TL sıfırlanıyor!

HABER İNCELEME | YUSUF DERELİ 

Doları psikolojik sınır olan 7 TL’de tutmak için Merkez Bankası’nın (MB) rezervlerini eriten iktidar, Türk Lirasını sıfırlamakta kararlı! Londra swap piyasalarında gecelik vadede TL faizi yüzde 1.050’ye kadar yükseldi. TL swap faizi son tam günlük işlemin yapıldığı 29 Temmuz’da yüzde 6,8 seviyesindeydi. ‘Dolar alırlar’ düşüncesiyle Londra swap piyasasına TL verilmeyerek doların yükselişi engellendi ancak bu kez TL’ye sıkışan yatırımcılar borsada satışa geçti. Sonuç olarak TL değer kaybetti, borsa sert düştü, dolar yükselmedi ama geriye de gitmedi! 2001’deki ekonomik krizi sırasında görülen seviye yüzde 71’di.

Londra swap piyasası geçen yıl bahar aylarında da gündeme gelmişti. Türk bankalarının Londra piyasalarına TL akışını kesmesiyle Nisan 2019’da TL swap faizleri yüzde 1300’e kadar çıkmıştı. Ardından Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) bankaların bu tür işlemlerine özkaynaklar üzerinden sınırlama getirmiş ve işlem hacimleri de çok düşük seviyelere inmişti.

GECELİK SWAP FAİZİNİN YÜKSELMESİ NE DEMEK?

Peki gecelik TL faizi neden bu kadar yükseldi? Faizin yükselmesi MB’nın rezervlerini eritmesinden bağımsız değil. İktidar iki yıldır doları baskılamak için MB’nin rezerlerinden yaklaşık 70 milyar doları eritti. MB’nin swap hariç net rezervi eksi 37 milyar dolara kadar geriledi. Uzmanlara göre yıl sonuna kadar MB’nin brüt rezervi bile eksiye düşebilir. Bütün bunlar AKP rejiminin dolara müdahale edecek cephanesinin kalmadığını, dolayısıyla doların önümüzdeki günlerde yükselme eğilimine gireceğini gösteriyor. 

DOLAR 7 TL OLMASIN, TL SIFIRLANSA DA OLUR!!!

Eldeki verilere bakarak doların yükseleceğini tahmin eden yatırımcı TL’den kaçarak dolara koşuyor. MB ise yatırımcılar Londra swap piyasasında TL verip dolar almasınlar diye TL arzını kısıyor. TL arzı azaldığı için doğal olarak faiz fırlıyor. Peki Londra swap piyasasında TL bulamayan yatırımcı ne yapıyor?  DİBS piyasasından çıkıyor veya borsada hisse satarak TL alıyor. Rabobank’tan gelişmekte olan piyasalar döviz stratejisti Piotr Matys, son yaşanan faiz artışını, “Daha önce de kullandıkları ve TL’yi mümkün olduğunca pahalı hale getirmeyi hedefleyen aracı kullanarak, yatırımcıları TL’nin karşısında pozisyon almaktan vazgeçmeye çalıştıkları anlaşılıyor.” diyerek yorumluyor. 

BORSA DÜŞTÜ, TL ERİDİ, DOLAR DÜŞMEDİ!

Peki bütün bunların sonucunda ne oldu? TL’nin likiditesi neredeyse yok olma noktasına geldi. Yani TL’nin değeri yanlış ekonomi ve para politikaları nedeniyle sıfırlandı. Dünya borsalarındaki yukarı hareketin etkisiyle 4 günlük aranın ardından sabah yükselişle açılan endeks, öğleden sonra Londra’dan gelen swap faizi haberleriyle satışa döndü. Swap piyasasında TL bulmayan yatırımcılar, borsada hisse satışı yaptı. Borsa düştü. BIST-100 endeksinde satışlar kademeli olarak artarken, endekste düşüş bir ara yüzde 5.5’e yaklaştı. Endeks saat 18.00’da yüzde 3.44 düşüşle 1,088 puan olarak kayıtlara geçti. Bankacılık endeksi de yüzde 3.38 kayıp yaşadı.

SÜRDÜRÜLEBİLİR DEĞİL

Yatırımcı ‘TL verip dolar almasın’ düşüncesiyle Swap piyasalarına TL vermeme uygulaması uzun süre devam ettirilebilecek bir süreç değil. Ayrıca kalıcı ve uzun vadeli bir çözüm de değil. Görüldüğü gibi ‘kısa vadede’ bile ciddi bir çözüm olmadığı aşikar. Siz dolar kurunu tutmak için yurtdışına TL’yi kısarsanız, yatırımcı da Borsa İstanbul’a satış yaparak ihtiyacı olan TL’ye ulaşıyor. Sonuçta ne dolar düşüyor, ne borsa yükseliyor ne de TL’nin likiditesi artıyor.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi girin