Amazon yangını ve yağmur getiren bakteriler 

Amazon_CIAT_tr724
Neil Palmer/CIAT (CC BY-SA 2.0)

ÖZEL HABER | BETÜL GÜL

Amazon ormanlarından havalanan, hücre zarlarında buz oluşturucu proteinler bulunan bakteriler uzaklara yağmur yağmasına neden oluyor!

Amazon yağmur ormanları son günlerde büyük çaplı yangınlarla gündeme geliyor. Amazon bitki örtüsünün kaybolmasıyla sadece Güney Amerika’da değil, dünyanın diğer bölgelerinde de yağış azalabilir. Yağmurun yağması sanıldığı kadar basit değil. Bulutlar su buharının minik damlacıklara, ya da buz kristallerine dönüşmesiyle oluşuyor. Yağışın olması için çoğu zaman gökyüzünde buz oluşması gerekiyor. Çünkü, buz kristalleri su damlacıklarından daha hızlı büyüyerek düşme ağırlığına ulaşıyor. İşin ilginç tarafı, saf su sıfır derecede donmuyor. Bilim insanları, gökyüzünde -40 derecede bile sıvı halde su tespit etti.

Havadaki çöl tozlarının, okyanuslardan uçuşarak havaya karışan tuz parçacıklarının çevresinde su daha kolay donuyor ama, bu parçacıklar −15°C’den düşük sıcaklıklarda etkili. Oysa, karaların üstünde oluşan bulutların yarısında sıcaklık −15°C’den daha yüksek olabiliyor. Florida Üniversitesi’nden mikrobiyolog Dr. Brent Christner, buz içeren çok sayıda bulutun −15°C’den daha yüksek sıcaklıklarda oluşmasının uzun süre çelişki oluşturduğunu belirtiyor. Christner ve meslektaşlarının araştırmaları, gezegende yaygın olarak bulunan Pseudomonas syringae türü bakterilerin çevresinde yaklaşık eksi 2 derecede bile buz kristallerinin oluştuğunu gösterdi.

Amazon_CIAT_tr724

Almanya’nın Max Planck Enstitüsü’nden yardımcı doçent Tobias Weidner ve ekibi, bu bakterilerin hücre zarında bulunan proteinlerin suyu nasıl buza dönüştürdüğünü inceledi. Sonuçları Science Advances’de yayımlanan araştırmaları, inaZ adı verilen proteinin su moleküllerini iten ve çeken bölgeleri bulunduğunu, ayrıca bakterilerin ısıyı çekerek çevrelerindeki suyu soğuttuğunu gösterdi. Böylece buz kristalleri daha kolay oluşuyordu. (Hücre zarlarında bulunan antifriz proteinlerin bakterileri koruduğu da ifade ediliyor.)

Dr. Christner ve ekibinin, ünlü akademik dergi Science’da yayımlanan araştırmalarına göre, yağışa yol açan bakterilerin atmosferde çok yaygın. Pseudomonas syringae, Amazon yağmur ormanlarında da bol miktarda buluyor. Araştırmacılar, Amazon yağmur ormanlarından havalanan bakterilerin hava akımlarıyla Orta Doğu’dan Antarktika’ya kadar taşındığını belirlediler. Max Planck Enstitüsü’nden Dr. Weidner, Amazon’dan devasa miktarda “buz yapıcı” bakteri çıktığını belirtiyor ve başka kıtalara taşınarak yağışa sebep olduklarını, bitkilerin büyümesini sağladıklarını ifade ediyor.

Demek bu tecessüm etmiş ayn-ı rahmet olan yağmur, ancak bir Rahmân-ı Rahîmin hazine-i gaybiye-i rahmetinde yapılıyor ve nüzulüyle “O’dur ki, kulları ümitsiz kaldığı bir anda (bütünüyle fayda getirici) yağmuru indirir ve rahmetini (canlılar için) her tarafa yayar. O, (yarattıkları için) gerçek dost ve hâmîdir, hakkıyla hamde ve övgüye lâyık olandır.” (Şûrâ Sûresi, 42:28.) ayetini tefsir ediyor. (Risale-i Nur Külliyatı, 7. Şua. Ayet yerine meali yazılmıştır.)

YORUM YAZIN

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi girin