TÜRKMEN TERZİ | JOHANNESBURG TR724
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky, Güney Afrika’ya yaptığı tarihi ziyareti, Kiev’e yönelik büyük çaplı bir Rus füze saldırısının ardından ani bir kararla yarıda kesmek zorunda kaldı. Zelensky, saldırıda hayatını kaybeden dokuz kişinin yasını tutmak üzere ülkesine dönme kararı aldı.
Zelensky ile idari başkent Pretoria’daki Birlik Binası’nda basının karşısına çıkan Ramaphosa, Ukrayna liderinin ülkesinden erken ayrılması karşısında üzüntüsünü dile getirdi ve sivil kayıplardan endişe ettiklerini dile getirdi.
Zelensky, Perşembe sabahı erken saatlerde Güney Afrika’nın Johannesburg kenti yakınlarındaki Lanseria Havalimanı’na indi. Bu ziyaret, bir Ukrayna devlet başkanının 33 yılın ardından Güney Afrika’ya yaptığı ilk resmi ziyaret olarak tarihe geçti.
Ukrayna lideri, ülkede bir gün geçirmeyi ve yerel Ukraynalı toplulukla buluşmayı, ayrıca Afrika ülkelerinden siyasi, sivil toplum ve öğrenci temsilcileriyle bir dizi görüşme yapmayı planlıyordu. Pretoria Üniversitesi’nde bir konuşma yapması ve Özgürlük Parkı’nı ziyaret etmesi de programda yer alıyordu.
Ancak Zelensky’nin planları, Kiev’den gelen haberlerle değişti. Zelensky, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Bu ziyaretin bir kısmını iptal ediyorum ve Güney Afrika Devlet Başkanı ile yapacağım görüşmenin hemen ardından Ukrayna’ya dönüyorum.” Ukrayna lideri Devlet başkanı, diğer görüşmelerde kendisini Dışişleri Bakanı’nın temsil edeceğini belirtti.
Zelensky aynı paylaşımda, Güney Afrika’nın şu anki G20 Dönem Başkanlığı’nı yürüttüğüne dikkat çekerek, Ramaphosa’ya Ukrayna’daki son durumu aktaracağını belirterek, şöyle devam etti:
“Saldırılar derhal ve koşulsuz bir şekilde durdurulmalı. Küresel diplomatik baskının artırılmasına ihtiyacımız var. Ayrıca, insani konularda , esirlerimizin ve Rusya tarafından kaçırılan çocuklarımızın iadesi konusunda, desteğe ihtiyacımız var.”
Zelensky, ABD’nin önerisiyle Ukrayna’nın 44 gün önce tam bir ateşkesi kabul ettiğini ve saldırıları durdurduğunu da hatırlattı. Ancak bu 44 gün boyunca Rusya’nın saldırılarını sürdürdüğünü, Ukraynalıları öldürdüğünü ve uluslararası baskıdan kaçmaya devam ettiğini ifade etti.
Trump görüşme öncesinde Ramaphosa’yı aradı
Ramaphosa, X hesabından yaptığı açıklamada, “Dün Başkan Donald Trump ile Ukrayna’daki barış sürecini görüşme fırsatım oldu. Savaşın daha fazla can kaybı ve yıkıma yol açmadan en kısa sürede sona erdirilmesi gerektiği konusunda hemfikiriz,” ifadelerini kullandı.
Güney Afrika lideri, “Başkan Trump ile bu konuyu ve Güney Afrika ile Amerika Birleşik Devletleri arasındaki ilişkilerle ilgili çeşitli meseleleri ele almak üzere yakında bir araya gelme konusunda da anlaştık. İki ülke arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesi gerekliliği üzerinde durduk.” dedi.
Ramaphosa konuşmasında şu konulara değindi, “Ukrayna’nın, özellikle de Sayın Zelensky’nin Afrika kıtasıyla ilişkileri geliştirme yönünde attığı önemli adımları takdir ediyoruz. Batı ve Doğu Afrika’daki gıda sıkıntısı yaşanan bölgelere tahıl desteği sağlanması, tarım iş birliğinin genişletilmesi ve Kenya’daki Mombasa Limanı’nda tahıl merkezi açılması bu çabaların somut örnekleridir. Bu gelişmeler, Haziran 2023’te Kiev’de gerçekleştirdiğimiz görüşmelerin doğrudan sonuçlarıdır.”
Ramaphosa şöyle devam etti: “Tarım, ticaret, eğitim, altyapı ve sosyal etkileşimler gibi alanlarda iş birliği fırsatlarını da ele aldık. Bakanlarımız, tarım ve tarım sanayii dahil olmak üzere, iki ülke arasındaki ticaret ve yatırım fırsatlarının güçlendirilmesi konularında görüşmelerde bulundu.”
“Özgürlük mücadelemiz sırasında Ukrayna’dan aldığımız desteği büyük bir takdirle anıyoruz. Sürgündeki birçok Güney Afrikalı’nın Ukrayna’da eğitim ve askerî eğitim aldığını hatırlıyoruz” diyen Güney Afrika lideri, Trump’tan önce hafta başında da, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir telefon görüşmesi yaptığını, Rusya-Ukrayna savaşının barışçıl yollarla çözülmesi yönünde elinden geleni yapacağını ifade etti.