Ermenistan, parlamento seçimleri için bugün sandık başına gidiyor. Rusya’nın müdahale iddiaları ve tehditlerinin gölgesinde geçen seçimler, AB yanlısı Başbakan Nikol Paşinyan ile Rusya yanlısı muhalefeti karşı karşıya getiriyor. Azerbaycan ile yürütülen barış çabaları ve Türkiye ile normelleşme de seçimlerin ana gündem maddeleri arasında yer alıyor.
Seçimler, Paşinyan’ın 2018 yılındaki sokak devrimiyle iktidara gelmesinden bu yana ülkede yaşanan yıllar süren çalkantılı dönemin ardından gerçekleştiriliyor. 51 yaşındaki Paşinyan, bu seçimi Azerbaycan ile kalıcı bir barış ya da savaşa geri dönüş arasında bir tercih olarak nitelendirdi. Başbakan, Karabağ çatışması sırasında Ermenistan’a yardım etmeyen Moskova’ya olan bağımlılığı da azaltmaya çalışıyor. Rusya liderliğindeki askeri ittifaka katılımını donduran Paşinyan, Avrupa Birliği ve ABD ile ilişkileri derinleştirerek Ermenistan’ı olası bir AB üyeliği yoluna soktu.
ABD Başkanı Donald Trump, “büyük dostu ve lider” olarak tanımladığı Paşinyan’a yeniden seçilmesi için “TAM DESTEK” sunarken; Moskova ise bir müttefikini daha kaybetme ihtimaline karşı oldukça öfkeli. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise mayıs ayında imalı bir açıklama yaparak, “Bugün Ukrayna’da neler olduğunu hepimiz görüyoruz… Her şey nasıl başladı? Ukrayna’nın AB’ye katılma girişimiyle” ifadelerini kullanmıştı.
Kremlin, seçim sonuçlarını etkilemeye çalışmakla suçlanıyor. Seçimlerden önceki haftalarda Rusya, Ermenistan’dan yapılan bazı ürünlerin ithalatını yasaklamıştı; bu hamle ülkeye yönelik ekonomik baskıyı artırma girişimi olarak yorumlandı. Erivan’da oyunu kullandıktan sonra gazetecilere açıklamalarda bulunan Paşinyan, “Halkın seçimlerde vereceği her türlü kararı kabul edeceğiz” dedi. Seçim sonrasında Ermenistan’ın dengeli bir dış politika izleyeceğini belirten Başbakan, Rusya ile Batı arasında bir seçim yapmanın söz konusu olmadığını savundu.
AB mi Rusya mı?
Paşinyan seçmenlere, anketlerde önde giden Sivil Sözleşme Partisi’nin güçlü bir çoğunluk elde edememesi halinde Ermenistan’ın birkaç ay içinde Azerbaycan ile yıkıcı bir savaşla karşı karşıya kalabileceğini iddia etti. Rakipleri ise bu söylemin korku tellallığı olduğunu savunuyor. Paşinyan’ın partisinin, Azerbaycan’ın nihai bir barış antlaşması için şart koştuğu anayasa değişikliklerini gerçekleştirmek adına parlamentoda gereken üçte ikilik çoğunluğu elde edip edemeyeceği belirsizliğini koruyor.
Kamuoyu yoklamalarında ikinci sırada yer alan Güçlü Ermenistan Partisi’nin lideri, Rusya vatandaşılığı da olan Ermeni milyarder iş insanı Samvel Karapetyan, Ermenistan’ı yeniden Rusya’nın yörüngesine sokacağı iddialarını reddetti ancak Paşinyan’ın Batı’ya doğru “sorumsuz bir acelecilik” içinde olduğu uyarısında bulundu.
Karapetyan, “Rusya bizim stratejik ortağımız ve birincil ekonomik ortağımız olmuştur ve öyle kalacaktır” dedi. Karapetyan, darbe planlama suçlamasıyla geçen yıldan beri ev hapsinde bulunuyor ancak kendisi bu suçlamaları siyasi amaçlı diyerek reddediyor.
Paşinyan muhalifleri, geçen yıl ağustos ayında imzalanan ve ABD’nin arabuluculuk ettiği anlaşmada başbakanın Azerbaycan’a çok fazla taviz verdiğini savunuyor. Başbakan ayrıca, son yıllarda birçok muhalifinin hapse girmesi nedeniyle otoriterleşmekle de suçlanıyor. Hükümet ise bu adımları savunarak, tutuklanan kişilerin darbe kışkırtıcılığı yapmaya çalıştığını iddia ediyor.
Anketler Batı diyor
Kamuoyu yoklamaları, Paşinyan ve partisinin %32’ye varan bir destekle yarışı açık ara önde götürdüğünü, Güçlü Ermenistan Partisi’nin ise %11’de kaldığını gösteriyor. Ermenistan’da pazar günü başlayan parlamento seçimlerinde ilk veriler de hükümetin izlediği politikaya yönelik Rusya’dan gelen sert tepkilere rağmen, ülkenin AB yanlısı rotasının pekişeceğine işaret ediyor.
Bu sandık sonuçlarının kesinleşmesi halinde tek başına hükümet kuramayacak olsa da Paşinyan’ın 2018’de iktidara gelişinden bu yana Ermenistan’ı Batı’ya yakınlaştırma yönündeki adımlarının halktan destek bulduğuna işaret ediyor. Bu seçim, aynı zamanda Paşinyan’ın Azerbaycan ile yürüttüğü barış çabaları için bir referandum niteliği taşıyor.