MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin seçim sistemi ve Siyasi Partiler Yasası’nın yeniden düzenlenmesi çağrısının perde arkasına ilişkin yeni kulisler gündeme geldi. Cumhur İttifakı’nın resmî ittifak modelini korumak istediği, buna karşılık ortak liste, çatı parti ve milletvekili transferi üzerinden kurulan seçim işbirliklerine yeni sınırlamalar getirilmesinin değerlendirildiği belirtiliyor. Adaylık için belirli süre parti üyeliği şartı, Meclis’te grup kurma kuralları ve seçim çevrelerinin yeniden düzenlenmesi tartışılan seçenekler arasında. Hazırlıkların henüz kesinleşmiş bir düzenlemeye dönüşmediği ifade ediliyor.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin korunmasını isterken seçim sistemi ve Siyasi Partiler Yasası’nın yeniden düzenlenmesi yönündeki çağrısının ardından, iktidar cephesinde değerlendirildiği öne sürülen yeni seçim formülleri gündeme geldi. Cumhuriyet’ten Merve Kılıç’ın aktardığı kulis bilgilerine göre MHP, yürütme yetkisinin cumhurbaşkanında toplandığı mevcut sistemin devam etmesini isterken, siyasi yapının seçim mevzuatı üzerinden iki ana blok etrafında daha belirgin hale getirilmesini savunuyor.
Bu kapsamda resmî seçim ittifaklarının korunması, buna karşılık partilerin ittifak dışında ortak liste, çatı parti veya milletvekili transferleri aracılığıyla oluşturduğu seçim işbirliklerinin daha sıkı kurallara bağlanması üzerinde durulduğu belirtiliyor.
Ortak liste için üyelik şartı gündemde
Tartışılan başlıklardan birinin, başka bir siyasi partinin listesinden milletvekili adayı gösterilen isimlere yönelik olduğu ifade ediliyor. Mevcut sistemde siyasi partiler kendi üyesi olmayan kişileri de aday gösterebiliyor. Bu yöntem, özellikle küçük partilerin daha yüksek oy oranına sahip bir partinin listelerinden seçime girmesine ve seçilen milletvekillerinin daha sonra kendi partilerine dönmesine imkân sağlıyor.
Kulislerde bu yöntemin sınırlandırılması amacıyla milletvekili adaylarına belirli bir süre parti üyeliği şartı getirilmesi, ortak listelerin resmî seçim işbirliği kapsamında değerlendirilmesi veya seçim sonrasında yapılacak parti değişikliklerinin yeni kurallara bağlanması gibi seçeneklerin değerlendirilebileceği belirtiliyor.
Böyle bir düzenlemenin özellikle muhalefet partilerinin seçimlere tek liste veya ortak adaylarla girme planlarını doğrudan etkilemesi bekleniyor.
Milletvekili transferi ve Meclis grupları da masada
Siyasi Partiler Yasası’nda yapılabilecek değişikliklerin Meclis’te grup kurma ve milletvekili transferlerini de kapsayabileceği öne sürülüyor. İktidar cephesinde, siyasi partilerin seçimlere katılma yeterliliğini milletvekili transferleri veya sonradan oluşturulan Meclis grupları üzerinden elde etmesini zorlaştıracak formüllerin değerlendirilebileceği belirtiliyor.
Partilerin teşkilatlanma şartlarının ağırlaştırılması, kongrelerini tamamlama süreleri ve seçime katılabilmek için yerine getirilmesi gereken örgütlenme kriterlerinin yeniden belirlenmesi de seçenekler arasında gösteriliyor. Bu tür değişikliklerin özellikle yeni kurulan ve ülke genelindeki teşkilatlanmasını henüz tamamlamayan siyasi partileri etkilemesi bekleniyor.
Milletvekili dağılımı yeniden düzenlenebilir
Seçim çevrelerinin yapısı da tartışılan başlıklar arasında. Dar veya daraltılmış seçim çevresi modelleri, seçim çevrelerindeki milletvekili sayılarının yeniden belirlenmesi ve ittifak oylarının sandalye hesabına etkisinin değiştirilmesi gibi seçeneklerin değerlendirilebileceği belirtiliyor.
Mevcut sistemde ittifaklar partilere seçim barajı açısından avantaj sağlarken, milletvekili dağılımı her partinin seçim çevresinde aldığı oy üzerinden ayrı ayrı hesaplanıyor. Olası bir değişikliğin yalnızca muhalefet partilerini değil, Cumhur İttifakı içinde AKP ile MHP arasındaki milletvekili dağılımını da etkileyebileceği ifade ediliyor.
Muhalefetin seçim işbirliği arayışları izleniyor
Kulislerde Bahçeli’nin çıkışının, muhalefet partileri arasında sürdürülen ortak aday, ortak liste ve seçim işbirliği görüşmelerinden bağımsız olmadığı değerlendirmesi yapılıyor.
İktidarın, muhalefetin resmî bir ittifak ilan etmeden tek liste, çatı parti veya bölgesel işbirliği modelleriyle seçime girmesi ihtimaline karşı seçim kurallarını önceden netleştirmek istediği öne sürülüyor.
MHP’nin yaklaşımının, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni tartışmaya açmadan siyasi alanı seçim mevzuatı üzerinden yeniden düzenlemek olduğu belirtiliyor. Böylece Cumhur İttifakı’nın resmî ittifak modeli korunurken, muhalefetin ittifak dışındaki esnek seçim işbirliği seçeneklerinin sınırlandırılabileceği değerlendiriliyor.
Söz konusu başlıklar henüz resmî bir kanun teklifine dönüşmüş değil. Hangi seçeneklerin Meclis gündemine taşınacağı ve düzenlemenin kapsamının ne olacağı netleşmiş değil.