Kamu Denetçiliği Kurumu, özel bir hastanede bel fıtığı ameliyatı olan hastadan mevzuata aykırı biçimde fazla ücret alındığına hükmetti. Hastanın toplam 73 bin lira ödediği işlemde, 34 bin 638 liralık kısmın kurallara aykırı tahsil edildiği tespit edildi. KDK, bu tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iade edilmesini istedi. Kararda, alınan yüksek ücretin sağlık hakkına “ölçüsüz müdahale” anlamına geldiği vurgulandı. KDK kararları bağlayıcı mahkeme hükmü değil; tavsiye niteliğinde. Fakat idare bunlara karşı 30 gün içinde gerekçeli cevap vermek zorunda.
Kamu Denetçiliği Kurumu, özel hastanelerde alınan ilave ücretlere ilişkin dikkat çeken bir karara imza attı. Rejimin haber ajansı AA’da yer alan habere göre bel fıtığı ameliyatı için özel bir hastaneye başvuran hasta, tetkikler hariç toplam 73 bin lira ödeme yaptı. Daha sonra e-Devlet üzerinden yaptığı kontrolde, ameliyat kapsamında 19 bin 180 liranın SGK tarafından karşılandığını gördü ve kendisinden alınan ücretin yasal sınırları aşıp aşmadığının incelenmesini istedi.
Başvuru üzerine inceleme başlatan KDK, hem hastaneden hem de SGK’den görüş aldı. Hastane, hastanın özel sağlık hizmetini kendi isteğiyle tercih ettiğini ve ücret farkını kabul ettiğini savundu. SGK ise Sağlık Uygulama Tebliği’ne göre özel hastanelerin, kurumun ödediği tutarın en fazla iki katı kadar (19 bin 180 lira) ilave ücret talep edebileceğini hatırlattı.
Yapılan hesaplama sonunda, hastadan tahsil edilen 34 bin 638 liranın mevzuata aykırı olduğu belirlendi. Buna rağmen hastane ile yapılan sözleşmede açık bir cezai yaptırım hükmü bulunmadığı için idari para cezası uygulanamadı. Dosyada asıl dikkat çeken nokta da bu oldu: Fazla ücretin hukuka aykırı olduğu tespit edildi, ancak mevcut sözleşme yapısı nedeniyle doğrudan cezalandırma yoluna gidilemedi.
KDK, hastayı haklı bularak fazla alınan ücretin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iade edilmesi yönünde tavsiye kararı verdi. Kurum ayrıca SGK’ye de çağrıda bulunarak, özel hastanelerle yapılan sözleşmelere daha güçlü denetim ve yaptırım hükümleri eklenmesini önerdi. Kararda, hastadan alınan yüksek ücretin yalnızca mali bir anlaşmazlık olmadığı, aynı zamanda sağlık hakkına ölçüsüz müdahale anlamına geldiği vurgulandı.
Karar neden önemli?
Bu karar, özel hastanelerin hastalardan sınırsız ücret talep edemeyeceğini ve SGK’nin karşıladığı işlemlerde yasal üst sınır bulunduğunu açık biçimde ortaya koyuyor. Aynı zamanda, fazla ücretin tespit edilmesine rağmen yaptırım eksikliği yaşanması, denetim sistemindeki boşluğa da işaret ediyor. KDK, bu kararıyla özel hastanenin fazla aldığı ücretin faiziyle iade edilmesini isterken, mevcut sözleşme ve denetim yapısının güçlendirilmesi gerektiğini de açıkça ortaya koymuş oldu.
KDK’nin “faiziyle iade” kararı, tek başına haciz ya da zorla tahsil sonucunu doğurmuyor. Ama hasta için çok güçlü bir dayanak oluşturuyor. Hastane ödeme yapmazsa bu karar, sonraki başvurularda ve olası davada önemli bir destek belgesi olacak. KDK kararında SGK’ye ve ilgili kuruma yöneltilen tavsiyeler de aynı mantıkla işliyor; hukuken zorlayıcı değil, ama yok sayılması da maliyetsiz değil.