Hatay Havalimanı, ÇED olumsuz raporları ve uzman uyarılarına rağmen Amik Gölü kurutularak inşa edildi; 2012 ve 2019’da iki kez su baskını yaşadı. 6 Şubat 2023 depremlerinde pistin ortadan ikiye bölünmesiyle havalimanı kullanılamaz hale geldi ve arama-kurtarma ekipleri kritik ilk saatlerde burayı kullanamadı. Terminal, pist, apron ve taksi yollarının onarımı için 2023-2025 döneminde toplam 14 milyar TL harcandı; buna rağmen tesisin tamamen ayağa kaldırılamadığı belirtiliyor. Havalimanını deprem öncesi seviyeye getirmek için 2026’da 2 milyar TL daha harcanması öngörülüyor.
Peki bu tablo bize ne anlatıyor?
Uyarılar ve risk analizleri dikkate alınmadan, yanlış zeminde ve yanlış planla yapılan büyük kamu yatırımları hem işlevini en kritik anda kaybedebiliyor hem de sonradan “onarım/iyileştirme” adı altında defalarca kez yeniden finanse edilerek bütçeyi kalıcı biçimde tüketiyor. Yani sorun sadece “deprem vurdu” değil; yer seçimi, çevresel-etüt süreçleri, mühendislik standartları ve kamu ihale/denetim mekanizmalarının zayıflığı birleşince ortaya hem can güvenliğini etkileyen bir altyapı kırılganlığı hem de milyarlarca liralık tekrarlanan maliyet çıkıyor.
Hatay Havalimanı 2007 yılında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın başbakanlığı döneminde açıldı. Havalimanı ÇED olumsuz raporlarına ve uzmanların uyarılarına karşın Amik Gölü kurutularak inşa edildi. Akademisyenlerin ve Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın da itirazları arasında inşa edilen havalimanını 2012 ve 2019 yıllarında iki kere su bastı.
Uzmanların itirazlarının haklılığı, 6 Şubat 2023 tarihli depremlerde yaşanan tahribatın ağırlığıyla ortaya çıktı. İntaş İnşaat ve YDA’nın, Amik Ovası’nda kurutulan 2 bin dekar arazi üzerine inşa ettiği Hatay Havalimanı, 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan depremlerde kullanılamaz hale geldi. Depremlerde en az 22 bin kişinin hayatını kaybettiği Hatay’a yönlendirilen arama kurtarma ekiplerinin kritik önem taşıyan ilk saatlerde havalimanını kullanamaması, şehre müdahaleyi geciktirdi.
Depremde pisti, sarsıntının etkisiyle tam ortasından ikiye bölünen Hatay Havalimanı’nın onarımı için 2023-2025 döneminde kullanılan toplam kaynak açığa çıktı. Birgün’ün haberine göre Uyarıların yok sayılması nedeniyle depremde kullanılamaz hale gelen havalimanı için 2023, 2024 ve 2025 yıllarında toplam 14 milyar TL’lik kaynak kullanıldığı belirlendi.
Terminal binası ve pisti ile apron ve taksi yollarının onarımı için adeta bir servet harcanan Hatay Havalimanı’nın halen tam olarak ayağa kaldırılamadığı öğrenildi. Havalimanının, “Şubat 2023 depremi öncesindeki haline getirilmesi” için 2026 yılında 2 milyar TL daha harcanacağı belirtildi.
Amik Gölü’nün aynasında inşa edilen Hatay Havalimanı’na yönelik ilk tartışmalar 2005 yılında yaşandı. STK’lerin ve uzmanların tüm uyarılarının yanı sıra ÇED olumsuz raporu da verilen havalimanının inşasına 2005 yılının başında başlandı. Hatay İl Özel İdaresi Mali Hizmetler Müdürlüğü koordinesinde gerçekleştirilen inşa sürecinde İntaş İnşaat isimli şirket ile anlaşıldı. İnşa sürecinde İl Özel İdare’nin mali kaynakları yetersiz kalınca proje, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na devredildi. Yaklaşık 2 bin dekar alana kurgulanan Hatay Havalimanı’nın inşası, 9 Aralık 2007 tarihinde tamamlandı. Pistini İntaş İnşaat’ın yaptığı havalimanının terminal binası ise iktidara yakınlığı ile bilinen şirketlerden YDA’ya yaptırıldı.