İsrail ve Rusya, çatışma bölgelerinde cinsel şiddete başvuran aktörlerin yer aldığı BM kara listesine eklendi. BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, geçtiğimiz yılın Ağustos ayında hem İsrail’i hem de Rusya’yı bu listeye alınabilecekleri konusunda resmen uyarmıştı.
BM tarafından her yıl düzenli olarak yayımlanan bu liste; Sudan, Haiti, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Myanmar, Suriye ve Mali gibi onlarca devlet ve devlet dışı yapılanmayı kapsıyor.
Raporda, yapılan sert uyarılara rağmen Ukrayna’daki savaşta ve işgal altındaki Filistin topraklarında “cinsel şiddet olaylarının ve belirli bir sistematik kalıbın BM tarafından belgelenmeye devam ettiği” vurgulandı.
İsrail, çocuklara da cinsel şiddet uyguluyor
İsrail ile ilgili tespitlerde, “2025 yılında, İsrail’de ve işgal altındaki Filistin topraklarında gözaltına alınan Filistinlilere yönelik cinsel şiddet vakalarının belgelenmesine devam edildiği” aktarıldı.
Raporda, BM tarafından kayıt altına alınan vakaların uzun yıllara dayanan bir eğilimi yansıttığı, ancak İsrail’in gözaltı merkezlerine erişim izni vermemesi sebebiyle bu verilerin buz dağının yalnızca görünen kısmı olduğu not edildi.
Tüm engellemelere rağmen BM; Gazze Şeridi ve Batı Şeria’da 14 erkek, 7 kadın, 9 erkek çocuk ve 1 kız çocuğuna yönelik, geçmişi 2023 yılına kadar uzanan birden fazla cinsel şiddet vakasını 2025’te net olarak doğrulamayı başardı. Raporda, bu eylemlerin “bir işkence yöntemi” olarak kullanıldığı vurgulandı.
BM, bu suçların faili olarak İsrail ordusu, güvenlik güçleri ve cezaevi infaz memurlarını işaret etti.
Ukrayna’nın listede olmamasına tepki
Rusya başlığında ise rapor; işgal altındaki Ukrayna topraklarında ve Rusya’nın kendi sınırlarındaki cezaevlerinde, özellikle serbest bırakıldıktan sonra ordu ve cezaevi personeli hakkında ifade veren savaş esirlerine yönelik cinsel şiddet olaylarına odaklanıyor.
Ukrayna’daki İnsan Hakları İzleme Misyonu verilerine dayandırılan raporda; tecavüz, cinsel organların tahrif edilmesi ve elektroşok dahil olmak üzere çatışma kaynaklı 310 cinsel şiddet vakası listelendi. Bu suçların ezici bir çoğunlukla erkeklere karşı işlendiği belirtildi.
Kara listede yer almayan Ukrayna da raporda eleştirilerin hedefi oldu. Ukrayna güvenlik güçlerinin, özellikle Rus savaş esirlerine karşı işlediği 31 cinsel şiddet vakası raporda yer buldu. Ancak raporda, bu olayların çoğunun 2025 öncesine ait olduğu, Ukrayna hükümetinin yasal mevzuatları sıkılaştırarak BM’nin soruşturma yürütmesine izin verdiği ifade edildi.
Hem Rusya (2023’ten beri) hem de İsrail (2024’ten beri), BM’nin çatışma bölgelerinde çocuklara yönelik hak ihlallerini içeren ve kamuoyunda büyük yankı uyandıran bir diğer yıllık resmi raporu olan ‘Utanç Listesi’nde de yer almaya devam ediyor.