Issız adada 22 yıllık bir yaşamın hikayesi 

ÖZEL HABER | HASAN CÜCÜK 

Kuzey kutbuna yakın 18 adadan müteşekkil küçük bir ülke olan Faroe’de insanın yaşamadığı iki yerden biriydi Koltur. Köpek, keçi ve inekleriyle hiçbir şeyin yetişmediği Koltur Adası’nda 12 yıl ikamet eden Björn ve Lükka Patursson, bayrağı 2009’da kızlarına devretti.

Kuzey Atlantik Okyanusu’nda, İskoçya-İzlanda-Norveç üçgeninin tam ortasında yer alan, volkanik lavlardan oluşmuş Faroe Adaları’nın nüfusu 51 bin. 18 bini başkent Torshavn’da yaşıyor. Ülke, Danimarka’ya bağlı olmasına rağmen Lagtinget adı verilen dünyanın en eski parlamentosuna sahip. Meclis, en az 27 en fazla 32 üyeden oluşuyor ve seçimler 4 yılda bir yapılıyor. Faroe Adaları, Danimarka Meclisi’nde 2 vekille temsil ediliyor. Kendi isteği ile Avrupa Birliği dışında kalan Faroe Adaları, Nordik Birliği üyesi.

Faroe Adaları’nın 18 adasından 17’sinde insan yaşıyor. Björn ve Lükka Patursson çiftinden önce bu rakam 16’ydı. Paturssonlar’ın Koltur’a yerleşmesinin ardından Faroe’nin insan yaşamayan tek adası olarak geriye Litla Dimun kaldı. Koltur’un başta başkent Torshavn olmak üzere ülke ile tek bağlantısı helikopter sayesinde gerçekleşiyor. Torshavn’dan Koltur’a 12 dakikalık bir uçuştan sonra ulaşılıyor. Tabii seyahat için hava şartlarının uygun olması gerekiyor. Aşırı rüzgâr veya sis, uçuş güvenliğini olumsuz etkiliyor.

Björn ile Lükka’nın adaya yerleşme hikâyesi, 1997 yılına kadar uzanıyor. Patursson ailesinin ıssız ada yılları çiftçilikle geçti. Keçi ve inekleri olan Patursson çiftinin adaya taşınması, bir sürü prosedürün yerine getirilmesinden sonra mümkün olmuş. 1990’lı yılların başında Koltur’da oturan iki aile adayı terk edince, parlamento üyeleri günlerce konuyu tartışmış. Çünkü Faroe hükûmeti için adanın ıssız kalmaması ve kültürünün yaşatılması çok önemli.

Aslında Faroe Adaları Parlamentosu, 1992 yılında ‘ada kültürünü yaşatma şartı’ ile Koltur’da oturma izni vermiş. Fakat bu karara rağmen o dönemde adaya yerleşmek için kimse müracaat etmemiş. 1997 yılına gelindiğinde ise Björn ve Lükka Patursson, diğer insanlara buranın yaşanabilir bir yer olduğunu göstermek istemiş ve Koltur Adası’na taşınmak için girişimlere başlamış. ’Amacımız, kendimizi toplumdan izole etmek değildi.’ diyen Björn Patursson, ilk yılların biraz zor geçtiğini; fakat zamanla alıştıklarını söylüyor.

Koltur’un dünya ile bağlantısını çarşamba, cuma ve pazar günleri adaya gelen bir helikopter sağlıyor yıllarca. Adanın dünya ile iletişimi ilk yıllarda telsizle sağlanırken, bugün telsizin yerini cep telefonu almış. Ancak yine de telsiz tamamen tedavülden kalkmamış. Başkent Torshavn’dan kalkan helikopter rotasını Koltur’a çevirdiğinde, kule, Patursson ailesini telsizle bilgilendirmiş. Televizyonları olmayan ailenin tek eğlence kaynağı radyo olmuş. Haber ve müzik ihtiyaçlarını radyoyla gideren Patursson ailesi, elektriklerini mazotla çalışan jeneratörle sağlıyor. Ada volkanik yapısından dolayı sebze ve meyve yetişmesine imkân vermiyor. Björn ve Lükka Patursson, doğal olarak tüm ihtiyaçlarını başkent Torshavn’dan sağlamış.

Evin hanımı Lükka için helikopter, adada bulunma sebeplerinden biri oldu. “Helikopter seferi olmasaydı burada duramazdım.” diyen Lükka Patursson, helikopterin geleceği günlerde hava durumunu yakından takip etmiş. Ailenin en büyük eğlencesi ise Torshavn’a gidip gelirken ada üzerinde birkaç tur atarak inek ve keçileri yukarıdan görmek olmuş.

Kuzey Atlantik’in ortasındaki Faroe Adaları, rüzgârın eksik olmadığı, çoğu zaman fırtına olarak estiği bir yer. Ağacın bulunmadığı Koltur Adası da rüzgâr ve fırtınadan nasibini sık sık alıyor. Patursson ailesi en feci fırtınayı 1999 yılında yaşamış. Fırtınanın şiddetinden küçük çaplı bir tsunami meydana gelmiş. Aile şans eseri fırtına sırasında adada olmadığı için büyük bir tehlikeden kurtulmuş. Adaya döndüklerinde gördükleri manzara içler acısıymış. Fırtınanın oluşturduğu dev dalgalar, Koltur’un yeşil örtüsünü kum, çakıl, yosun, midye kabukları ve diğer deniz ürünleriyle örtmüş. “Temizlik tam 2 yıl sürdü.” diyerek manzarayı özetleyen Björn Patursson, “Evimiz çok eski. Rüzgâr şiddetli esince duvarları sarsılıyor. En büyük sorunumuz da soğuk havalarda evi ısıtmak.” diyor.

Koltur Adası’nın yüzölçümü 2,5 kilometrekare. Issız adada yaşama adapte olan Patursson çiftinin özellikle yazları ‘davetsiz misafiri’ eksik olmuyor. Tekne turuna çıkan turistlerin uğrak yerlerinden biri de Koltur Adası. Faroe Adaları’nın çiftçilik yaşamını görmek isteyenler geldiğinde, Koltur tarihî günlerinden birini yaşıyor. İki kişilik ada nüfusu, bir anda 20’ye, 30’a çıkıyor. İnsan sesleri kuş seslerine karışıyor.

Koltur Adası’nda 12 yıl ikamet eden Björn ve Lükka Patursson, 2009’da bayrağı kızları Malan’a devretmiş. 2009’da adaya eşi ve oğlu ile taşınan Malan Patursson sayesinde adanın nüfusu 1997’den sonra ilk kez artarak 3 olmuş. İlerleyen yıllarda bir oğlunun daha olmasıyla nüfus bir kişi daha artmış. 1995-97 yılları arasında kimsenin yaşamadığı Koltur Adası’nda şimdi 4 kişi yaşıyor.

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi girin