Birleşmiş Milletler’in Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, İsrail’e askeri malzeme taşıdığı öne sürülen bir geminin Türkiye’de demirlemesine dikkat çekerek, Ankara’ya bu gemiyi durdurma çağrısı yaptı. Albanese, bu ticaretin, İsrail’in Gazze’de işlediği “soykırım” suçuna ortaklık anlamına geleceğini vurguladı.
Gazze’ye yönelik saldırılar sekizinci ayına girerken, İsrail’in yardım taşıyan gemilere el koyduğu ve sivilleri alıkoyduğu bildiriliyor. Albanese, geçtiğimiz günlerde yaşanan bir olaya dikkat çekerek, “İsrail Madleen adlı gemiyi kaçırdı, bebek maması taşıyan sivilleri alıkoydu. Bu, Gazze’de dayatılan açlığın bir parçası” dedi.
BM raportörü, bu açıklamasının hemen ardından, Türkiye bağlantılı bir gelişmeye dikkat çekti. Bağımsız araştırma kolektifi The Ditch tarafından paylaşılan bilgilere göre, şu anda Türkiye limanlarından birinde demirlemiş olan VELA adlı gemi, İsrail Askeri Endüstrisi’ne (IMI) ait çelik taşıyor. Francesca Albanese, “soykırım devam ederken bu tür bir sevkiyatın kabul edilemez olduğunu” belirtti ve Türk yetkililere, iddiaları derhal soruşturma ve eğer doğrulanırsa sevkiyatı engelleme çağrısında bulundu.
“Devletlerin suça ortak olmaktan kaçınma yükümlülüğü var”
Albanese, yaptığı açıklamada uluslararası hukuka da atıf yaptı: “İsrail’in işlediği suçlara – kuşatma, yardımı kriminalize etme ve soykırım dahil – karşı çıkmak ve bunları durdurmak için, devletlerin hukuki yükümlülüklerini yerine getirerek bu suça ortaklık anlamına gelecek ticareti, diplomasiyi, akademik işbirliğini sona erdirmesi gerekiyor.”
BM raportörünün açıklaması, son dönemde Türk limanları üzerinden İsrail’e yapılan sevkiyatları belgeleyen gazeteci Metin Cihan’ın paylaşımlarıyla da örtüşüyor. Cihan’ın sosyal medyada yayımladığı bilgiler, Türkiye’den İsrail’e giden gemilerde askeri malzeme niteliği taşıyabilecek yüklerin bulunduğunu gösteriyor. Bu iddialar, kamuoyunda tepkilere neden olmuş, Türkiye’nin “ticareti durdurduk” söylemlerinin aksine fiilen ilişkilerin sürdüğü tartışmalarını alevlendirmişti.
Ankara’nın sessizliği sürüyor
Francesca Albanese’nin çağrısına rağmen, Türk yetkililerden şu ana kadar herhangi bir resmi açıklama yapılmadı. Kamuoyunda ise hükümetin Gazze konusunda söylem ve eylem arasında ciddi bir tutarsızlık sergilediğine dair eleştiriler artıyor.
Geçtiğimiz haftalarda Ticaret Bakanlığı, İsrail’e yönelik bazı ürün gruplarında ihracatın durdurulduğunu açıklamıştı. Ancak Metin Cihan’ın ifşaları, bu kısıtlamaların hem geçici hem de sınırlı olduğunu gösterdi. Cihan, özellikle savunma sanayine dolaylı hizmet eden ürünlerin ihracatına devam edildiğini, Türkiye limanlarından kalkan çok sayıda geminin İsrail limanlarına ulaştığını ortaya koymuştu.