ABD ve İran ateşkeste anlaştı; Hürmüz Boğazı yeniden açılıyor

ABD ve İran, 28 Şubat’ta başlayan ve 40 günden fazla süren savaşı iki haftalık ateşkesle durdurdu. Anlaşma, Başkan Donald Trump’ın “İran’ı yerle bir etme” tehdidinin süresi dolmadan bir saat önce sağlandı. Tahran, Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişe izin vereceğini duyurdu.

Trump, anlaşmayı “ABD için tam ve kesin zafer” olarak nitelendirdi. Başkan, Truth Social’da “İran’la anlaşma yaptık. Hürmüz Boğazı açılacak” diye yazdı. Beyaz Saray, İsrail’in de ateşkesi kabul ettiğini açıkladı. Ancak Başbakan Benjamin Netanyahu, Lübnan’daki operasyonların ateşkes kapsamında olmadığını savundu.

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi adına açıklama yapan Abbas Arakçi, “Düşman korkak, yasadışı ve suç niteliğindeki savaşta ezici bir yenilgi aldı. İran büyük bir zafer kazandı” açıklaması yaptı. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, “Gerekli iradeye sahibiz” diyerek barışa açık olduklarını ifade etti.

Ateşkes, Pakistan’ın arabuluculuğuyla sağlandı. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 10 Nisan’da İslamabad’da ABD ve İran heyetlerini ağırlayacaklarını duyurdu. Şerif, “İslamabad Görüşmeleri sürdürülebilir barış getirecek” dedi. Trump, Çin’in İran’ı masaya oturmaya ikna ettiğini iddia etti.

Savaşın en kritik sonucu Hürmüz Boğazı’nın fiili kapanması olmuştu. Dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’sini taşıyan boğazın kapanması nedeniyle petrol fiyatları yüzde 45’e varan artış göstermişti.

Trump, “ABD, Hürmüz Boğazı’ndaki trafik yoğunluğuna yardımcı olacak. Büyük para kazanılacak. İran yeniden inşa sürecine başlayabilir” dedi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise “Güvenli geçiş, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde ve teknik sınırlamalar dikkate alınarak sağlanacak” ifadelerini kullandı.

Ateşkes kalıcı olacak mı?

Ateşkesin kalıcılığı konusunda şüpheler sürüyor. Trump, “Anlaşma yapılabilir ama benim kabul edeceğim şartlarda olmalı” derken, İran “Yaptırımların kaldırılması ve egemenlik hakkımızın tanınması” gibi taleplerinde ısrarcı olmaya devam ediyor.

Uzmanlar, ateşkesin kırılgan olduğunu ve Hürmüz Boğazı’nın tam açılması için somut adımlar gerektiğini belirtiyor. Trump, ABD’nin boğazdaki trafiğe yardımcı olacağını belirtirken, İran “kendi şartlarımızla açacağız” mesajı veriyor. Boğazın açılması, petrol piyasalarını rahatlatacak en önemli adım olarak görülüyor. Ateşkesin ardından petrol fiyatlarındaki düşüş devam etse de kalıcı barış sağlanmadan tam bir toparlanmanın mümkün olmadığı belirtiliyor.

İki haftalık ateşkesin kalıcı olup olmayacağını Pakistan’ın ev sahipliğinde başlayacak “İslamabad Görüşmeleri” belirleyecek.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi girin