TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in “ara seçim” çağrısına cevap verdi. Kurtulmuş, “Bu konuda karar alma yetkisi TBMM’dedir. Ara seçimin nasıl yapılabileceği Anayasa’da ve İç Tüzük’te bellidir.” dyerek topu Genel Kurul’a attı.
CHP Genel Başkanı Özgür Özel, ara seçime ilişkin TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile görüşeceğini açıklamıştı. Özel, “Ben Sayın Numan Kurtulmuş’u gelecek hafta ziyaret edeceğim. Zaten bütün taleplerimiz çok net bir şekilde aslında anayasaya uyulması noktasında” ifadelerini kullanmıştı.
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Özel’in “ara seçim” çağrısına bugün yaptığı açıklama ile yanıt verdi. Kurtulmuş, “Anayasamızda hangi şartlar altında ara seçime gidilebileceği çok nettir ve milletvekili istifaların hangi şekilde kabul edilebileceği açıktır. Bu konuda karar alma yetkisi TBMM’dedir. Ara seçimin nasıl yapılabileceği Anayasa’da ve İç Tüzük’te bellidir. O şartlar yerine geldiğinde bu olur ama karar verecek olan Genel Kurul’dur ve Genel Kurul’un böyle bir karar alması şarttır. Yani burada TBMM Başkanlığı’na en ufak bir inisiyatif bırakılmamıştır.” ifadelerini kullandı.
Peki bu açıklama siyaseten ne anlama geliyor?
Numan Kurtulmuş’un açıklaması, doğrudan Özgür Özel’in kurduğu siyasi hatta yanıt niteliği taşıyor. “Karar verecek olan Genel Kurul’dur,” ifadesi dikkat çekici. Kurtulmuş’un bugünkü sözleri, bu tartışmada belirleyici makamın TBMM Başkanlığı değil, Genel Kurul olduğunu gösterdi. Yani Özel’in planı siyasi baskı üretebilir; fakat teknik olarak sürecin ilerlemesi için Meclis çoğunluğunun devreye girmesi gerekiyor.
Tartışmanın hukuki zemini de Anayasa’nın 78. maddesine dayanıyor. Bu maddeye göre TBMM üyeliklerinde boşalma olması halinde ara seçime gidiliyor; ancak ara seçim her seçim döneminde bir kez yapılabiliyor ve genel seçimden 30 ay geçmeden yapılamıyor. Boşalan üyeliklerin sayısı Meclis üye tamsayısının yüzde 5’ine ulaşırsa ise üç ay içinde ara seçime karar veriliyor. Genel seçimlere bir yıl kala da ara seçim yapılamıyor. Kurtulmuş’un “Şartlar bellidir!” derken işaret ettiği çerçeve tam olarak bu anayasal sınırlar.
Milletvekili istifaları bakımından da süreç otomatik işlemiyor. TBMM’nin Yasama El Kitabı’na göre Başkanlık Divanı, istifa eden milletvekilinin istifa yazısının gerçek olup olmadığını inceliyor. Ancak bu teknik inceleme, siyasi sonucu kendiliğinden doğurmuyor; istifa sürecinin Meclis iradesiyle ilerlemesi gerekiyor. Kurtulmuş’un “Genel Kurul’un böyle bir karar alması şarttır!” sözü de bu nedenle önemli. Bu açıklama, CHP’nin ara seçim formülündeki en kritik boğazın Meclis çoğunluğu olduğunu bir kez daha görünür hale getirdi.
Kurtulmuş’un bu açıklaması, ara seçim tartışmasını yalnızca bir siyasi çağrı olmaktan çıkarıp somut Meclis aritmetiğine bağladı. CHP, ara seçimi bir siyasi güç testi ve iktidara karşı mini referandum gibi sunuyor. Ancak Kurtulmuş’un sözleri, böyle bir sürecin başlamasının TBMM Başkanlığı’nın takdiriyle değil, Genel Kurul iradesiyle mümkün olduğunu ortaya koydu. Bu da Özgür Özel’in çağrısının etkili olabilmesi için yalnızca kamuoyu baskısının değil, Meclis’te sonuç üretecek bir çoğunluğun da gerektiği anlamına geliyor.