ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Joe Rogan’ın Çarşamba günü yayınlanan podcast programında yaptığı açıklamalarda, İsrail hükümetindeki bazı üyelerin, ABD’nin İran ile savaşı sona erdirmek üzere yürüttüğü anlaşmaya karşı çıkması için Amerikan kamuoyunu etkilemeye çalıştığını söyledi.
Gelecekteki potansiyel başkan adaylarından biri olarak görülen Vance’in bu sözleri, iki ülke arasında giderek büyüyen görüş ayrılığının ortasında, İsrail hükümetinin politikalarına yönelik daha önce yönelttiği eleştirilerin bir devamı niteliğini taşıyor.
“İsrail hükümetinde savaşı sonsuza dek sürdürmek isteyenler var”
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, geçen ay İran ile savaşı sonlandırmak amacıyla varılan anlaşmayı savundu. Söz konusu anlaşma; ABD ve İsrail’deki muhalifler tarafından, İran’ın füze programını dizginlemede yetersiz kaldığı, nükleer tesislerinin tasfiyesine yönelik net bir yol haritası sunmadığı gerekçesiyle sert şekilde eleştirilmişti.
Vance, “İsrail hükümeti içinde, askeri harekâtı sürdürmek istedikleri için bizi bu politikadan fiilen uzaklaştırmaya çalışan kişilerin olduğunu şüpheye yer bırakmayacak şekilde biliyorum” dedi.
İsrail hükümetindeki bazı üyelerle “iyi ilişkileri” olduğunu belirten Başkan Yardımcısı, buna karşın “kendi sistemleri içinde, savaşı süresiz olarak devam ettirmek amacıyla Amerikan kamuoyunu manipüle etmeye ve değiştirmeye çalıştığından kesinlikle emin olduğumuz bazı kişilerin bulunduğunu” ifade etti.
“Trump, İsrail’in tek müttefiki”
Müttefik veya düşman fark etmeksizin pek çok ülkenin Amerikan politikasını etkilemeye çalıştığını belirten Vance, “İsrail’in bunu yapmaya çalışması beni rahatsız etmiyor; dürüst olmak gerekirse Rusya veya bu diğer ülkelerden bazılarının bunu yapması da beni rahatsız etmiyor. Bu durum, sadece 2026 yılında bir siyasi lider olmanın doğasında var” dedi.
Başkan Yardımcısı sözlerini şöyle sürdürdü: “Beni asıl rahatsız eden şey, bu operasyonların ve nüfuz kampanyalarının Amerikan siyasi kararlarını gerçekten etkilemesidir.”
Vance, Haziran ayında da İran anlaşmasına yönelik eleştirilerde bulunan İsrailli muhaliflere sert çıkmış, ülkenin aldığı milyarlarca dolarlık ABD savunma yardımına atıfta bulunarak sert bir dille “Başkan Donald Trump’ın İsrail’in tek müttefiki olduğunu” söylemişti.
İsimlerinin açıklanmasını istemeyen üst düzey İsrailli yetkililer ise anlaşma şartlarının İsrail için kötü olduğunu, çünkü İran’ın nükleer ve balistik füze programıyla ilgili endişeleri gidermediğini savunuyor ve bu görüşün tüm İsrail yönetimi tarafından paylaşıldığını belirtiyor.
“İsrail olmasa da bu savaşa girerdik”
İsrail’in etkisi olmasaydı ABD’nin İran ile son savaşa girip girmeyeceği yönündeki bir soruya Vance, “Evet, girerdik” yanıtını verdi.
Vance, “Bence Başkan, İsrail’den gelen herhangi bir etkiden bağımsız olarak, İran’ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğine çok güçlü bir şekilde inanıyor ki ben de bu görüşe katılıyorum” dedi.
İsrail Başbakanlık Ofisi ise konuya ilişkin yorum talebine henüz yanıt vermedi.
Vance ayrıca, Trump’ın geçtiğimiz hafta İranlılar için “yalancı ve pislik” demesine ve onlarla muhatap olmanın zaman kaybı olduğunu belirtmesine rağmen, “İranlılarla müzakere edilemeyeceğini” savunan Amerikalılara ve diğer kesimlere yönelik hoşnutsuzluğunu dile getirdi.
Beyaz Saray’dan “çelişki yok” açıklaması
Perşembe günü ilerleyen saatlerde, Trump ve Vance’in görünüşte çelişen bu açıklamaları hakkındaki bir soruya yanıt veren Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, bu ifadelerin savaşın farklı dönemlerinde sarf edildiğini ve birbiriyle çelişmediğini savundu.
Leavitt düzenlediği basın toplantısında, “Başkan ve Başkan Yardımcısı, şu an bu çatışmada bulunduğumuz nokta konusunda tamamen aynı fikirdedir” ifadelerini kullandı.