden alınan bir valiye bağlı güçlerin saldırısını püskürtmeye çalışan federal birliklere destek verdi. Türkiye ayrıca 3 Eylül’de güneydeki Doolow kasabasında muhalefet lideri General Mahad Abdirahman’ın öldüğü bir hava saldırısıyla da suçlandı; ancak hükümet, generalin “evinin içinde hazırlanan” patlayıcılar nedeniyle hayatını kaybettiğini iddia etti.
Bu olay bölgede Türkiye karşıtı protestoları tetikledi; bazı göstericiler Türkiye bayrağını yaktı ve Recep Tayyip Erdogan’ın görsellerine zarar verdi. Bölge Kaymakamı Omar Abdullahi yakındaki Afmadow kentinde toplanan kalabalığa, “Türkiye, Somali’yi işgal eden ve Somali halkını katleden yeni bir sömürgeci güçtür” dedi. Abdullahi, “Bugünden itibaren Türkiye ile savaş halinde değil miyiz?” diye ekledi.
AFP’nin haberine göre, Somali’yi devasa kaynaklar aktaran Türkiye şimdi ülkenin şiddetli siyasi çatışmalarının içine çekilerek inşa ettiği sempati ve güveni kaybetme riskiyle karşı karşıya kalıyor.
Pek çok Batılı ülke sonu gelmeyen bir çatışma ortamındaki ülkeye fon sağlamaktan bıkmışken, Türkiye en büyük yurt dışı askeri üssünü Somali’de kurdu. Tüm bunların yanı sıra Türkler; Somali birliklerini eğitti, kuraklık, sel ve kıtlık dönemlerinde yardım sağladı; şirketlerinin havalimanı ve limanı işlettiği başkent Mogadişu’yu yeni yollar ve güneş enerjili sokak lambalarıyla dönüştürmeye yardımcı oldu.
ABD, ülkenin geniş bölgelerini kontrol eden El Kaide bağlantılı es-Şebab örgütüne karşı mücadele için gereken hayati yardımları kesmişken Türkiye’den aktarılan fonlar birçok kesimde pozitif karşılanırken muhalefet partileri, başlangıçta es-Şebab ile savaşmak üzere sağlanan Türk askeri eğitiminin, araçlarının ve insansız hava araçlarının, Haziran ayında Mogadişu’daki siyasi çatışmalar da dahil olmak üzere kendilerine ve milislerine karşı kullanıldığını öne sürüyor.
Somali, Cumhurbaşkanı Hassan Sheikh Mohamud’un görev süresini bir yıl uzatmayı da içeren tepki çeken reformları meclisten geçirmesinin ardından derin bir siyasi kriz içinde bulunuyor; muhalefet ise taraf tutmaması konusunda Türkiyeli yetkililere uyarıda bulunuyor.
Somali hükümeti ise muhalefetin Türkiye ile olan ilişkileri karalamak için “dezenformasyon” kullandığını savunuyor. Meclis Başkanı Abdulkadir Mohamed Nur, 9 Eylül’de ortaklığı anma amacıyla düzenlenen bir etkinlikte, “Somali topraklarında Türk bayrağının yakıldığını görmek utanç vericiydi” ifadelerini kullandı.
Ancak halkın bir kesimi Türkiye’nin tarafsız olmadığından ve hükümete olan desteğinden şikayet ediyor. AFP’nin aktardığına göre diasporadan gelen iş insanı Shueyb Yare, “Pek çok insan artık Türkiye’yi açıkça eleştiriyor; bu durum, Türkiye’nin Somali’ye ilk dahil olduğu dönemde gördüğü yaygın destekten belirgin bir sapmaya işaret ediyor” diye konuştu. Mogadişu sakini Dahir Ahmed ise “Türkiye artık tarafsız bir ortak olarak görülemez… Federal hükümet yönetimine verdiği destek, siyasi bölünmeleri derinleştiriyor ve tepkimizi körüklüyor” değerlendirmesinde bulundu.