Hamas, bugün yaptığı açıklamada, yaklaşık yirmi yıldır Gazze Şeridi’ni yöneten idari yapıyı lağvettiğini duyurdu. Bu adım, sivil yönetimi uygulamak üzere teknokrat bir komitenin önünü açıyor.
Bu hamle, yasama seçimlerini kazanmasının ardından 2007 yılında yönetimi rakip Filistin hareketi El Fetih’ten devralan Hamas için önemli bir siyasi dönüm noktası teşkil ediyor.
Hamas ile İsrail arasında geçen Ekim ayında Gazze’de ateşkes yürürlüğe girdiğinden beri örgüt, günlük yönetimden çekilmeye hazır olduğunu defalarca dile getirmişti; ancak silahların teslim edilmesi gibi çetrefilli bir konu henüz çözülebilmiş değil.
Hamas hükümeti medya ofisi başkanı İsmail el-Sevabte, AFP’ye yaptığı açıklamada, “Hükümetin acil durum komitesi başkanı Muhammed el-Ferra resmi olarak istifasını sundu. Kendisi ayrıca, idari ve hükümet geçişini Gazze İdaresi Ulusal Komitesi’ne (NCAG) kolaylaştırmak amacıyla komiteyi lağvetme kararı aldı” dedi.
Şu anda Kahire merkezli olan NCAG, ABD Başkanı Donald Trump’ın Ekim 2025’te ateşkese arabuluculuk ettiği dönemde kurduğu Barış Heyeti tarafından oluşturulmuştu.
Hamas sözcüsü Hazem Kasım AFP’ye verdiği demeçte, “Hamas, saldırganlığını ve soykırım savaşını sürdüren işgalci güce hiçbir bahane bırakmamak adına Gazze Şeridi’nin yönetiminde artık yer almayacağı yeni bir adım atmıştır” ifadelerini kullandı.
“Sembolik bir jest”
NCAG ise Gazze’yi yönetmeye hazır olduğunu bildirdi. Komite Başkanı Ali Şaat, X platformunda yaptığı paylaşımda, “Gazze İdaresi Ulusal Komitesi’nin, gerekli kaynaklar ve kabiliyetler sağlanır sağlanmaz ulusal sorumluluklarını üstlenmeye tamamen hazır olduğunu teyit ediyoruz. Komitenin başarısı için temel gereklilikler; tek bir otorite, net bir yetkiye sahip tek bir yasa ve bu tek gücün otoritesi altında tek bir silahlı kuvvettir” dedi.
Barış Heyeti de Hamas’ın açıklamasını not ettiğini belirterek Gazze’deki tüm silahların NCAG’nin kontrolü altında olması çağrısında bulundu. Heyet, X hesabından, “Temel ilke; tek otorite, tek yasa ve tek silah olarak kalmaya devam etmektedir. Bu durum, Kapsamlı Gazze Barış Planı ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2802 sayılı kararı uyarınca tüm silahların NCAG kontrolü altında birleştirilmesi anlamına gelmektedir” açıklamasını yaptı.
NCAG, 2,1 milyon insanın yaşadığı ve savaştan büyük yıkım gören bölgeye girişine yönelik İsrail’in itirazları nedeniyle aylardır Kahire’de faaliyet gösteriyor.
Gazzeli siyaset uzmanı Mkhaimar Abusada AFP’ye yaptığı değerlendirmede, Hamas’ın bu hamlesinin “sembolik bir jest” olduğunu söyledi ve ekledi: “Sorun hükümet komitesini lağvetmek değil, silahsızlanmayı kabul etmektir. Hamas henüz silahsızlanmayı kabul etmedi ve asıl kilit nokta da hala burası.”
Hamas ve diğer Filistinli gruplar, özellikle örgütün silahsızlanmasını içeren Gazze ateşkesinin ikinci aşamasına dair görüş ayrılıklarını gidermek amacıyla Kahire’de arabulucularla birkaç tur görüşme gerçekleştirdi.
Kahire’deki görüşmelerin bazılarına katılan diplomatik bir kaynak, “Hamas açısından bakıldığında bu ilan birkaç amaca hizmet ediyor. Süreci ileriye taşıdıklarını gösteriyor ve İsrail’in taahhütlerini yerine getirmediği yönündeki iddialarını ön plana çıkarıyor” dedi.
Ateşkes ihlalleri sürüyor
Gazze ateşkesinin ilk aşaması, Hamas’ın elindeki son İsrail rehinelerin, İsrail tarafından gözaltında tutulan Filistinliler karşılığında serbest bırakılmasını içeriyordu. Hamas’ın silahsızlanmasını ve İsrail güçlerinin Gazze’den kademeli olarak çekilmesini içeren ikinci aşamaya geçiş ise aylardır tıkanmış durumda.
İsrail güçleri, son aylarda bölgedeki varlığını aslında daha da genişleterek Gazze topraklarının yaklaşık yüzde 70’inin kontrolünü ele geçirdi. Öte yandan Hamas, cephaneliğinin herhangi bir parçasını teslim etmeyi düşünmeden önce bir Filistin yönetiminin kurulmasını talep ediyor.
Savaş sonrası Gazze’nin yönetimi konusu, ateşkesin ikinci aşamasının uygulanmasına yönelik müzakerelerdeki ana tıkanıklık noktalarından biri olmayı sürdürüyor. İsrail, Hamas’ın yeniden iktidara gelmesini kesin bir dille reddederken, bu aşamada Ramallah merkezli Filistin Yönetimi’nin bölgeyi doğrudan devralmasına da karşı çıkıyor.
Hem Hamas hem de İsrail birbirlerini ateşkesi ihlal etmekle suçluyor. Birleşmiş Milletler tarafından verileri güvenilir kabul edilen ve Hamas yönetiminde faaliyet gösteren sağlık bakanlığına göre, ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana Gazze’de en az 1.072 Filistinli hayatını kaybetti. İsrail ordusu ise aynı dönemde Gazze’de beş askerini kaybettiğini açıkladı.