SEVİNÇ ÖZARSLAN – TR724
Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) tarafından 2017 yılında Kazakistan’dan yasa dışı yollarla kaçırılarak Ankara’ya getirilen öğretmen Zabit Kişi ile yargılandığı Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesinin Başkanı Nedim Özbey arasında geçen dikkat çekici bir diyalog, sekiz yıl sonra ortaya çıktı.
Kişi’nin TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonuna gönderdiği 24 sayfalık mektuba göre söz konusu diyalog, 1 Şubat 2018’de Kişi’nin tutuklanmadan hemen önce mahkemeye çıkarıldığı sırada yaşandı. Mahkeme Başkanı Özbey’in, “Tutuklanmanı mı talep ediyorsun, tahliyeni mi?” diye sorduğu Kişi, serbest bırakılması hâlinde yeniden kaçırılarak işkenceye maruz bırakılacağı korkusuyla şu cevabı verdi: “Tutuklanmamı talep ediyorum Hâkim Bey. Serbest kalmak istemiyorum. Can güvenliğim yok. Faili meçhul olmak istemiyorum.”
Dışarının kendisi için cezaevinden daha güvenli olmadığını belirten Kişi, bu sözlerinin mahkeme tutanağına geçirilmediğini, daha sonra verdiği bir dilekçeyle kayda alınmasını talep ettiğini anlattı. Kişi, duruşmanın ardından tutuklanarak Kocaeli 2 No’lu F Tipi Ceza İnfaz Kurumuna gönderildi.
Zabit Kişi, 24 Haziran 2026 tarihli mektubunda, 2018’den bu yana sürdürdüğü hukuk mücadelesini ayrıntılarıyla anlattı; yaptığı başvuruları ve yaşananları kronolojik bir tablo hâlinde TBMM’ye sundu. Aradan sekiz yılı aşkın süre geçmesine rağmen TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunun ifadesine başvurmadığını ve yaşadıklarının aydınlatılması için herhangi bir girişimde bulunmadığını da vurguladı.
TBMM’de milletvekilleri Ömer Faruk Gergerlioğlu ve Sezgin Tanrıkulu dışında kimsenin sesini duymadığını ifade eden Kişi, “TBMM İnsan Hakları Komisyonu’na zaman aşımı olmayan, insan onuru ile bağdaşmayan kötü muamele/işkence ile ilgili 8 yıl 9 ay 19 gündür devam eden süreci özetleyen ve görüşme talebimi bildiren 24 sayfadan oluşan dilekçemi gönderdim. İHİK tarafından verilecek cevabın değişmeyeceğini bilmekteyim.” ifadelerini kullandı.
“İŞKENCEYE SIFIR TOLERANS DİYENLER İFADEME BİLE BAŞVURMADI”
Zabit Kişi, mektubuna şu sözlerle başladı:
“Sayın Vekillerim, 26 Haziran İşkenceye Karşı Mücadele Günü.
Adalet aranacak yegâne yer yargıdır. Yargı, insan onurunu ve hukuku korur. Adaletin terazisi kimsenin makamına, unvanına ve servetine göre tartmamalıdır. Benim suçum, gerçeğin peşinde olmaktır. Uzun hak mücadelesi sürecinde gördüm ki kamu gücünü kullanan ve her şeyin üzerini örtmeye çalışanlar var. Vicdanlı insanlar haricinde herkes gözünü yumuyor, önüne bakıyor. İşkenceyle ilgili süslü cümleler söylemeye gelince herkes, ‘İşkence insanlığa karşı suçtur.’ diyor. ‘İşkenceye sıfır tolerans’ diyen kamu kurumları, işkencenin ortaya çıkarılması için 8 yıl 2 ay 19 gündür ifademe dahi başvurmamıştır. İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu da 8 yıl 2 ay 19 gündür ifademe başvurmamıştır. Yazımın devamında uzun ve yorucu hukuk mücadelemi bulacaksınız. Adaletin tecelli edeceğine inanıyorum.”
“DIŞARISI BENİM İÇİN CEZAEVİNDEN DAHA GÜVENLİ DEĞİLDİ”
Kişi, 2018 yılında mahkemeye çıkarıldığında, can güvenliğinden endişe ettiği için tahliye edilmek yerine tutuklanmayı talep ettiğini şöyle anlattı:
“1 Şubat 2018 tarihinde Kocaeli Emniyetine getirildim. 2 Şubat 2018 tarihinde Kocaeli Adliyesinde bulunan 5. Ağır Ceza Mahkemesine çıkarıldım. Kocaeli Adliyesi içerisinde bulunan 5. Ağır Ceza Mahkemesi haricinde, Kocaeli’nin Kandıra ilçesindeki cezaevi yerleşkesi içerisinde yargılama yapan ikinci bir 5. Ağır Ceza Mahkemesi mevcuttu. Her iki mahkeme de aynı anda farklı davalara bakmaktaydı. Cezaevi kampüsü içerisindeki 5. Ağır Ceza Mahkemesi, 15 Temmuz 2016 tarihinden sonra özel kurulmuş ve iki yıla yakın süreyle yargılama yapmaya devam etmiştir. Mahkeme Başkanı Nedim Özbey’in ‘Tutuklanmanı mı talep ediyorsun, tahliyeni mi?’ sorusuna, ‘Tutuklanmamı talep ediyorum Hâkim Bey.’ şeklinde cevap verdim.
Beyanım kayda geçirilmedi. Bilahare dilekçeyle kayda geçirilmesini talep ettim. İddianame tarafıma tebliğ edildi. Yaşatılanlar beni endişelendirmişti; faili meçhul olmak istemiyordum. Dışarısı benim için cezaevinden daha güvenli değildi. Tutuklanarak Kocaeli 2 No.lu F Tipi Ceza İnfaz Kurumuna konuldum.”
“İFADELERİMİN BİR KISMI KAYDA GEÇİRİLMEDİ”
Kişi, 110 gün boyunca maruz kaldığını belirttiği işkence ve kötü muameleyi mahkemede anlatmaya çalıştığını, ancak ifadelerinin bir bölümünün tutanağa geçirilmediğini belirtti:
“3 Nisan 2018 tarihinde Kandıra Ceza İnfaz Kurumları yerleşkesi içerisinde bulunan Kocaeli 5. Ağır Ceza Mahkemesine çıkarıldım. İfademde, 30 Eylül 2017 ile 18 Ocak 2018 tarihleri arasında 110 gün boyunca maruz kaldığım, insan onuruyla bağdaşmayan insanlık dışı kötü muameleyi anlattım. Mahkeme başkanı tarafından zaman zaman sözüm kesilse de fırsat buldukça kötü muameleyi anlatarak can güvenliğimin olmadığını, serbest kalmak istemediğimi ve faili meçhul olmak istemediğimi belirttim. Müdafim de illegal getirilişime değinmiştir. İfadelerimin bir kısmı kayda geçirilmemiş, bir kısmı ise yanlış yazılmıştır.”
MAHKEME RESEN SORUŞTURMA BAŞLATMADI
Kişi, işkence ve kötü muamele iddialarını mahkemede dile getirmesine rağmen herhangi bir işlem başlatılmadığını kaydetti:
“Mahkeme, yetkisi olmasına rağmen kötü muamele ve işkenceyle ilgili resen işlem başlatmamıştır. Kötü muamele ve işkencenin mahkemede kayıt altına alınmasını istediğim için ayrıca suç duyurusunda bulunmadım. Yaşadıklarımı anlatmam hâlinde daha kötü muamelelere maruz bırakılacağıma ilişkin tehdit edilmiştim. 5 Nisan 2018 tarihinde TBMM’ye, BİMER’e ve Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulundum.”
NE OLMUŞTU?
Kazakistan’daki Türk okullarında öğretmen olarak görev yapan Zabit Kişi, 15 Temmuz’dan sonra Milli İstihbarat Teşkilatı’na (MİT) tarafından yasadışı yollarla kaçırılarak 30 Eylül 2017’de Türkiye’ye getirildi. Mahkemelerde yaptığı savunmalara göre Kişi, 30 Eylül 2017 ile 18 Ocak 2018 tarihleri arasında yaklaşık 110 gün boyunca, sivil uçuşlara kapalı olan askeri havalimanı Etimesgut Havalimanı bölgesinde kayıt dışı şekilde tutuldu ve 3 metrekarelik bir konteynır hücresinde ağır işkencelere maruz kaldı. Kişi, gördüğü işkencelerden birkaçını “Elektrik verildi, kaba cisimle tecavüz girişiminde bulunuldu, kaburga kemiğim çatladı, ayak parmaklarım ezildi” cümleleriyle ifade etti. 8 Ocak 2018’de elleri ters kelepçeli, gözleri bağlı, kafasına çuval geçirilmiş bir vaziyette Ankara Emniyet TEM Şube’ye teslim edilen Kişi, Gülen cemaatine üye olduğu iddiasıyla yargılandı ve 2019’da 13 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı. Zabit Kişi, halen Kocaeli 2 Nolu F Tipi Cezaevinde tutuklu bulunuyor.
Tutuklandıktan sonra çok sayıda ilaç kullanan, yaralarının iyileşmesi, elleri ve ayaklarındaki his kaybının çözülmesi uzun zaman alan Kişi, yaşadığı tüm işkenceleri detaylı bir dilekçe haline getirerek suç duyurusunda bulundu. Tüm başvuruları reddedilen Zabit Kişi’ hakkında Anayasa Mahkemesi, 25 Mart 2025’te ihlal kararı verdi ve dosyanın yeniden açılması için Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına gönderdi. Ancak Ankara CBS’lığı ikinci kez ‘kovuşturmaya gerek yoktur’ kararı verdi. Karara itiraz eden Kişi’yi Ankara 11. Sulh Ceza Hâkimliği bu kez haklı buldu ve etkili soruşturma yürütülmesi gerektiğini belirterek Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın kararını kaldırdı. Zabit Kişi’nin cezaevinden tek başına sürdürdüğü adalet mücadelesi devam ediyor.