İsviçreli ilaç şirketi Roche’un geliştirdiği trontinemab adlı ilaç, Alzheimer belirtileri ortaya çıkmadan hastalığı durdurabileceği umuduyla geniş çaplı bir denemeye giriyor. Ayda bir damar yoluyla verilen ilacın, beyinde hastalığa yol açan zararlı plakları üç ay gibi kısa sürede temizleyebildiği belirtildi.
The Telegraph gazetesinde yer alan habere göre, araştırma, Londra’da düzenlenen Alzheimer Derneği Uluslararası Konferansı’nda (AAIC) sunuldu. İlk etapta umut veren ilacın Faz 3 aşamasındaki denemesine, hafıza sorunu yaşamayan ancak kan testiyle Alzheimer riski yüksek bulunan 55 yaş üstü yaklaşık 1.600 kişi katılacak. Bilim insanları, çalışmanın “beyin için statin” benzeri koruyucu tedavilere kapı aralayabileceğini söylüyor.
Alzheimer Derneği Bilim Direktörü Dr. Maria Carrillo, ilacın Alzheimer’ın tedavisinin geleceği olduğunu belirterek, “Hastalığın en erken aşamalarını, hatta hafıza sorunları ortaya çıkmadan önceki sessiz evreyi hedefliyoruz. Bu evrede tedavi en büyük faydayı sağlayabilir, hatta insanlar demans belirtilerini hiç fark etmeden hastalık engellenebilir.” dedi.
Harvard Tıp Fakültesi’nden Dr. Rachel Buckley, deneme aşamasında olan yeni nesil tedavilerin “harika” olduğunu belirterek, ilacın son test aşamasında başarı göstermesi halinde önümüzdeki 12 ila 24 ay içinde bilişsel bozukluğu olmayan kişilerde de başarı elde edilmesini umduğunu ekledi.
Son yıllarda kan testi ile Alzheimer riskini ölçebilmek için çalışmalar yürütülüyordu. Son araştırmalar, kan testlerinin büyük ölçüde güvenilir olduğunu doğruluyor. Araştırmacılar, kandaki p-tau217 proteinini ölçen testlerin Alzheimer riskini yüzde 95’e varan doğrulukla öngörebildiğini söylüyor. Kan testi, geçtiğimiz yıl ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onay almıştı.
Amerikan Tıp Derneği Dergisi’nde (JAMA) yayımlanan ayrı bir araştırmada, incelenen 2 bin 700 kişiden kanında en yüksek p-tau217 düzeyine sahip olanların on yıl içinde bilişsel bozukluk geliştirme olasılığının yüzde 78’e, değerleri ortanın üstünde olan kişilerde ise bu oranın yüzde 45’e ulaştığı görüldü. Araştırmanın baş yazarı Dr. Rachel Buckley, bulguların “hafıza veya düşünme sorunu belirtisi göstermeyen yetişkinlerde bile demans riskinin yıllar önceden tespit edilebileceğine dair şimdiye kadarki en net kanıtlardan bazılarını sunduğunu” belirtti.
Faz-3 aşamasındaki ilaç trontinemab, daha önce onaylanan lecanemab ve donanemab ilaçlarının yeni nesil versiyonu. Beyine daha etkili ulaştığı ve daha az yan etkiye sahip olduğu belirtilen ilacın, öncekilere kıyasla beyin kanaması riskini de azalttığı kaydedildi.
Uzmanlar, ilacın etkinliğinin kanıtlanması halinde Alzheimer’ın kalp krizi ve inme riskini azaltan ilaçlar gibi önleyici tedavide kullanılabileceğini vurguluyor.