Soğan 1,5 liraya düştü, üretici zararda

HABER İNCELEME | İLKER DOĞAN

Geçtiğimiz yıl fiyatı bir anda 7 liraya kadar yükselen kuru soğan bugün Türkiye’de pazarlarda 1,5-2 TL’den satılıyor. Kilogram maliyeti 70-80 kuruşu bulan soğanın tarladan çıkış fiyatı, arzın en fazla olduğu bu dönemde 50 kuruşa kadar düştü. Bu yıl da üretici zarar ediyor. Muhtemel senaryo şöyle; zarar eden üretici ekimi azaltacak ve soğanın kilosu gelecek yıl mayıs, haziran aylarında yine 7-8 lirayı görecek. AKP, yine ithalat kartını açacak ve yerli üretici yine kaybedecek.

Türkiye’de pazarlarda kuru soğanın kilosu 1,5 lira ile 2 lira arasında değişen fiyatlarla satılıyor. Fiyatların düşmesi normal zira hasat zamanı ve piyasada bol miktarda soğan var ancak bu rakamlar üreticiye zarar ettiriyor. Üreticinin soğandan para kazanması için tarladan çıkış fiyatının 1 liranın üzerinde olması şart.

TÜKETİCİ ŞİMDİLİK MUTLU!

Pazar tezgahlarında 1,5-2 lira fiyatlarını gören tüketici mutlu ancak bu uzun sürmeyecek. Şu anda arzın en fazla olduğu dönem. Bir kaç ay sonra soğan fiyatları yükselmeye başlayacak. Depolarda soğan azaldıkça, fiyat da 7-8 liraya doğru tırmanacak. Daha da kötüsü bu yıl yine zarar eden üretici ekim yapmayacağı için arz miktarı gelecek yıl daha da azalacak.

ÖNCE ÜRETİCİ KAZANMALI

AKP iktidarının bugüne kadar planlı bir tarım politikası hiç olmadı. İthalata dayalı politika nedeniyle yerli üretici tam anlamıyla bitirildi! Arz miktarı azaldığı için fiyatı yükselen ürünler için sürekli ithalat kartı kullanıldı. Olan yerli üreticiye oldu. Türkiye ise tarımda dışarıya mahkum hale getirildi. Bir çok kalemde ihracatçı ülke pozisyonundan ithalatçı ülke durumuna düşürüldü.

DERS ALMIYORLAR!

Soğan konusunda geçtiğimiz yıl yaşanan sıkıntılar gelecek yıl devam edecek gibi gözüküyor. Zira üretici bu yıl da para kazanamıyor. Kilosunu 80-90 kuruşa mal ettiği soğanı, tüccara 40-50 kuruştan veriyor. İktidar temsilcileri mutlu, zira soğanın fiyatı 1,5 liraya kadar düştü. Yarın tezgahlarda 7-8 TL’yi gördüklerinde de muhtemelen ‘dış güçlerin oyunu’ diyerek hamaset yapacaklar. Olan yine vatandaşa olacak!


Ne yapılmalı?

Soğan fiyatlarının kalıcı olarak düşürülmesi için ne yapılmalı? Öncelikle üretim miktarı artırılmalı. 1995 yılında 2,8 milyon tondan fazla olan kuru soğan üretimi geçtiğimiz yıl 1,9 milyona geriledi. Ülkenin nüfusu ise ters orantılı olarak 58 milyondan 82 milyona çıktı. Soğan fiyatının en azından uzun vadede düşmesi için üretimin baştan sona planlanması gerekiyor. Ayrıca çiftçinin girdi maliyetleri son bir yılda yüzde 100’lere varan oranlarda arttı. Bunun da aşağı çekilmesi şart. Çiftçi kazanmazsa üretmez! Son olarak, üretimden tüketime kadar olan tüm süreç denetim altına alınmalı.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi girin