Süleymancılar olarak bilinen Süleymanlılar cemaatine yönelik operasyon ve cemaatin lideri Alihan Kuriş’in tutuklanması Türkiye’de devlet-cemaat ilişkilerini yeniden gündeme getirdi.
Konu Saati’nde tarihçi Dr. Yüksel Nizamoğlu, Kum Saati’nde Abdülhamit Bilici’ye operasyonun yalnız bugünkü siyasi şartlarını değil, tarihsel arka planını anlattı.
Türkiye’de devlet neden kendi kontrolü dışında örgütlenen dini yapılara kuşkuyla yaklaşıyor? Bu refleks Cumhuriyet’le mi başladı, yoksa Osmanlı döneminden devralınan daha eski bir devlet geleneği mi?
Programda 1826’da Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasının ardından Bektaşilere yönelik uygulamalardan, tarikatların mal varlıklarına ve tekkelerine müdahalelere kadar uzanan örnekler ele alınıyor.
Cumhuriyet döneminde ise Kur’an öğretimine yönelik sınırlamalar, Arap harfleriyle eğitim nedeniyle yapılan takipler, Said Nursi hakkında hazırlanan raporlar ve dini gruplara ilişkin devlet arşivlerinde yer alan belgeler konuşuluyor.
Yüksel Nizamoğlu programda ayrıca 1969 yılında dönemin Adana Müftüsü Cemalettin Kaplan tarafından Başbakan Süleyman Demirel’e gönderildiğini belirttiği Süleymancılar hakkındaki ihbar mektubunu aktarıyor. Mektuptaki dil ile bugün kullanılan söylem arasındaki benzerlik tartışılıyor.
Yayının önemli bölümlerinden biri de Süleyman Hilmi Tunahan’ın hayatı ve Kur’an öğretimi faaliyetleri.
Medreselerin tasfiyesi ve dini eğitimin ciddi biçimde sınırlandığı dönemde Süleyman Hilmi Tunahan’ın üstlendiği rol, talebelerinin Anadolu’daki Kur’an kursları ve imamlık faaliyetleri, çok partili hayata geçişle birlikte dini alanda meydana gelen değişim ele alınıyor.
00:00 Giriş – Süleymancılara operasyon ve Alihan Kuriş
03:25 Devlet-cemaat ilişkilerinin tarihi
07:00 Osmanlı’da tarikatlara müdahale
10:20 Bektaşiler ve 1826 Vaka-i Hayriye
13:05 “Devlet her şeydir” anlayışı
16:00 Dindar kesim neden bu geleneği sorgulamadı?
19:25 Cumhuriyet dini neden kontrol etmek istedi?
23:15 Kur’an öğretimine yönelik yasaklar
27:05 Devlet arşivlerindeki Kur’an eğitimi belgeleri
30:30 Said Nursi hakkında hazırlanan raporlar
34:00 1969’da Süleymancılar için yazılan ihbar mektubu
37:40 Süleyman Hilmi Tunahan kimdir?
41:05 Kur’an kurslarının ortaya çıkışı
44:40 Süleymancılar hangi boşluğu doldurdu?
47:15 Alihan Kuriş operasyonu neden yapıldı?
50:00 “AKP ile birlikte hareket etmediğimiz için”
52:25 Şirketlere kayyum ve ekonomik yapı
55:15 Devlet neden cemaatleri kontrol etmek istiyor?
58:15 28 Şubat ile bugün arasındaki fark
1:01:00 Dindarın dindara uyguladığı baskı
1:03:30 Değişmeyen devlet refleksi ve kapanış
Ayrıcalıklardan yararlanmak için bu kanala katılın:
https://www.youtube.com/channel/UCqbCHJpfLyjajJZgJQHyBSw/join
► Üye olun bize KATIL’ın: https://buff.ly/3tRtiWl
► Destek olmak için: https://www.patreon.com/TR724
► Abone olmak için: https://www.youtube.com/Tr724