ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bugün Paris’te Avrupalı ve Ukraynalı yetkililerle yaptığı temasların ardından, Ukrayna’da ateşkesin kısa vadede mümkün olmadığının anlaşılması halinde Washington’un barış girişimlerinden çekilebileceğini açıkladı.
Paris’te ABD elçisi Steve Witkoff’un da katılımıyla yapılan görüşmelerde üst düzey Ukraynalı yetkililer ve Avrupa ülkelerinden temsilciler bir araya geldi. Görüşmelerin ardından gazetecilere açıklama yapan Rubio, Avrupalı müttefiklerin “yapıcı” olduğunu vurgulasa da, “Birkaç gün içinde barışın yakın vadede mümkün olup olmadığını anlamamız gerekiyor. Eğer değilse, sanırım yolumuza devam edeceğiz. Başka önceliklerimiz var” ifadelerini kullandı.
Rubio, önümüzdeki hafta başında İngiltere’nin başkenti Londra’da ABD, Fransa, Almanya, İngiltere ve Ukrayna’nın katılımıyla yapılacak yeni bir toplantının “daha net cevaplar” ortaya koyacağını söyledi.
Washington ve Kiev Arasında Maden Anlaşması
Ukrayna hükümeti ise Cuma günü yaptığı açıklamada, Başbakanın gelecek hafta Washington’u ziyaret ederek uzun süredir gündemde olan maden ve doğal kaynak anlaşması için ABD’li yetkililerle görüşmeler gerçekleştireceğini duyurdu.
Söz konusu anlaşma, Ukrayna’nın nadir mineraller ve yer altı kaynaklarından elde ettiği gelir üzerinden ABD’ye telif hakkı ödemesi yapılmasını öngörüyor. Trump yönetimi bu anlaşmayı, Biden döneminde Ukrayna’ya sağlanan yardımın karşılığı olarak görüyor.
Rusya ile Temaslar ve Yaptırımlar Meselesi
ABD Dışişleri Bakanlığı, Rubio’nun Perşembe gecesi Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile yaptığı telefon görüşmesinde, “Tüm tarafların bir anlaşmaya varma taahhüdü göstermesi halinde barışın mümkün olacağı” yönünde mesaj verdiğini açıkladı.
Paris’teki temaslarının ardından konuşan Rubio, Avrupa ülkelerinin savaş nedeniyle Rusya’ya uyguladığı yaptırımların kaldırılmasını değerlendirmesini umduğunu belirtti. “Eğer bir anlaşma olacaksa, bazı Avrupa yaptırımlarını bizim kaldıramayacağımızı herkesin anlaması gerek” dedi. Ancak Avrupa Birliği, geçen ay Rusya’ya yönelik yaptırımları artırma kararı almıştı.
Avrupalıların Rolü ve Zelenskiy’nin Tepkisi
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, Paris’teki görüşmeleri “dönüm noktası” olarak nitelendirerek, “ABD, adil ve sürdürülebilir bir barışın ancak Avrupalıların katkısıyla mümkün olduğunu anlıyor” açıklamasında bulundu.
Öte yandan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD elçisi Witkoff’un Rusya ile barışın, işgal altındaki Ukrayna topraklarının statüsüne bağlı olduğunu söylemesine sert tepki gösterdi. Witkoff’un “Rus söylemini benimsediğini” savunan Zelenskiy, “Sayın Witkoff’un Kremlin’in stratejisini benimsediğine inanıyorum” dedi.
Witkoff’un, Trump’ın Ocak ayında göreve başlamasından bu yana Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile üçüncü kez Saint Petersburg’da görüştüğü ve Putin’in “kalıcı barışa açık” olduğunu dile getirdiği belirtildi.
Ancak Putin geçtiğimiz ay, ABD’nin önerdiği koşulsuz ateşkesi reddetmiş; Kiev ise öneriye destek vermişti. Ayrıca, Rus liderin Zelenskiy’nin görevden alınmasını önermesi, Trump’ın da sert tepkisine yol açmıştı.
Yeni sayfa düzeni çok güzel olmuş.