Trafik Kanunu değişti, cezalar arttı; işte madde madde yeni düzenleme

TBMM Genel Kurulu’nda dün kabul edilerek yasalaşan Karayolları Trafik Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, trafik güvenliğini güçlendirmek ve ciddi kural ihlallerini caydırmak amacıyla önemli yaptırımlar getiriyor. Özellikle aşırı hız, tehlikeli sürüş, alkol/uyuşturucu, kırmızı ışık ve agresif davranışlar gibi hayati risk yaratan ihlallerde cezalar ciddi oranda artırıldı.

CHP, ‘amaç vatandaşa yeni yükler bindirmek’ gerekçesiyle kanuna ‘ret’ oyu verirken, iktidar düzenlemenin, özellikle can kaybına yol açan ihlalleri caydırmak amacıyla getirildiğini savundu.

Birçok ceza kademeli ve tekrar durumunda katlanıyor; ehliyet geri alma, iptal ve trafikten men gibi ek yaptırımlar da oldukça ağır. Trafikte daha dikkatli olmak artık sadece güvenlik değil, aynı zamanda ciddi maddi ve hukuki riskten kaçınmak için de zorunlu hale geldi.

TR724, yeni düzenlemenin en çok merak edilen yönlerini 10 soru-cevap formatında özetledi:

1. Hız sınırını aşmanın cezası ne kadar? Yerleşim yeri içinde:

   • 6–10 km/s aşanlara → 2.000 TL
   • 11–15 km/s → 4.000 TL
   • 16–20 km/s → 6.000 TL
   • 21–25 km/s → 8.000 TL
   • 26–35 km/s → 12.000 TL
   • 36–45 km/s → 15.000 TL
   • 46–55 km/s → 20.000 TL
   • 56–65 km/s → 25.000 TL
   • 66 km/s ve üzeri → 30.000 TL

   Yerleşim yeri dışında:

   • 11–15 km/s aşanlara → 2.000 TL
   • 16–20 km/s → 4.000 TL
   • … (benzer kademeli artış)
   • 71 km/s ve üzeri → 30.000 TL

   Çok yüksek ihlallerde ek olarak ehliyet geri alma süreleri devreye giriyor:

   • Yerleşim içinde 46–55 km/s üzeri → her seferinde 30 gün
   • 56–65 km/s → 60 gün
   • 66+ km/s → 90 gün (Yerleşim dışı için eşik değerler biraz daha yüksek.)

2. Ehliyetsiz veya ehliyeti iptal edilmişken araç kullananlara ne ceza kesiliyor?

   • Sürücü belgesi olmadan araç sürenlere → 40.000 TL
   • Ehliyeti mahkeme/savcılık/kolluk tarafından geçici/tedbiren geri alınmışken kullananlara → 200.000 TL
   • Ehliyeti tamamen iptal edilmişken kullananlara → 200.000 TL Araç sahibine/işletene de (izin verdiği için) 40.000 TL ceza uygulanabiliyor.

3. Kırmızı ışık ihlali cezası nasıl değişti? İlk ihlal → 1.000 TL Aynı yıl içinde:

   • 2. kez → 10.000 TL
   • 3. kez → 15.000 TL
   • 4. kez → 20.000 TL
   • 5. kez → 30.000 TL
   • 6. kez → 80.000 TL (Tekrar sayısı arttıkça ceza katlanıyor, caydırıcılık çok yüksek.)

4. Makas atma, drift, ters yönde sürme gibi tehlikeli hareketlerin cezası nedir?

   • Art arda şerit değiştirerek trafiği tehlikeye sokanlar, ters yönde gidenler, konvoyla veya keyfi durarak trafiği engelleyenler → 90.000 TL + 60 gün ehliyet geri alma + 30 gün araç trafikten men
   • El freniyle veya başka yöntemle ani dönüş/dönme (drift benzeri) → 140.000 TL
   • Motosikletlerde tek teker, selede yatma/ayakta durma, teker kaydırma gibi akrobatik hareketler → 46.000 TL + 60 gün ehliyet geri alma + 60 gün araç trafikten men

   Tekrarlarda ehliyet iptali riski var; iade için psikoteknik rapor ve ceza ödemesi şart.

5. Alkollü veya uyuşturucu madde etkisi altında araç kullananlara yaptırımlar neler?

   • 0,50 promil üzeri alkol → 25.000 TL (eski 700 TL idi)
   • İkinci kez alkollü yakalanma → 50.000 TL
   • Üç ve daha fazla → 150.000 TL
   • Uyuşturucu/uyarıcı madde → 150.000 TL + ehliyet iptali + TCK hükümleri
   • Alkol/uyuşturucu testi yaptırmayı reddetme → 150.000 TL + 5 yıl ehliyet geri alma

6. Trafikte başka aracı takip ederek veya inerek saldırı amacıyla hareket edenlere ne ceza var? 180.000 TL idari para cezası + 60 gün ehliyet geri alma + (duruma göre) 30 gün araç trafikten men. Ehliyet iadesi psikoteknik değerlendirme sonrası mümkün.

7. Ambulans, itfaiye gibi acil araçlara yol vermemenin cezası nedir? 46.000 TL + 30 gün ehliyet geri alma.

8. Seyir halindeyken cep telefonu kullanmanın cezası ne kadar? İlk sefer → 5.000 TL 1 yıl içinde 2. kez → 10.000 TL 3 ve üzeri → her sefer 20.000 TL + her sefer 30 gün ehliyet geri alma.

9. Ölümlü veya yaralanmalı kazadan kaçan sürücülere ne oluyor? 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası + ehliyet 2 yıl süreyle geri alma. İdari para cezalarının tamamı ödenmeden ehliyet iade edilmiyor.

10. Polisin “dur” ikazına uymayıp kaçanlara hangi yaptırımlar uygulanıyor? 200.000 TL idari para cezası + 60 gün ehliyet geri alma + 60 gün araç trafikten men.