Tam kapanma var, destek yok!

HABER İNCELEME | YUSUF DERELİ 

Yaklaşık 1 yıldır uzmanların ‘tam kapanma’ talebine kulak tıkayan AKP iktidarı, günlük ölüm sayıları 350’yi aşınca ikna oldu! AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, salgınla mücadele kapsamında ülke genelinde 29 Nisan-17 Mayıs arası tam kapanmaya gidileceğini ve sokağa çıkma kısıtlaması uygulanacağını duyurdu.

ABD ve AB üyesi ülkelerde ‘tam kapanma’ kararları kapsamlı bir destek paketi ile beraber uygulandı. Ancak Türkiye’de öyle olmayacak gibi görünüyor. Zira Erdoğan, tam kapanmanın ekonomi tarafında nasıl bir yöntem uygulayacaklarına dair tek kelime etmedi. 17 gün boyunca işyerlerinin kapısına kilit vuranlara, işsiz kalanlara, yevmiye ile çalışan binlerce insana ve hane halkına nasıl bir destek verilecek?

Ayrıca ‘tam kapanmanın’ amacına ulaşabilmesi için aşılama hızının da artırılması gerekiyor. Ancak sorun şu ki; elde aşı da yok! Uzmanlara göre toplumsal bağışıklık için günlük 190 binlere düşen toplam aşılama sayısının 600 binin üzerine çıkarılması şart.

Günlük vaka sayılarının 60 binin üzerine çıkması, toplam ölüm rakamının 39 bine dayanmasının ardından Türkiye ‘tam kapanma’ kararı aldı. Kabine Toplantısının ardından kameraların karşısına geçen AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ülke genelinde alınan yeni tedbirleri açıkladı.

AMAÇ TURİZM SEZONUNU KAÇIRMAMAK

Erdoğan, “Avrupa’nın açılma sürecine girdiği bir dönemde, bizim geride kalmamak için vaka sayılarımızı süratle 5 binin altına indirmeliyiz. Aksi takdirde, turizmden ticarete ve eğitime kadar her alanda ağır bir faturayla karşı karşıya gelmemiz kaçınılmaz olacaktır.” dedi.

Erdoğan’ın açıklamalarından da anlaşıldığı üzere Türkiye’nin en büyük korkusu turizm sezonunu kaçırmak. Ekonomist Murat Kubilay, “Kısa vadeli dış borç miktarının 192 milyar dolarla rekor kırması ve TCMB ödünçler hariç net rezervlerinin eksi 49 milyar dolara düşmesi turizmin önemini artırdı. Üstelik bu kur seviyesinde bile az ihtimalli de olsa hala cari açık vermek durumunda kalabiliriz. Umarım tam kapanma bekleneni verir ve 3 haftaya rahatlarız. Gerçek anlamda zor gün parası olan 128 milyar dolar konusunun önemini sanıyorum artık hem biz hem de iktidar anlamıştır.” diyor.

ERDOĞAN, VATANDAŞLARI UNUTTU

Recep Tayyip Erdoğan, ‘tam kapanma’ yapılacağını açıkladığı konuşmasında konunun ‘ekonomik’ yönüne hiç değinmedi. ‘Tam kapanma’ nedeniyle kepenk indirmek zorunda kalacak olan binlerce esnafa, yevmiyeyle çalışan milyonlarca insana nasıl bir destek verilecek? Bunun için ne kadar bütçe ayrıldı? Hane halkına nasıl bir destek sağlanacak? Erdoğan, konuşmasında bu konularla ilgili tek bir cümle dahi kurmadı.

İNSANLAR AÇLIĞA MAHKUM EDİLİYOR

Ekonomist Mustafa Sönmez, “Kapanmaya tabi tutulacak işyeri ve çalışanlara bütçeden destek neden yok? Bütün dünya, bütçe açığını, yeni borçlanmayı göze alarak destek verdi, veriyor. Saray rejimi destek sağlamadan  herkesi kaderine terkediyor. Bütçeden destek şart. Hem işyerlerine, hem çalışanlara.” ifadelerini kullanıyor.

AĞBABA: GELİR DESTEĞİ NEREDE?

CHP’li Veli Ağbaba da benzer ifadeler kullanıyor: “Tam kapanma ile iş yerleri kapanacağı söylendi ama ne işyeri sahipleri ne çalışanlar için bir destekten bahsetmedi. Virüsten ölmeyenler evde açlıkla baş başa bırakılıyor. Tam kapanma tam gelir desteği ve güvencesi ile olur.”

AŞILAMA HIZI DİPLERDE

İsrail pandemi sürecini en başarılı şekilde yöneten ülkelerden biri. Ülkede 139 gün ‘tam kapanma’ya gidildi. Ancak bu arada nüfusun yüzde 62’si aşılandı. Ve hayat neredeyse normale döndü. Sadece 4 ayda nüfusunun yüzde 49’unu aşılamayı başaran İngiltere de pandemide büyük bir başarıya imza attı. Ülkede tam 3 kez ‘tam kapanmaya’ gidildi.

Peki Türkiye’de durum ne?

Koronavirüsle mücadelede Türkiye’de 14 Ocak günü başlatılan aşı uygulaması kapsamında 26 Nisan tarihi verilerine göre yaklaşık 21 milyon 538 bin doz aşı yapıldı. Nüfusa göre aşılama oranı yaklaşık yüzde 15,5. Son üç günde günlük yapılan aşı sayısı ortalama 194 bin. Uzmanlara göre toplumsal bağışıklık sağlanması için günlük aşılama sayısının en az 600 bine çıkarılması gerekiyor. Ancak sorun şu ki aşı tedarikinde ciddi problemler var.

AŞILAMA HIZI ARTIRILMAZSA, SONUÇ ALINAMAZ

Sağlık Bakanı Fahrettin Koca’nın açıklamasına göre Türkiye’ye şu ana kadar toplam 28 milyon doz aşı gelmiş. Bunun 20 milyonu yapılmış. Elde kalan 8 milyon doz aşı. İki ay önce Türkiye’ye 50 milyon doz aşının gelmiş olması gerekiyordu ancak gelmedi.

Türkiye ilk kez tam kapanmaya gidiyor. Tam kapanmanın etkili olabilmesi ve sonuç alınabilmesi için aşılama hızının da acilen artırılması gerekiyor. Aksi takdirde 17 gün sürecek kapanmanın ardından 10 binlere kadar düşürülmesi planlanan günlük vaka sayısının yeniden 40 binlere tırmanması bir kaç hafta bile almayacak.

HANGİ KISITLAMALARA GİDİLDİ?

İSTİSNALAR HARİÇ TÜM İŞLETMELER FAALİYETLERİNİ DURDURACAK

Yeni kısıtlama kararlarına göre; Türkiye çapında 29 Nisan akşam 19.00’dan 17 Mayıs saat 05.00’e kadar kesintisiz sokağa çıkma kısıtlaması uygulanacak. Üretim, gıda, temizlik ve sağlık gibi alanlarda istisna tutulan tüm işletmeler faaliyetlerine ara verecek

MARKETLER HAFTA İÇİ VE CUMARTESİ AÇIK

Zincir marketler pazar günleri kapalı olacak, diğer günlerde belirlenen saatlerde hizmet vermeyi sürdürecek. Yeme içme sektöründe sadece paket servisle hizmet verilecek. Şehirler arası seyahatlerin tamamı izne tabi olacak, şehirler arası toplu taşıma araçları yüzde 50 kapasite ile çalışacak.

YÜZYÜZE EĞİTİME ARA VERİLECEK

Konaklama tesislerindeki rezervasyonlar istisna teşkil etmeyecek. Uzaktan çalışan kamu personeli de sokağa çıkma yasağına tabi olacak. Anaokulu, kreş 8’inci ve 12’inci sınıflar dahil tüm eğitim kurumlarında yüz yüze eğitime ara verilecek. Tüm sınavlar ertelenecek.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi girin