ABD’nin İran hedeflerine yönelik askeri operasyonları Pazartesi günü ikinci gününe girdi. Hürmüz Boğazı’nın statüsü üzerinden alevlenen çatışmalar, bölgedeki kırılgan geçici anlaşmayı tehlikeye atarken küresel petrol fiyatlarının da sert bir şekilde yükselmesine neden oluyor.
Bölgedeki son gelişmeler şu şekilde:
İran Devrim Muhafızları Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt’i vurdu
İran devlet medyasının haberine göre Devrim Muhafızları; Ürdün, Bahreyn ve Kuveyt’teki ABD askeri hedefleri ile üslerini vurduklarını duyurdu. Pazartesi günü Bahreyn’de hava saldırısı sirenleri çalarken, Kuveyt ordusu kuvvetlerinin “düşman hava hedeflerini” engellediğini açıkladı. Ürdün ordusu ise İran’a ait dört füzeyi havada imha ettiğini bildirdi.
ABD vurdu, petrol fiyatları fırladı
ABD’nin İran’a yönelik geniş çaplı hava saldırısı başlatması ve Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatacağını ilan etmesinin ardından, Tokyo borsasında petrol fiyatları güne keskin bir yükselişle başladı.
İran: “Güneybatıdaki saldırılarda bir şehit var”
İran resmi haber ajansı IRNA, sabah düzenlenen operasyonlara ilişkin paylaştığı haberde, “Amerikan düşmanının Pazartesi sabahı gerçekleştirdiği saldırının ardından bir kişi şehit olmuş, dört kişi ise yaralanmıştır,” bilgisini geçti.
ABD yeni dalga saldırıları tamamladı
Washington’da açıklama yapan ABD ordusu, Pazar günü İran’a yönelik yeni bir saldırı dalgasını tamamladıklarını duyurdu. Operasyonun, İran’ın hayati öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğine saldırmasını engellemek amacıyla yapıldığı belirtildi. CENTCOM’un X üzerinden yaptığı açıklamada, “Kuvvetlerimiz; İran askeri hava savunma sistemlerini, kıyı radar sahalarını, füze ve İHA unsurları ile küçük botları vurmuştur” denildi.
İran’dan sert tepki: “Diplomasiyi baltaladılar”
İran Dışişleri Bakanlığı, ABD’nin topraklarına yönelik son saldırılarını kınayarak, bu adımların son birkaç aydır yürütülen tüm diplomatik çabaları “boşa çıkardığını” savundu. Yapılan açıklamada, “ABD rejimi, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda gerekli düzenlemeleri uygulama sürecine açıkça müdahale ederek, boğazda güvensizliğin geri dönmesine ve uluslararası ticari taşımacılığın aksamasına neden olmuştur” ifadeleri kullanıldı.
BM Genel Sekreteri’nden çatışmayı durdurma çağrısı
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Pazar günü ABD ve İran’a çağrıda bulunarak, yeniden patlak veren çatışmaları derhal durdurmalarını istedi.
Kuveyt sınır karakolları hedef alındı
Kuvvet Savunma Bakanlığı, saldırının kaynağını belirtmeden, üç sınır karakolu ile açık denizde bulunan bir petrol platformunun saldırıya uğradığını açıkladı.
Can kayıpları artıyor
İran devlet medyası, Pazar günü Körfez kıyısındaki güney eyaleti Hürmüzgan’da düzenlenen saldırılarda bir telekomünikasyon şirketi çalışanının hayatını kaybettiğini, iki kişinin de yaralandığını duyurdu. Mehr ve Tasnim haber ajansları ise gece düzenlenen operasyonlarda güneydeki Cask limanında bir İran deniz teğmeninin öldüğünü bildirmişti.
Keşm Adası’na füze yağdı
Devlet medyasının haberine göre, İran’ın Körfez’deki Keşm Adası’na 10’dan fazla füze düştü. Hedeflerin askeri noktalar olduğu ve herhangi bir can kaybı yaşanmadığı belirtildi.
Trump: “İran’ı çok sert vurduk”
ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü CNN’e telefonla verdiği demeçte, Cumartesi günü iki ülkenin “bir anlaşmaya” çok yaklaştığını iddia etti. Trump, “Her şeyden vazgeçiyorlardı ve sonra aniden, bundan iki saat sonra bir gemiyi dronla vurdular. Bu insanlarda, bu yönetimde kesinlikle bir sorun var” dedi.
ABD: “Hürmüz’de trafik akmaya devam ediyor”
İran’ın su yolunu kapattığı yönündeki iddialarına rağmen ABD ordusu, Pazar günü Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin “akmaya devam ettiğini” yineledi. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), X üzerinden yaptığı paylaşımda, “ABD kuvvetleri bölgede konumlanmıştır ve trafiğin açık kalmasını sağlamaya hazırdır” açıklamasında bulundu.
Umman, İran Büyükelçisi’ni çağırdı
Umman resmi medyası, ülke topraklarını hedef alan saldırının ardından İran Büyükelçisi’ne resmi bir protesto notası verildiğini duyurdu. Sultanlığın, Tahran’ı kendi topraklarını hedef almakla açıkça suçlaması nadir görülen bir diplomatik hamle olarak yorumlandı. Saldırının, Umman’ın Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik konularını görüşmek üzere İran Dışişleri Bakanı’nı ağırlamasından sadece bir gün sonra gerçekleşmesi dikkat çekti.
Katar: “Tehlikeli bir tırmanış”
Saldırılarda üç vatandaşının yaralandığını açıklayan Katar, İran’ın kendisine ve komşularına yönelik saldırılarını kınayarak, bu bombardımanı “tehlikeli bir tırmanış” olarak nitelendirdi.
“Hürmüz Boğazı atom bombalarından daha önemli”
İran’ın dini liderinin bir danışmanı, Hürmüz Boğazı’nın “onlarca atom bombasından” daha önemli olduğunu söyledi. ISNA haber ajansının aktardığına göre Muhsin Rızai, “Bu stratejik geçiş noktası onlarca atom bombasından daha önemlidir ve İran İslam Cumhuriyeti burayı koruyacaktır” dedi.
Hintli denizci hâlâ kayıp
Umman, Pazar günü erken saatlerde kıyılarında vurulan ve mürettebatı gemiyi terk etmeye zorlayan ticari bir gemiden 23 mürettebatın kurtarıldığını açıkladı. Hindistan ise Kıbrıs bandıralı GFS Galaxy gemisine düzenlenen ve ABD’nin İran’ı sorumlu tuttuğu saldırının ardından bir vatandaşının hâlâ kayıp olduğunu bildirdi.
İran: “Sadece uyarı ateşi açtık”
İran Devrim Muhafızları, onaylanmış bir rotayı kullanma yönündeki mükerrer talimatları görmezden geldiği gerekçesiyle Hürmüz Boğazı’nda bir gemiyi vurarak durdurduklarını belirtmiş ve açılan ateşi “uyarı ateşi” olarak nitelendirmişti. ABD Merkez Komutanlığı ise geminin motor dairesinde meydana gelen yangın ve hasar nedeniyle hareket kabiliyetini kaybettiğini duyurdu.
Pakistan’dan “sağduyu” çağrısı
Pakistan Dışişleri Bakanlığı, ülkenin en üst düzey diplomatının Pazar günü İranlı mevkidaşı ile yaptığı telefon görüşmesinde gerilimin düşürülmesi çağrısında bulunduğunu ve tüm tarafları “sağduyulu davranmaya” davet ettiğini bildirdi.