İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu, Hamas’ın ABD-İsrail vatandaşı rehine Edan Alexander’ı serbest bırakma planına rağmen, ateşkes ya da savaşı durdurma taahhüdünde bulunmadıklarını açıkladı. Rehinenin serbest bırakılması kararı ABD-Hamas direkt görüşmeleri sonucunda alındı.
Hamas’ın silahlı kanadı El Kassam Tugayları’nın sözcüsü Ebu Ubeyde, Telegram üzerinden yaptığı açıklamada, “Amerikan vatandaşı Siyonist asker Edan Alexander’ın bugün serbest bırakılmasına karar verildi” ifadelerini kullandı.
Hamas, Alexander’ın serbest bırakılmasının “ateşkes çabalarının bir parçası” ve yardım geçişlerinin yeniden açılması için bir adım olduğunu duyurdu. Ancak Netanyahu, tüm rehinelerin serbest bırakılmasına yönelik olası bir anlaşmanın ancak çatışmalar sürerken ve “ateş altında” müzakerelerle mümkün olabileceğini vurguladı.
Trump’tan “iyi niyet göstergesi” yorumu
ABD Başkanı Donald Trump, salı günü gerçekleştirmesi beklenen Suudi Arabistan ziyareti öncesi sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada Alexander’ın serbest bırakılmasını “tarihi haber” olarak nitelendirdi ve bunun “iyi niyet göstergesi” olduğunu söyledi. Trump, “Umarım bu, bu acımasız çatışmayı sona erdirmek için gerekli adımların ilki olur” diye ekledi.
Mısır ve Katar da gelişmeyi memnuniyetle karşıladı. Arabulucu iki ülke, yayımladıkları ortak açıklamada bu gelişmeyi “iyi niyet göstergesi ve müzakere masasına dönüş için cesaret verici bir adım” olarak değerlendirdi.
Hamas: “Derhal yoğun müzakerelere hazırız”
Hamas, 18 Nisan’da İsrail’in sunduğu 45 günlük ateşkes ve rehine takası önerisini reddetmişti. Ancak grup, bu hafta sonu yaptığı açıklamada, savaşı sona erdirecek ve Gazze’nin teknokratik ve bağımsız bir yönetim tarafından idare edileceği bir anlaşma için “derhal yoğun müzakerelere başlamaya” hazır olduklarını duyurdu.
İsrail ise Gazze Şeridi’ndeki saldırılarını genişletme planlarını onayladı ve uzun vadeli bir askeri varlık kurma niyetini sürdürdüğünü belirtti. İsrail Kabinesi’nde yer alan aşırı sağcı bakanlar, Gazze’nin tamamen işgal edilmesini ve nüfusun tehcir edilmesini savunuyor.
İsrail saldırıları sürüyor
Hamas’ın 7 Ekim 2023’te İsrail’e düzenlediği saldırıda kaçırılan 251 rehineden 58’inin hala Gazze’de tutulduğu, bunlardan 34’ünün ise hayatını kaybettiği belirtiliyor. İsrail, 18 Mart’ta iki aylık ateşkesi sona erdirmiş ve Gazze’ye yönelik büyük çaplı bir saldırı başlatmıştı.
Gazze’deki sivil savunma ajansı, gece boyunca yerinden edilmiş sivillerin barındığı bir okula düzenlenen İsrail hava saldırısında en az 10 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Sağlık Bakanlığı’na göre, İsrail’in saldırıları yeniden başlattığı tarihten bu yana en az 2 bin 720 kişi öldü; savaşın başladığı tarihten bu yana ise toplam can kaybı 52 bin 829’a ulaştı.
Yardım planı tartışması
ABD’nin Gazze’ye yönelik insani yardım planı da tartışmalara neden oldu. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, ABD’nin 2 Mart’tan bu yana tam abluka altında olan Gazze’ye yardımı yeniden başlatma planını “tamamen” onayladıklarını duyurdu. Ancak plan, Birleşmiş Milletler ve mevcut yardım kuruluşlarını devre dışı bıraktığı için uluslararası toplumdan sert eleştiriler aldı.
UNRWA (Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Ajansı), yardım faaliyetlerinin başka bir kuruluş tarafından devralınmasının “imkansız” olduğunu belirtti.