Devrik Suriye lideri Beşar Esad’ın amcası olan ve 1980’lerdeki bir ayaklanmayı bastırması nedeniyle “Hama Kasabı” olarak anılan Rıfat Esad, ailesine yakın iki kaynağın Çarşamba günü yaptığı açıklamaya göre 88 yaşında hayatını kaybetti.
Esad ailesinin Suriye’deki yönetiminin bir dönem önemli bir dayanağı olan Rıfat’ın yaklaşık bir hafta süren grip rahatsızlığının ardından öldüğü belirtildi. Rıfat Esad’ın Aralık 2024’te yeğeninin hükümetinin isyancılar tarafından devrilmesinin ardından Birleşik Arap Emirlikleri’ne taşındığı belirtildi.
Rıfat, Şubat 1982’de Müslüman Kardeşler grubunun isyanına karşı yürütülen katliamdaki rolü nedeniyle “Hama Kasabı” olarak biliniyordu. O dönemde Suriye’yi yöneten kardeşi Hafız Esad bu operasyonu başlatmış, hükümet güçleri ise Savunma Tugayları’nın başında bulunan Rıfat’ın komutası altında harekâtı yürütmüştü.
Medya karartması altında gerçekleşen ve 27 gün süren şiddet olaylarında ölenlerin sayısı hiçbir zaman resmen belirlenmedi; ancak tahminler 10.000 ile 40.000 arasında değişiyor.
İsviçreli savcılar, Suriye ordusunda subayken “cinayetler, işkence eylemleri, insanlık dışı muamele ve yasa dışı gözaltılar” emrini vermek de dahil olmak üzere Rıfat’ı çok sayıda suçla itham etmişti.
Rıfat, kardeşi Hafız döneminde cumhurbaşkanı yardımcılığı da yaptı, ancak onu devirmeye yönelik başarısız bir girişimin ardından 1984’te sürgüne gitti; önce İsviçre’ye, ardından Fransa’ya yerleşti.
Daha sonra, 2000 yılında Hafız’ın yerine geçen yeğeni Beşar Esad’a muhalif bir figür olarak kendini sunmaya başladı. 2021 yılında ise kara para aklama ve Suriye kamu fonlarını kötüye kullanmaktan aldığı dört yıllık hapis cezasından kaçmak için Fransa’dan Suriye’ye döndü. İki yıl sonra, Beşar, liderin eşi Esma ve diğer akrabalarıyla birlikte bir aile fotoğrafında yer aldı.
Beşar’ın devrilmesinden kısa süre sonra Rıfat, Suriye’den Lübnan’a geçti ve ardından Beyrut Havalimanı’ndan uçakla orayı da terk etti.