Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Kurban Bayramı’nın ilk günü kurban kesimi sırasında 13 bin 513 kişinin hastanelik olduğunu belirtti.
Bakan Memişoğlu sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ‘‘Kurban Bayramı’nın ilk gününde, kurban kesimi esnasında yaşanan yaralanmalar nedeniyle sağlık tesislerimize toplam 13.513 kişi başvurmuştur. Süreç boyunca vatandaşlarımızı daha dikkatli olmaya davet ediyor; yaralanan kardeşlerimize acil şifalar diliyorum. Bayram mesaisinde fedakârca görev yapan tüm sağlık çalışanlarımıza yürekten teşekkür ediyorum.’’ ifadelerini kullandı.
Bunların hastaneye gitmeyenleri de vardır…
Soru: Adı “Lombrosso muydu neydi, bir İtalyan hukukçu, insan tipleriyle suçlar/suçlular arasında bir korelasyon kurmaya kalkmıştı. Acaba, Kurban Bayramlarında ellerini kesenlerin tipleri de birbirlerine benziyor mu?”
Cevap: Bahsettiğiniz kişi büyük ihtimalle Cesare Lombroso. 19. yüzyılda suçluluğun biyolojik ve fiziksel özelliklerle bağlantılı olduğunu savunan “kriminal antropoloji” yaklaşımını geliştirmişti. Kafatası yapısı, yüz şekli, kulak, çene vb. özelliklerden “doğuştan suçlu” tipi çıkarmaya çalışıyordu. Ancak bu yaklaşım bugün büyük ölçüde bilim dışı ve indirgemeci kabul edilir.
Kurban Bayramı’nda kendini yaralayan insanlar konusunda ise fiziksel “tip”ten çok bazı ortak davranışsal ve sosyolojik örüntülerden söz edilebilir. Mesela:
* Hayatında yılda bir kez bıçak kullanan, * Kasaplık pratiği olmayan, * “Ben yaparım” özgüveni yüksek ama teknik bilgisi düşük, * Kalabalık ve telaşlı ortamda çalışan, * Eldiven, sabitleme, doğru kesim açısı gibi güvenlik tedbirlerini önemsemeyen, * Özellikle ilk kez kurban kesen kişiler daha yüksek risk grubunda olur.
Yani burada Lombroso’nun düşündüğü gibi yüz tipi, beden tipi veya “insan tipi” değil; daha çok: “deneyim”, “kültürel erkeklik baskısı (“elin hamuruyla olmaz” tarzı meydan okumalar)”, “acelecilik”, “risk algısı”, “hijyen ve “güvenlik alışkanlıkları” belirleyici oluyor.
Hatta Almanya’daki iş güvenliği literatüründe de “kaza profili” diye bir şey vardır; ama bu fiziksel tipe değil, davranış kalıplarına dayanır. Kurban Bayramı’ndaki “acemi kasap” vakaları da biraz buna benzer bir fenomen sayılabilir.