MEHMET ÖZDEMİR | LONDRA, TR724
İngiltere’nin yeni Başbakanı Andy Burnham, milyonlarca İngiliz vatandaşının hayat pahalılığı yükünü hafifletmeyi amaçlayan programını bugün başlattı. Programın ilk adımı olarak hanehalkı elektrik faturalarından verginin kaldırılması planlanıyor.
Pazartesi günü başbakanlık koltuğuna oturan İşçi Partisi lideri, Katma Değer Vergisi’nin (KDV) Ekim ayından itibaren faturalardan düşüleceğini açıkladı. Bu politikanın hükümete maliyetinin, içinde bulunulan Birleşik Krallık mali yılında yaklaşık 850 milyon sterlin olacağı belirtildi.
Burnham yaptığı açıklamada, “Enerji faturalarındaki vergileri kesmek, insanların cebine daha fazla para koymak ve umudu geri getirmek için derhal harekete geçiyoruz” ifadelerini kullandı.
Hükümet, bu önlem sayesinde ortalama bir hanehalkı faturasında yılda yaklaşık 45 sterlinlik bir tasarruf sağlanacağını duyurdu. Açıklamada, “Bu değişiklik, gelirlerinin daha yüksek bir yüzdesini enerji faturalarına harcayan en yoksul haneleri desteklemektedir” denildi.
Vergi indiriminin yürürlüğe gireceği tarihin, ABD-İran savaşı nedeniyle Birleşik Krallık enerji düzenleme kurumunun elektrik ve gaz fiyatlarındaki tavan fiyatlarda yapması beklenen artışla aynı döneme denk gelmesi planlanıyor.
Hükümet, bu vergi kesintisinin, bir önceki Başbakan Keir Starmer’ın vergi mükelleflerine 1,8 milyar sterline mal olması beklenen dijital kimlik projesinin iptal edilmesiyle finanse edileceğini açıkladı.
Yeni Başbakan, bir önceki İşçi Partisi yönetiminin vergi artışlarından darbe alan küçük işletmeler üzerindeki baskıyı da hafifletmek istediğini belirtti. Aynı zamanda Burnham, Starmer döneminde görülen ve hükümetin vergi gelirleri ile günlük devlet harcamalarını dengelemesini öngören katı mali disipline sadık kalacağını taahhüt etti.
“Mali kontrol” vurgusu
Bugün açıklanan resmi veriler, Birleşik Krallık hükümetinin borçlanmasının Haziran ayında beklenenden daha fazla düştüğünü gösterdi. Bu durum, Rachel Reeves’in yerine gelen yeni Maliye Bakanı John Healey için önemli bir destek oldu.
Ulusal İstatistik Ofisi (ONS) tarafından yapılan açıklamada, kamu sektörü net borçlanmasının Haziran ayında bir önceki yıla göre üçte bir oranında azalarak 16 milyar sterline gerilediği kaydedildi.
Ancak ONS, “borcun tarihsel standartlara göre yüksek seyretmeye devam ettiği ve Birleşik Krallık ekonomisinin yıllık toplam değerine yakın olduğu” uyarısında bulundu.
Verileri değerlendiren Maliye Bakanı Healey, “Mali kontrol, her maliye bakanının ilk görevidir. Ve mali güvenilirlik; ekonomik istikrarın ve ulusal güvenliğin temel taşıdır” dedi. Healey, geçen ay Savunma Bakanlığı görevinden istifa ederken hükümetin savunma bütçesini ve şu anda kendisinin başına geçtiği Hazine’yi sert bir dille eleştirerek Starmer üzerinde baskı kurmuştu.
Burnham’ın uzun vadeli hedefi, İngiltere’nin “yeniden sanayileşmesi” ve kitlesel olarak sosyal konut inşa edilmesini kapsıyor. İşçi Partisi’nin iki yıl önce iktidara gelmesinden bu yana Birleşik Krallık ekonomisi istenen çıkışı yakalayamamış olsa da Uluslararası Para Fonu (IMF), ekonominin bu yıl diğer büyük ekonomilerden daha iyi performans göstereceğini öngörüyor.